6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 19-22-23-24 Cevapları 1. Kitap

Güneş sistemindeki gezegenler ile ilgili merak ettiğiniz soruları yazınız ve arkadaşlarınızla paylaşınız. Arkadaşlarınızın sorularını dinleyiniz.

Cevap: Satürn’ün halkaları nelerden oluşur? Başka bir gezegende de canlı yaşayabilir mi? Gezegenler birbirine neden çarpmıyor? (Örnek sorulardır; herkes kendi merakını yazar.)

Güneş sistemindeki gezegenlerin niteliklerini belirlemeye yönelik aşağıdaki etkinliği yapınız.
• Güneş sistemi ile ilgili aşağıdaki görseli inceleyiniz.
• Görselden yola çıkılarak Güneş sistemindeki gezegenlerin nitelikleri hakkında neler söylenebilir? Aşağıya yazınız.

Cevap: Sekiz gezegen var ve her biri Güneş’in çevresinde ayrı bir yörüngede duruyor. Güneş’e yakın dört gezegen küçük, uzaktaki dört gezegen iri. İki grubun arasında asteroit kuşağı uzanıyor. Uzaktaki gezegenlerin halkası görülüyor. Gezegenlerin renkleri de birbirinden farklı.

Güneş sistemindeki gezegenler ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
1. Güneş sistemindeki gezegenler özelliklerine göre kaç farklı gruba ayrılabilir? Bu grupların adını gerekçeleri ile yazınız.

Cevap: Yapılarına bakınca iki grup çıkar: karasal gezegenler ve gazsal gezegenler. Karasal olanların zemini kaya ve topraktır; gazsal olanların büyük bölümü gazdır.

2. Belirlediğiniz özellikleri gerekçeleri ile açıklayınız. Gezegenleri, belirlediğiniz özelliklere göre ayrıştırarak aşağıdaki alana yazınız.

Cevap: Güneş’e yakın dört gezegenin katı bir yüzeyi vardır, bunlar karasaldır: Merkür, Venüs, Dünya, Mars. Asteroit kuşağının ötesindeki dört dev gezegenin katı zemini yoktur, bunlar gazsaldır: Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün.

3. Her bir özelliği kendi içinde alt gruplara ayırarak bu grupları adlandırınız.

Cevap: Karasal gezegenler: uydulu olanlar (Dünya, Mars) ve uydusuz olanlar (Merkür, Venüs). Gazsal gezegenler: en büyük ikili (Jüpiter, Satürn) ve daha küçük ikili (Uranüs, Neptün). (Örnek gruplamadır.)

1. Aşağıdaki gruplandırmaların gezegenlerin hangi özelliklerine göre yapıldığını ilgili alanlara yazınız.
…… Gezegenler: Merkür, Venüs
…… Gezegenler: Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün

Cevap: Gruplama uyduya göre yapılmıştır.

• Merkür, Venüs → Uydusu olmayan gezegenler
• Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün → Uydusu olan gezegenler

2. Aşağıdaki gruplandırmaların gezegenlerin hangi özelliklerine göre yapıldığını ilgili alanlara yazınız.
…… Gezegenler: Merkür, Venüs, Dünya, Mars
…… Gezegenler: Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün

Cevap: Gruplama yapıya göre yapılmıştır.

• Merkür, Venüs, Dünya, Mars → Karasal gezegenler
• Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün → Gazsal gezegenler

“Asteroit”, “gök taşı”, “meteor”, “meteorit” ve “meteor çukurları” ile ilgili araştırmalar yapınız. Araştırma sonuçlarınızı rapor hâline getirip görsellerle destekleyiniz ve arkadaşlarınıza sununuz.

Cevap: Örnek rapor özeti:

• Asteroit: Mars ile Jüpiter arasındaki kuşakta dolanan, irili ufaklı kaya ve metal parçası.
• Gök taşı: Çoğu asteroitlerden kopan küçük kaya parçası.
• Meteor: Dünya’nın atmosferine giren gök taşı. Sürtünmeyle yanarken gökyüzünde parlak bir çizgi bırakır; halk arasında “yıldız kayması” denir.
• Meteorit: Yanıp bitmeden yere kadar inen gök taşı.
• Meteor çukuru: Meteoritin çarptığı yerde açılan çukur. Amerika’daki Arizona çukuru en bilinen örneklerden biridir.

Dörder kişilik gruplar oluşturunuz. Güneş sistemindeki gezegen veya uyduların hangilerinde canlıların yaşayabileceğini araştırınız. Araştırma sonucu elde ettiğiniz bilgileri grup arkadaşlarınızla değerlendirerek tartışınız. Ulaştığınız sonuçlardan sunum hazırlayarak arkadaşlarınıza sununuz. Diğer grupların sunumlarını etkin bir şekilde dinleyiniz. Kendi sunumunuzla diğer grupların yaptığı sunumlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları belirleyerek bunların sebeplerini tartışınız.

Cevap: Örnek sunum özeti: Bugüne kadar Dünya’dan başka hiçbir gezegende ya da uyduda canlı bulunamadı. Canlılar için sıvı su, uygun sıcaklık ve koruyucu bir atmosfer gerekir. Bilim insanları en çok Mars’ı inceliyor; çünkü orada buz var ve eskiden su aktığını gösteren izler bulundu. Jüpiter’in uydusu Europa ile Satürn’ün uydusu Enceladus da buz kabuğunun altında su olabileceği için araştırılıyor. Öbür grupların sunumlarında da en çok Mars geçti; farklı olan, bazılarının uyduları hiç anmamasıydı. Bunun nedeni farklı kaynaklara bakmamızdı.

Aşağıdaki tabloda Güneş sistemindeki bazı gezegenlere ilişkin nitelikler ve Güneş sistemindeki gezegenlerin isimleri verilmiştir. Gezegenlerle uygun nitelikleri eşleştiriniz.
1. Halkaları en belirgin olan gezegendir.
2. Hacimsel olarak en küçük karasal gezegendir.
3. Kızıl gezegen olarak da bilinen gezegendir.
4. Güneş’e Satürn’den daha uzak, Neptün’den daha yakın olan gezegendir.
5. Asteroit kuşağına en yakın gazsal gezegendir.
6. Halkası olmayan en büyük gezegendir.
7. Hacimsel olarak en küçük gazsal gezegendir.
a) Dünya   b) Jüpiter   c) Mars   ç) Merkür   d) Neptün   e) Satürn   f) Uranüs   g) Venüs

Cevap:

• 1 → e (Satürn)
• 2 → ç (Merkür)
• 3 → c (Mars)
• 4 → f (Uranüs)
• 5 → b (Jüpiter)
• 6 → a (Dünya)
• 7 → d (Neptün)