4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 59-60-61-62-63-64. Cevapları Hecce Yayıncılık

Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanların yanına (D), yanlış olanların yanına (Y) yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrularını, altlarında verilen boşluklara yazınız.
1. Aile tarihi çalışması yaparken ulaştığımız fotoğraflar sözlü kaynaklardır. ( … )
2. Geleneksel sanat ürünlerinin sergilendiği bir müze millî kültürümüzü yansıtan ögeler içerir. ( … )
3. Çuval yarışı, geleneksel çocuk oyunları arasında yer alır. ( … )
4. Mustafa Kemal Paşa liderliğinde 23 Nisan 1920’de meclisimiz açılmıştır. ( … )
5. Büyüklerimizin oynadığı oyunların bir kısmı günümüzde de oynanmaktadır. ( … )

Cevap:

• 1. Y. Doğrusu: Fotoğraflar görsel kaynaklardır.
• 2. D
• 3. D
• 4. D
• 5. D

Aşağıda kutucuklar içerisinde verilen sözcüklerden uygun olanları cümlelerde boş bırakılan yerlere yazınız. (mendil kapmaca – yerel tarih – eşyalar – millî kültürümüzü – müzeler)
1. Aile tarihi çalışmaları yaşanılan yerin tarihine odaklanarak biraz daha genişletildiğinde ………… çalışmalarına dönüştürülebilir.
2. Osmanlı döneminden kalma tarihî bir köprü ………… yansıtan bir ögedir.
3. ………… geleneksel çocuk oyunları arasında yer alır.
4. ………… toplumsal hafızamızın ve millî kültürümüzün sergilendiği bilgi depolarıdır.

Cevap:

1. Aile tarihi çalışmaları yaşanılan yerin tarihine odaklanarak biraz daha genişletildiğinde yerel tarih çalışmalarına dönüştürülebilir.
2. Osmanlı döneminden kalma tarihî bir köprü millî kültürümüzü yansıtan bir ögedir.
3. Mendil kapmaca geleneksel çocuk oyunları arasında yer alır.
4. Müzeler toplumsal hafızamızın ve millî kültürümüzün sergilendiği bilgi depolarıdır.

Aşağıda verilen soruların yanıtlarını defterinize yazınız.
1. Ailenizin soyadı nasıl belirlenmiştir? Bununla ilgili olarak aile büyüklerinizle bir görüşme gerçekleştiriniz. Görüşmede elde ettiğiniz bilgileri yazınız.

Cevap: Dedemle görüştüm. Soyadımızı 1934’te çıkan Soyadı Kanunu’ndan sonra büyük dedem seçmiş. Köyde yaptığı işten dolayı soyadımız böyle olmuş. Bunu not defterime yazdım. (Örnek cevaptır; herkes kendi ailesine göre yazar.)

2. Geleneksel çocuk oyunlarıyla günümüzde çocukların tercih ettiği bilgisayar oyunları arasında ne gibi farklılıklar vardır? Yazınız.

Cevap: Geleneksel oyunlar çoğunlukla dışarıda ve arkadaşlarla birlikte oynanır; koşarız, zıplarız, konuşuruz. Bilgisayar oyunları ise ekran başında, çoğu zaman tek başına oynanır. Geleneksel oyunların malzemesi de basittir, bir top ya da tebeşir yeter.

3. Millî kültürümüzün temeli olan dilimiz Türkçenin gelişim dönemlerini genel ağdan araştırınız. Ulaştıklarınızı yazınız.

Cevap: Türkçenin tarihi dönemleri, yazının bulunmasına ve yüzyıllara göre şöyle sıralanabilir:

• Eski Türkçe: Orhun Yazıtları gibi ilk yazılı metinlerin dönemi.
• Orta Türkçe: Karahanlılar döneminde yazılan eserlerin dönemi.
• Yeni Türkçe: Anadolu Selçukluları ve Osmanlı döneminden bugüne kadar olan dönem.

(Araştırma sorusudur; kaynağa göre dönem adları ve yüzyıllar farklı gruplanabilir.)

Aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
1. Aile tarihimizi oluştururken yararlanabileceğimiz eski eşyalar arasında yer almayanı işaretleyiniz.
Siyah beyaz fotoğraflar
Etkileşimli tahta
Şalvar ve bindallı gibi giysiler
Mektuplar

Cevap: Etkileşimli tahta

2. Aşağıdakilerden hangisi geleneksel çocuk oyunları arasında gösterilemez? İşaretleyiniz.
Seksek oyunu
Çinçan oyunu
Mendil kapmaca
Tablet oyunu

Cevap: Tablet oyunu

3. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur? İşaretleyiniz.
Millî Mücadele ilk olarak düzenli ordu kurulduktan sonra başlamıştır.
Mustafa Kemal Paşa’ya gazi unvanı I. İnönü Savaşı’ndan sonra verilmiştir.
Millî Mücadele’nin kazanılmasında tüm milletimizin emeği vardır.
Sevr Antlaşması, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan önce imzalanmıştır.

Cevap: Millî Mücadele’nin kazanılmasında tüm milletimizin emeği vardır.

4. I. Sakarya Meydan Savaşı
II. Cumhuriyet’in İlanı
III. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkması
Yukarıda verilen tarihsel olayların kronolojik olarak doğru sıralamasını yazınız.

Cevap: III, I, II

• III. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkması (1919)
• I. Sakarya Meydan Savaşı (1921)
• II. Cumhuriyet’in İlanı (1923)

5. Buket, sosyal bilgiler dersi için aile tarihi çalışması yapacaktır.
Bu çalışmayı yapmak için aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanması uygun olur? İşaretleyiniz.
Görüşmeler yapma
Deneyler yapma
Sınıf gazetesi oluşturma
Hikâye yazma

Cevap: Görüşmeler yapma

6. Millî Mücadele döneminde İzmir’de Yunan işgaline karşı bölgesel direnişin öncüsü olan kahramanımız kimdir? İşaretleyiniz.
Hasan Tahsin
Şahin Bey
Tayyar Rahmiye Hanım
Şerife Bacı

Cevap: Hasan Tahsin

7. Mehmetçik İlkokulu, millî kültürümüzü tanıtmak için bir sergi düzenlemek istemektedir. Bunun için öğrencilerden evlerindeki millî kültürü yansıtan ögeleri getirmeleri istenir. Sosyal bilgiler öğretmeni Burcu Öğretmen de bunu öğrencilerine iletir. Öğrencilerden
– Asya → yöresel kıyafet,
– Cem → bakır cezve,
– Mehmet → akıllı saat,
– Fadime ise dokuma kilim getirmiştir.
Yukarıdaki öğrencilerden hangisi millî kültürü yansıtan ögeler konusunu anlamamıştır? İşaretleyiniz.
Asya
Mehmet
Cem
Fadime

Cevap: Mehmet

8. Güneş Mahallesi’ndeki çocuklar parktaki oyuncaklarla oynamaktan sıkılmıştı. Farklı oyunlar oynamak istiyor ama bir türlü oyun bulamıyorlardı. Ayşe’nin aklına mahallenin büyükleri ile konuşmak geldi. Onlarla konuşup çocukluklarında hangi oyunları oynadıklarını öğrendiler. Sonra hep birlikte bu oyunları oynadılar.
Aşağıdaki oyunlardan hangisi çocukların mahallenin büyüklerinden öğrendiği oyunlar arasında yer almaz? İşaretleyiniz.
Yakantop
Çuval yarışı
Genel ağ oyunu
Mendil kapmaca

Cevap: Genel ağ oyunu

9. Yurdumuz düşmanların işgallerine uğramaya başlayınca başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere birçok vatansever buna karşı çıkmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın çağrısına uyarak vatanın kurtuluşu için emek veren ismi bilinen ve bilinmeyen milyonlarca kahramanımız vardır.
Buna göre Millî Mücadele kahramanlarının ortak özelliklerini yazınız.
I. Sabırlı olmak
II. Azimli olmak
III. Çalışkan olmak

Cevap: I, II ve III. Kahramanlar sabırlı, azimli ve çalışkandır.

10. Mustafa Kemal Atatürk’ün öncülüğünde başlayan Millî Mücadele’nin kazanılmasında yurdumuzun her yerinden destek olan kahramanlarımızın fedakârlıkları oldukça önemlidir. Yurdumuzu işgalden kurtarmak için bölgesel direnişi başlatan bu kahramanlardan biri de Trablusgarp’ta ve Balkan Savaşlarında bulunmuş, Birinci Dünya Savaşı’nda Çanakkale, Yemen ve Sina cephelerinde savaşarak subaylığa yükselmiştir. Son görevi Fransız işgalinde olan Antep’i savunmak olmuş, üç gün boyunca direndikten sonra şehit düşmüştür.
Bu metinde bahsedilen Millî Mücadele kahramanımız kimdir? İşaretleyiniz.
Şahin Bey
Yörük Ali Efe
Hasan Tahsin
Ali Saip Bey

Cevap: Şahin Bey

11. Millî kültürümüzü yansıtan ögelerin bir kısmı obje (çeşitli eşyalar, tarihsel kanıt ve belgeler gibi) bir kısmı ise birer yapıdır (köprü, devlet binaları vb.).
Buna göre millî kültürümüzü yansıtan objeyi işaretleyiniz.
Safranbolu evleri
Malabadi Köprüsü
Çifte Minareli Medrese
Avanos çömleği

Cevap: Avanos çömleği

12. Aile tarihi çalışmaları yapılırken dikkat edilmesi gerekenleri işaretleyiniz.
Görüşme yapılan kişilere yönlendirici sorular sorulmalıdır.
Aile tarihini yansıtan her öge ve bilgi değerlendirilmelidir.
Aile üyelerine geçmişteki davranışlarıyla ilgili eleştiri yapılmalıdır.
Aile tarihi araştırılırken yerel tarihe ilişkin ögeler göz ardı edilir.

Cevap: Aile tarihini yansıtan her öge ve bilgi değerlendirilmelidir.

13. Bu oyunda bir tane ebe olur. Ebe bir duvara ya da ağaca gözünü koluyla kapatarak başını yaslar. Oyuncular hep birlikte bir sayıya kadar sayar. Sayma işi bittikten sonra oyuncuları aramaya koyulur.
Yukarıda hakkında bazı bilgiler verilen geleneksel çocuk oyununu işaretleyiniz.
Kovalamaca
Seksek
Saklambaç
Tombik

Cevap: Saklambaç

14. Aşağıdakilerden hangisi millî kültür ögelerimiz arasında gösterilemez? İşaretleyiniz.
Sanat ve edebiyat ürünlerimiz
Sosyal kurallar ve değerlerimiz
Geleneksel giyim ve modamız
Son teknolojik cihazlar

Cevap: Son teknolojik cihazlar

Aşağıda verilen haritayı inceleyiniz. Haritada renklerle boş bırakılan yerlere cephelerin ismini yazınız. Genel ağdan ve öğretmeninizin önereceği kaynaklardan araştırma yaparak verilen soruları cevaplayınız.

Cevap:

• Mavi bölge: Batı Cephesi. Savaşılan devlet: Yunanistan. Şehirler ve kahramanlar: İzmir (Hasan Tahsin), Aydın (Yörük Ali Efe), Eskişehir (İsmet Paşa), Sakarya (Mustafa Kemal Atatürk), Afyon (Fevzi Çakmak).
• Yeşil bölge: Güney Cephesi. Savaşılan devlet: Fransa. Şehirler ve kahramanlar: Antep (Şahin Bey), Maraş (Sütçü İmam), Urfa (Ali Saip Bey).
• Pembe bölge: Doğu Cephesi. Savaşılan devlet: Ermenistan. Şehir ve kahraman: Kars (Kâzım Karabekir).

Aşağıda verilen zihin haritasını uygun şekilde doldurarak bu ünitede öğrendiklerimizi gösterelim.

Cevap:

Aile tarihimdeki önemli olaylar

• Annemle babam evlendi.
• Ben doğdum.
• İlkokula başladım.
• Dedem köyden şehre taşındı.

Ailemin çocukken oynadığı oyunlar

• Körebe oynarlardı.
• Seksek oynarlardı.
• Çuval yarışı yaparlardı.
• Halat çekerlerdi.

Çevremdeki millî kültür ögeleri

• Tarihî köprü ve camiler
• El dokuması halı
• Kına gecesi
• Nevruz ve Hıdırellez

Millî Mücadele kahramanları

• Mustafa Kemal Atatürk
• Hasan Tahsin
• Şahin Bey
• Yörük Ali Efe

(Örnek cevaptır; aile tarihi kısmı herkes için farklıdır.)