7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 96-97-100-101-102 Cevapları 1. Kitap

Doğu Roma topraklarının Osmanlı Devleti topraklarının arasında kalması, Osmanlı Devleti’ni siyasi ve askerî açıdan nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.

Cevap: Haritada Doğu Roma, İstanbul çevresinde Osmanlı topraklarının arasına sıkışmış görünüyor. Bu yüzden Anadolu ile Rumeli birbirine bağlanamıyor, ordu geçişleri zorlaşıyordu. Doğu Roma’nın Avrupa devletleriyle iş birliği yapma ihtimali de sürekli bir güvenlik tehdidiydi.

Fatih Sultan Mehmed’in farklı diller bilmesi, farklı kültürlere ilgi duyması gibi özelliklerinin, bir devlet adamına yönetim sürecinde ne tür katkılar sağlayacağını tartışınız. Yukarıdaki bilgilere göre II. Mehmed’in kişilik özelliklerini gerekçeleriyle açıklayınız.

Cevap: Farklı dilleri bilen bir yönetici başka devletlerle daha kolay anlaşır ve fethettiği halkları daha iyi tanır. II. Mehmed meraklı, araştırmacı ve bilimi seven biriydi; çünkü padişah olduktan sonra da öğrenmeye devam etti ve bilim insanlarını sarayında ağırladı. Sanata da değer veriyor, “Avni” mahlasıyla şiirler yazıyordu.

İstanbul’un Fethi’nin siyasi, ekonomik ve dinî nedenlerini belirleyiniz. Belirlediğiniz nedenin numarasını ilgili olduğu başlığın altına örnekteki gibi yazınız ve gerekçenizi açıklayınız.

Cevap: (Kitapta Siyasi Nedenler kutusunda 1 numara örnek olarak yazılı.)

• Siyasi Nedenler: 1, 3, 4 — İstanbul toprak bütünlüğünü bozuyor, Doğu Roma Avrupa ile iş birliği yapabiliyor ve beylikleri Osmanlı’ya karşı kışkırtıyordu; hepsi devletler arası güvenlikle ilgilidir.
• Ekonomik Nedenler: 2 — İpek Yolu gibi ticaret yolları üzerindeki konumu İstanbul’u çok değerli kılıyordu.
• Dini Nedenler: 5 — Hz. Muhammed’in (sav) fethi müjdeleyen hadisi, fethi dini bakımdan da güçlü bir hedef yapıyordu.

İstanbul’un Fethi için yapılan hazırlıklarla ilgili etkinliği uygulama adımlarını takip ederek gerçekleştiriniz.
Etkinlik: Fetih Hazırlıklarının Karşılaştırılması
Amacı: Osmanlı Devleti ile Doğu Roma’nın hazırlıklarını etkililik açısından karşılaştırmak.
Yönerge:
– Öğretmeninizin rehberliğinde dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
– Edindiğiniz bilgilerden yola çıkarak Osmanlı Devleti ile Doğu Roma’nın fetih için yaptığı hazırlıkları etkililik açısından karşılaştırınız.
– Hangi tarafın aldığı önlemlerin daha etkili olduğunu gerekçeleriyle birlikte grup içinde tartışınız.
– Devletler tarafından alınan önlemlerin saldırıya mı yoksa savunmaya mı yönelik olduğunu değerlendiriniz.
– Fethin sonucunu doğrudan etkilediğini düşündüğünüz önlemleri aşağıda verilen alana yazınız.
– Grubunuzun ulaştığı ortak görüşü gerekçeleriyle birlikte sınıfla paylaşınız.

Cevap: (Grup çalışmasıdır; alana yazılabilecek örnek önlemler verildi.)

• Rumeli Hisarı yapılarak Boğaz’dan gelecek yardım kesildi.
• Şahi denilen büyük toplar surları yıkacak güce ulaştı.
• Düzenli ve disiplinli bir kara ordusu kuruldu.
• Kara ve denizden eş zamanlı saldırı planlandı.
• Bunlar saldırıya yönelikti; Doğu Roma’nınkiler savunmaydı.

İstanbul’un Fethi’ni bir gazeteye manşet olarak taşımak isteseydiniz bu ne olurdu? Gerekçelerinizle açıklayınız.

Cevap: Manşetim “İstanbul Fethedildi, Yeni Bir Çağ Başladı!” olurdu. Çünkü Doğu Roma yıkıldı ve Osmanlı cihan devletine giden yolda büyük adım attı. (Örnek cevaptır; herkes kendi manşetini yazar.)

Uygulama adımlarını takip ederek verilen etkinliği yapınız.
Etkinlik: İstanbul’a Giriş Politikaları Tablosu
Amacı: Kaynaktan yola çıkarak Osmanlı Devleti’nin fetihte uyguladığı politikaları ve kanıtlarını belirlemek.
Yönerge:
– Öğretmeninizin rehberliğinde sınıfınızda ikişer kişilik gruplar oluşturunuz.
– Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’a girişiyle ilgili metni okuyunuz.
– Metne göre Osmanlı Devleti’nin fetihte uyguladığı politikaları ve bu politikaların kanıtlarını aşağıdaki tabloya yazınız.

Cevap:

• İstanbul’un Fethinde Osmanlı Devleti’nin İzlediği Politikalar: İstimalet uygulandı; halka ve dini inançlara saygı gösterildi, adalet ve güvenlik sağlandı, askerin halka zarar vermesi engellendi.
• Uygulanan Politikanın Kanıtları: Fatih, patriğe ve halka can ve hürriyet güvencesi verdi. Askerin halka kötülük yapmasını yasakladı, uymayana ölüm cezası vereceğini bildirdi.