5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 82-83-84-86-89 Cevapları 1. Kitap
5 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının (1. Kitap) “Sürtünme Kuvveti” konusunda 82, 83, 84, 86 ve 89. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 85, 87 ve 88. sayfalarda soru yoktur. 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 82-83-84-86-89 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Sürtünme Kuvveti Konusu Cevapları
Birbirine temas eden yüzeyler arasında oluşan ve harekete ters yönde etki eden kuvvete sürtünme kuvveti denir. Yüzey ne kadar pürüzlüyse sürtünme o kadar fazladır. Sürtünme yürümemizi, fren yapmamızı ve yazı yazmamızı sağlar; makine parçalarını ve ayakkabıları da aşındırır. Hava ve su da cisimlerin hareketine karşı koyar; buna hava ve su direnci denir.
Sayfa 82 Cevapları
Bu sayfada: Yüzeyleri pürüzlü, kaygan ve sürtünme bakımından karşılaştıran tabloyu doldurduk. Sayfada ayrıca resim sanatında sürtünmenin kullanılmasına dair bilgi ile Fatih Sultan Mehmet’in gemileri karadan yürütmesi anlatılır; bunlarda soru yoktur.
Pekiştirme İstasyonu-1
Aşağıdaki tabloda bazı yüzeyler, özellikleri bakımından karşılaştırılacaktır.
Buna göre yarım bırakılan ifadeleri örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap:
- Halı zemin, cam zemine göre (kitaptaki örnek): pürüzlüdür, az kaygandır, daha çok sürtünme uygular.
- Toprak zemin, mermer zemine göre: pürüzlüdür, az kaygandır, daha çok sürtünme uygular.
- Islak tahta zemin, kuru tahta zemine göre: az pürüzlüdür, çok kaygandır, daha az sürtünme uygular.
- Fayans zemin, çamur zemine göre: az pürüzlüdür, çok kaygandır, daha az sürtünme uygular.
Neden?
Halı gibi pürüzlü yüzeyler kaygan değildir ve çok sürtünme uygular. Islak tahta ile fayans ise karşılaştırıldıkları yüzeylerden daha kaygandır, bu yüzden daha az sürtünme uygular.
Sayfa 83 Cevapları
Bu sayfada: Kitabı sıra üzerinde önce doğrudan, sonra altına kalem koyarak hareket ettiriyor ve farkı yorumluyoruz. Köprü İstasyonu’nda halı ve mermerde itilen masayı değerlendiriyoruz.
Etkinlik İstasyonu
Kitabınızın 82. sayfasındaki “Bilgi İstasyonu” ile ilişkilendirerek aşağıdaki etkinliği yapınız.
Kitabın Hareketini Gözlemleme
Etkinliğin Yapılışı
– Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
– Kitabı yatay olacak şekilde sıranızın üzerinde hareket ettiriniz (1. durum).
– Altına kalemleri yerleştirerek kitabı aynı şekilde hareket ettiriniz (2. durum).
Değerlendirme
a. Hangi durumda kitabı daha zor hareket ettirdiğinizi yazınız.
Cevap: 1. durumda, yani kalemler yokken kitabı daha zor hareket ettirdim.
Neden?
Kitabın altı sıraya doğrudan değince aradaki sürtünme büyük olur. Kalemler yuvarlandığı için yüzeylerin birbirine sürtünmesi azalır ve kitap kolay kayar.
b. Kitabın hareketini zorlaştıran etki hakkındaki düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti hareketi zorlaştırır.
c. İlk durumda sürekli hareket ettirilseydi kitabın yüzeyinde meydana gelebilecek değişiklikler neler olurdu? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Kitabın alt yüzü sıraya sürtündükçe zamanla aşınır, kapağı yıpranır ve kenarları incelirdi.
ç. Etkinlikte yaptığınız uygulama ile Fatih Sultan Mehmet’in gemiler üzerinde yaptırdığı uygulamalar arasındaki benzerlikleri arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.
Cevap: İkisinde de ağır bir cismin altına yuvarlanan nesneler konuldu: bizde kalemler, onlarda kütükler. Böylece sürtünme azaldı ve cisim daha rahat ilerledi.
Neden?
Kitabın 82. sayfasındaki bilgiye göre gemilerin altına kütükler dizilip yağlanarak karada yürütülmüştü. Yuvarlanan kütükler gemi ile yer arasındaki sürtünmeyi azaltır, kalemler de aynı işi görür.
Köprü İstasyonu
Halı yüzey üzerinde zor hareket ettirilen bir masa, mermer yüzey üzerinde daha kolay hareket ettirilebilir.
Masanın hareketini engelleyen etken nedir? Düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Sürtünme kuvveti engeller; halıda daha fazladır.
Neden?
Halı pürüzlü, mermer ise az pürüzlüdür. Pürüzlü yüzeyde sürtünme kuvveti büyür ve masa zor ilerler.
Sayfa 84 Cevapları
Bu sayfada: Sekiz ifadeyi sürtünme kuvvetiyle ilişkilendirip balık kılçığı şemasında doğru bölümlere yerleştiriyoruz: nitelik, günlük yaşama etkisi, yüzey özelliği, neden-sonuç.
Pekiştirme İstasyonu-2
Aşağıda bazı ifadeler numaralandırılarak verilmiştir.
Bu ifadeleri okuyup sürtünme kuvveti ile ilişkilendiriniz ve aşağıdaki balık kılçığı üzerinde uygun bölümlere yerleştiriniz.
Cevap:
- Niteliği, Artırma: 6. Islanmış basketbol sahası zemininin kuru bezle silinmesi
- Niteliği, Azaltma: 1. Valizlerin altına tekerlek takılması
- Günlük Yaşama Etkisi, Olumlu: 5. Kâğıda yazı yazılması
- Günlük Yaşama Etkisi, Olumsuz: 2. Ayakkabıların eskimesi
- Yüzey Özelliği, Az Pürüzlü: 3. Cam zemin
- Yüzey Özelliği, Pürüzlü: 4. Toprak zemin
- Neden-Sonuç İlişkisi, Neden: 7. Buzlu yollarda araçların tekerleklerine zincir takılması
- Neden-Sonuç İlişkisi, Sonuç: 8. Araçların kaymasının engellenerek kazaların önlenmesi
Neden?
Valize tekerlek takmak sürtünmeyi azaltır; ıslak zemini silmek ise artırır. Zincir takmak sürtünmeyi artırır, kaymayı önleyerek kazaları engeller. Yazı yazarken sürtünme işimize yarar, ayakkabıyı eskitmesi ise zarardır.
Sayfa 86 Cevapları
Bu sayfada: Cam, K ve L yüzeylerinde özdeş dinamometrelerle çekilen cismin sürtünme kuvvetlerini sıralıyor ve K ile L yüzeylerinin hangi maddeden olabileceğini tahmin ediyoruz. Sayfadaki karekod “Sürtünme Kuvveti” adlı etkileşimli içeriğe bağlanıyor; üstteki Bilgi İstasyonu soru içermez.
Pekiştirme İstasyonu-3
Bir cisim; K ve L olarak adlandırılan yüzeyler ile cam yüzeyde özdeş dinamometreler yardımıyla çekilerek hareket ettirilmiştir. Cismin hareketi sırasında dinamometrelerdeki değişim aşağıdaki görselde verilmiştir.
a. Cam yüzey ile K ve L yüzeylerinin cisme uyguladığı sürtünme kuvvetlerini büyükten küçüğe sıralayınız.
Cevap: L Yüzeyi > K Yüzeyi > Cam Yüzey
Neden?
Dinamometrenin yayı ne kadar çok uzuyorsa cismi çeken kuvvet, yani karşı koyan sürtünme kuvveti o kadar büyüktür. Görselde yay en çok L yüzeyinde, en az cam yüzeyde uzamıştır.
b. K ve L yüzeyleri hangi maddelerden yapılmış olabilir? Tahminlerinizi yazınız.
Cevap: L yüzeyi tahta olabilir. K yüzeyi gri renkli pürüzlü bir taş ya da metal olabilir. (Örnek tahmindir.)
Sayfa 89 Cevapları
Bu sayfada: Günlük hayattan dokuz uygulamayı sürtünmeyi artıran, azaltan, su direncini ve hava direncini azaltan uygulamalar olarak ayırıyoruz. 87 ve 88. sayfalarda sürtünmenin olumlu-olumsuz etkileri, hava ve su direnci anlatılır; 85 ve 87. sayfalar bilgi sayfalarıdır, soru yoktur.
Pekiştirme İstasyonu-4
Sürtünme ile ilgili günlük hayattan bazı uygulamalar aşağıdaki görsellerde verilmiştir.
Görsellere verilen harfleri kullanarak aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini artırmaya yöneliktir?
Cevap: b, c, d, e
Neden?
Kaydırmaz bant, pudra, zincir ve çivili ayakkabı yüzeyle temasın tutunmasını artırır; bu yüzden kaymayı önler.
2. Hangi uygulamalar sürtünme kuvvetinin etkisini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: a, ç
Neden?
Zincirin yağlanması ve valize tekerlek takılması, yüzeylerin birbirine karşı koymasını azaltır.
3. Hangi uygulamalar su direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: f
Neden?
Kitaba göre gemilerin ön kısmının “V” şeklinde tasarlanması su direncini azaltmayı amaçlar.
4. Hangi uygulamalar hava direncini azaltmaya yöneliktir?
Cevap: f, g
Neden?
Kitapta gemilerin “V” biçimli ön kısmının hem hava hem su direncini, yarış arabalarının sivri ön kısmının ise hava direncini azalttığı anlatılır. Paraşüt ise hava direncini artırmak için kullanılır.
Soru sor ya da yorum yaz