8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 59-60-61 Cevapları Bilim ve Kültür Yayınları

1. İslam dininin yardımlaşmaya verdiği önemi nasıl açıklarsınız? Anlatınız.

Cevap: İnsanlar birbirine muhtaçtır; bu yüzden İslam yardımlaşmayı bir görev sayar. Kur’an iyilikte ve takvada yardımlaşmamızı emreder. Zekât, sadaka ve infak bu görevin ibadet hâline gelmiş biçimleridir. Hz. Peygamber (sav) de hem sözleriyle hem davranışlarıyla yardımlaşmaya öncülük etmiştir.

2. “Ey iman edenler! Alım satım, dostluk ve aracılığın olmadığı bir gün gelip çatmadan Allah’ın size verdiklerinden O’nun için harcama yapın…” (Bakara, 2/254) ayetinde anlatılmak istenen nedir? Kısaca açıklayınız.

Cevap: Ayet, kıyamet günü malın, dostluğun ve aracılığın işe yaramayacağını hatırlatır. Bu yüzden elimizdeki imkânları, o gün gelmeden Allah (cc) rızası için ihtiyacı olanlara harcamamız gerekir.

3. Zekât ibadetinin toplumsal yararları nelerdir? Örnekler veriniz.

Cevap: Toplumsal yararları şunlardır:

• Yoksulun temel ihtiyaçları karşılanır; çalışamayan kişi yalnız kalmaz.
• Zengin ile yoksul arasındaki uçurum küçülür, kıskançlık azalır.
• Toplumda kardeşlik, güven ve dayanışma güçlenir.
• Haksızlık ve suçun nedenlerinden biri olan yoksulluk azalır, huzur artar.

4. İnfak nedir? Hangi davranışlar infak kapsamına girmektedir? Örnekler vererek açıklayınız.

Cevap: İnfak, Allah’ın (cc) verdiği nimetlerden yine O’nun rızası için harcamaktır. Zekât ve sadaka infaktır. Ailenin helal ihtiyaçlarını karşılamak, yoksul bir öğrenciye defter kalem almak, akrabaya ve komşuya yardım etmek de infak sayılır.

5. Hz. Peygamber’in (sav) sadaka olduğunu belirttiği davranışlar nelerdir? Anlatınız.

Cevap: Hz. Peygamber (sav) şu davranışları sadaka saymıştır:

• İki kişinin arasını bulmak
• Birinin bineğine binmesine ya da yükünü yüklemesine yardım etmek
• Güzel söz söylemek
• Namaza giderken atılan her adım
• Yoldaki rahatsız edici şeyleri kaldırmak
• Kardeşine tebessüm etmek
• İyiliği tavsiye edip kötülükten sakındırmak
• Yolunu kaybedene yol göstermek, görmeyene kılavuzluk etmek

6. Hz. Şuayb (as), insanlara hangi davranışları öğütlemiştir? Belirtiniz.

Cevap: Hz. Şuayb (as) şunları öğütlemiştir:

• Yalnız Allah’a (cc) kulluk etmek
• Ölçüyü ve tartıyı tam yapmak
• İnsanların malına ve hakkına zarar vermemek
• Yeryüzünde bozgunculuk çıkarmamak
• Hata yapınca tövbe edip Allah’tan (cc) af dilemek

1. “Mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık olarak hayra sarf edenler için Rab’leri nezdinde ecirleri vardır; onlar için ne korku olacak ne de üzüleceklerdir.” (Bakara, 2/274) ayetine anlamca en yakın yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İnsanlara gece ve gündüz, gizliden veya açıktan yardım etmek her Müslüman’a farzdır.
B) İnsanlara gizliden veya açıktan iyilik yapabilenler ahirette seçkin kullardan olacaktır.
C) Hayır için gizliden veya açıktan her zaman harcama yapabilenler Allah (cc) tarafından ödüllendirilecektir.
D) Allah (cc), hayır işleyen kullarının bu davranışını ibadet kabul eder.

Cevap: C) Hayır için gizliden veya açıktan her zaman harcama yapabilenler Allah (cc) tarafından ödüllendirilecektir.

2. Allah Teala Kur’an-ı Kerim’de, “… İyilik ve takva hususunda yardımlaşın…” (Maide, 5/2) buyurur.
Aşağıdaki hadislerden hangisinde iyilikte yardımlaşmaya örnekler verildiği söylenemez?
A) “Allah için size sığınan kimseye sığınak olun. Allah için isteyen kimseye verin. Sizi davet edene icabet edin, size bir iyilik yapana karşılığını verin… ” (Ebu Davud, “Zekât”, 38)
B) “(Sadaka vermeyi) can boğaza geldiği (son nefesini yaşadığın) ana kadar erteleme…” (Buhari, “Vesaya”, 7)
C) “Ey insanlar! Selamı yayınız, yemek yediriniz, akrabalarınızla ilginizi ve onlara yardımınızı devam ettiriniz…” (İbn Mace, “Et’ıme”, 1)
D) “Aç insanları doyurunuz, hasta olanları ziyaret ediniz, esirleri kurtarınız.” (Buhari, “Et’ıme”, 1)

Cevap: B) “(Sadaka vermeyi) can boğaza geldiği (son nefesini yaşadığın) ana kadar erteleme…”

3. Zekât ve fıtır sadakası verebilmek, hacca gidebilmek, kurban kesebilmek ve diğer bazı mali ibadetleri yerine getirebilmek için Allah (cc) ve Resulü (sav) tarafından belirlenen dinen mali yeterlilik ve zenginlik ölçüsüdür.
Verilen bilgiler, aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
A) Fitre
B) İnfak
C) Miskin
D) Nisap

Cevap: D) Nisap

4. “Namazı kılın, zekâtı verin, rükû edenlerle beraber rükû edin.” (Bakara, 2/43) “Malının zekâtını verdiğin zaman, üstüne düşen görevi yerine getirmiş olursun.” (Tirmizi, “Zekât”, 2)
Ayet ve hadisten zekâtla ilgili çıkarılabilecek temel hüküm hangi seçenekte verilmiştir?
A) Zekât vermek, Müslüman’ın yerine getirmesi gereken bir farzdır.
B) Zekât vermek İslam’ın şartlarındandır.
C) Zekât, toplumda yardımlaşma ve dayanışmayı sağlayan bir ibadettir.
D) Zekâtın her yıl verilmesi gerekir.

Cevap: A) Zekât vermek, Müslüman’ın yerine getirmesi gereken bir farzdır.

5. Tüccar, alım satımını yaptığı ticaret mallarının,
Köylü, sahip olduğu büyükbaş hayvanlarının,
Çiftçi, yetiştirdiği ekinlerin,
Madenci de çıkardığı işlenmemiş madenlerinin zekâtını verir.
Bu kişilerin verdikleri zekât oranları, hangi seçenekte sırasıyla doğru olarak belirtilmiştir?
A) 1/40 – 1/40 – 1/10 – 1/5
B) 1/40 – 1/30 – 1/10 – 1/5
C) 1/40 – 1/30 – 1/5 – 1/10
D) 1/30 – 1/40 – 1/10 – 1/5

Cevap: B) 1/40 – 1/30 – 1/10 – 1/5

6. Annenin, babanın, büyüklerin isteklerini yerine getirip onlara işlerinde yardım etmek, doğal afetlerden zarar görenlere maddi destek sağlamak, hasta olanları ziyaret etmek, yoksul öğrenciye çanta, kitap, kalem, defter almak; yaralı bir kuşu koruyup tedavi ettirmek, hayvana yiyecek ve su vermek, bir fidanı sulamak sadaka kapsamındadır. Toplum yararına cami, mescit, okul, çeşme, yol, köprü vb. yapılar yaptırmak da insanlara iyilik olduğu için birer sadakadır.
Parçada anlatılanlar, aşağıdaki ayet ve hadislerden hangisinin açıklaması kabul edilebilir?
A) “Allah’a ve Resulü’ne iman edin; O’nun size emanet olarak verdiklerinden, başkaları için de harcayın…” (Hadid, 57/7)
B) “Akrabaya, yoksula ve yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma!” (İsra, 17/26)
C) “Sadaka vermek her Müslüman üzerine bir görevdir.” (Buhari, “Zekât”, 29)
D) “Her ma’rûf (Kur’an’a ve sünnete uygun olan, dinin ve aklın güzel gördüğü her iyilik) bir sadakadır.” (Buhari, “Edeb”, 33)

Cevap: D) “Her ma’rûf (Kur’an’a ve sünnete uygun olan, dinin ve aklın güzel gördüğü her iyilik) bir sadakadır.”

7. “Annene, babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve bunları takip eden akrabalarına iyilik etmen, senin üzerinde onlar için vacip bir haktır…” (Ebu Davud, “Edeb”, 120) hadisini dikkate alan Samet, dedesine; Saliha, amcasına; Şükran, torununa; Ali de halasına fitre vermiştir.
Bu kişilerden hangisi, fitre verdiği kişiyi seçmekte hata etmiştir?
A) Ali ve Saliha
B) Saliha ve Şükran
C) Samet ve Şükran
D) Şükran ve Ali

Cevap: C) Samet ve Şükran

8. Hz. Şuayb’ın (as) peygamber olarak görev yaptığı toplumlar, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Âd-Medyen
B) Medyen-Eyke
C) Medyen-Semud
D) Semud-Eyke

Cevap: B) Medyen-Eyke

1. Zekâtın farz olmasının şartları
2. Zekâtı verilen mallar
3. Zekât verilen kişiler

Cevap: Üç sütun şöyle doldurulur:

• Zekâtın farz olmasının şartları: Müslüman olmak (örnek) – Akıllı olmak – Ergenlik çağına gelmiş ve özgür olmak – Nisap miktarı mala sahip olmak
• Zekâtı verilen mallar: Küçükbaş hayvan (örnek) – Büyükbaş hayvan – Altın, gümüş, para, ticaret malı – Tahıl, sebze ve meyve
• Zekât verilen kişiler: Yoksullar (örnek) – Düşkünler – Borçlular ve yolda kalmışlar – Allah yolunda çalışanlar

Allah yolunda, infak, sevap, harcarsanız
1. “… Başkaları için ne ………………………….. Allah onun yerine yenisini verir. O, rızık verenlerin en büyüğüdür.” (Sebe, 34/39)
2. “Onlar (takva sahipleri) bollukta da darlıkta da ………………………….. harcarlar, öfkelerini yenerler, insanları affederler. Allah işini güzel yapanları sever.” (Al-i İmran, 3/134)
3. “Hayır yapılmasına aracı olan, hayır yapmış gibi ………………………….. kazanır.” (Tirmizi, “İlim”, 14)

Cevap: Boşluklar şöyle doldurulur:

1. harcarsanız
2. Allah yolunda
3. sevap

“infak” kelimesi çeldiricidir.

Bayramlaşma, Borç verme, Hediyeleşme, İkram etme, Sadaka verme, Selamlaşma, Tebrik etme, Teselli etme, Zekât verme, Ziyaret etme

Cevap: “Teselli etme” kitapta örnek olarak işaretlidir. Diğer dokuz davranış ızgarada şöyle bulunur (satır ve sütun yukarıdan aşağı, soldan sağa sayılır):

• Bayramlaşma: 13. satırda, sağdan sola
• Borç verme: 1. sütunda, 3. satırdan 11. satıra
• Hediyeleşme: 12. satırda, soldan sağa
• İkram etme: 2. sütunda, 3. satırdan 11. satıra
• Sadaka verme: 11. sütunda, 2. satırdan 12. satıra
• Selamlaşma: 10. sütunda, 1. satırdan 10. satıra
• Tebrik etme: 8. sütunda, 10. satırdan 1. satıra doğru yukarı
• Zekât verme: 4. sütunda, 2. satırdan 11. satıra
• Ziyaret etme: sol üstten sağ alta çapraz, 2. satır 1. sütundan 12. satır 11. sütuna