5. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 47-48-49-50-51-52 Cevapları MEB Yayınları

Aşağıdaki 1, 2 ve 3. soruları metinden hareketle cevaplayınız.
Arılar, bitkilerin üremesinde önemli bir rol oynayan canlılardır ve çiçeklerle olan ilişkileri ekosistemdeki dengenin korunmasına yardımcı olur. Arılar bal yaparken taşıdıkları polenlerle bitkilerin çoğalmasını sağlar. Bu nedenle arıların yokluğu bizim sadece balsız kalmamız anlamına gelmez, aynı zamanda birçok çiçekli bitki türünün de yeryüzünden silinmesi demektir. Bunun sonucunda bu bitkilerle beslenen otçul hayvan türleri yok olur. Sonra da bu hayvanlarla beslenen etçil hayvan türleri yok olur. Kısaca arılar olmazsa besin zincirinin en önemli halkası -yani çiçekli bitkiler- kopmuş olur ve açlık nedeniyle birçok canlının soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Tabii bu durumdan yine en çok etkilenecek olan insandır. Nasıl mı? Girdiğiniz bir süpermarkette sadece bal rafının boş kalacağını sanıyorsanız yanılıyorsunuz. Sebze, meyve, tahıl ve bakliyatların da içinde bulunduğu bitkisel ürünler ile hayvansal ürünlerin çoğu ulaşılamaz hâle gelecektir.
1. Bu metinde anlatılmak istenen asıl düşünce nedir? Yazınız.

Cevap: Tabiatta bütün canlılar birbirine bağlıdır. Arı gibi küçük bir canlı yok olursa önce bitkiler, sonra hayvanlar, en sonunda da insanlar zarar görür.

2. Bu metin aşağıdaki kavramlarla ilişkilendirilmek istense hangisi dışarıda kalır? İşaretleyiniz.
Denge – Tesadüf – Ahenk
İş birliği – Uyum – Döngü

Cevap: Tesadüf

3. İnsan evrendeki mükemmel düzenin devamlılığını sağlamak için sizce neler yapabilir? Birkaç cümle ile açıklayınız.

Cevap: İnsan önce tabiata zarar vermemelidir. Ağaç dikebilir, ormanları ve hayvanların yuvalarını koruyabilir. Suyu ve yiyeceği israf etmez, çevreyi kirletmezse tabiattaki denge bozulmadan sürer.

Aşağıdaki 4, 5 ve 6. soruları metinden yararlanarak cevaplayınız.
Tüm gök cisimleri sürekli bir hareket hâlindedir. Her biri kendi etrafında dönerek bir yörünge boyunca yol alır ve Yüce Allah’ın evrene koyduğu muhteşem düzen sayesinde görevlerini yerine getirir. Çekim yasası adı verilen bu olayla gezegenler uzay boşluğunda belirli yörüngelerde hareket eder. Güneş’in çekim kuvveti ve gezegenlere yüklenen merkezkaç kuvveti arasındaki denge ile her bir cisim kendi yörüngesinde ilerler ve birbirlerine zarar vermez. Dünya’mızı çevreleyen atmosfer de tıpkı bir tavan gibi uzaydan gelen cisimlerin ve ışınların bize zarar vermesine engel olur. Karmaşık yapısına rağmen evrendeki varlıkların bu kadar sistemli hareket etmesi elbette ki Yüce Allah’ın var ve bir olmasının en önemli delillerinden biridir. Bu da bize tevhit inancının her alandaki yansımalarını açıkça göstermektedir.
4. Bu metinde tevhit kavramı hangi örnekle açıklanmıştır? Yazınız.

Cevap: Gök cisimlerinin uzayda belirli yörüngelerde, birbirine zarar vermeden düzenli hareket etmesi örneğiyle açıklanmıştır. Bu sistemli hareket, Allah’ın (cc) var ve bir olduğunun delilidir.

5. Bu parçadan hareketle aşağıdaki ifadelerden hangilerine ulaşılabilir? İşaretleyiniz.
a Evren bir hareket ve değişim içindedir.
b Evrendeki varlıklar bir sistemin parçaları gibi görevlerini yerine getirmektedir.
c İnsanlar gözlem yoluyla Allah’ın (cc) varlığına ve birliğine ulaşamaz.
ç Evrenin büyüklüğü ve karmaşıklığı ilahi bir gücün varlığını gerekli kılar.
d Gök cisimlerinin hareketleri evrenin plansız işlediğinin göstergesidir.
e Evrendeki varlıklar birbiriyle etkileşim hâlindedir.
f Evrendeki düzen Allah’ın (cc) varlığı ve birliği konusunda birçok mesaj verir.

Cevap: a, b, ç, e ve f ifadeleri işaretlenir.

• a ✓
• b ✓
• c: işaretlenmez
• ç ✓
• d: işaretlenmez
• e ✓
• f ✓

6. Metinden yola çıkarak Yüce Allah’ın varlığını ve birliğini hissettiren durumlara örnekler veriniz.

Cevap:

• Gök cisimlerinin kendi yörüngelerinde dönmesi ve birbirine çarpmaması.
• Güneş’in çekim kuvveti ile merkezkaç kuvveti arasındaki dengenin hiç bozulmaması.
• Atmosferin bir tavan gibi bizi uzaydan gelen cisimlerden ve ışınlardan koruması.

Aşağıdaki 7. soruyu verilen dörtlüklerden yararlanarak cevaplayınız.
7. Dörtlükte açıklanan esmayıhüsnanın hangisi olduğunu karşısındaki boşluğa yazınız.
Rahmetiyle bizlere / Sonsuz nimetler verir. / Kullarına acıyıp / Şefkatini gösterir.
Kâinat bahçesinde / Sayısız nice eser. / Her biri Yaradan’ın / Gücünü temsil eder.
İyilik yapanlara / Merhametle yaklaşır. / Ahirette onları / Nimetlerle donatır.
Geçmiş ve geleceğin / Tüm sırları O’ndadır. / Kusursuz ilmi ile / Her şeyi kuşatandır.
Dua eden kulunu / Dinleyip işitendir. / Gönülden geçenleri / Hikmetiyle bilendir.
Yalnız değil hiç kimse / Görüp gözetendir O. / Gizli açık ne varsa / İzleyen bilendir O.

Cevap: Dörtlüklerin karşısına sırasıyla şu isimler yazılır:

1. Rahman
2. Kadir
3. Rahîm
4. Alîm
5. Semi
6. Basir

Aşağıdaki kutucuklarda İhlas suresindeki ayetlerin okunuşları ve anlamları verilmiştir. 8-14. soruları kutucuklardaki harfleri kullanarak cevaplayınız. Aynı kutucuğu birden fazla soru için kullanabilirsiniz.
A Kul hüvallâhü ehad (De ki: O, Allah birdir.)
B Allâhüssamed (Allah Samed’dir.)
C Lem yelid ve lem yûled (O, doğurmamış ve doğmamıştır.)
D Ve lem yeküllehû küfüven ehad (O’nun hiçbir dengi -eşi, benzeri- yoktur.)
8. Allah’tan (cc) başka ilah olmadığı vurgulanır. ………
9. Allah’ın (cc) herhangi bir ata ve soydan gelmediği, doğum, ölüm gibi sıfatlarla nitelendirilemeyeceği ifade edilir. ………
10. Allah’ın (cc) her şeyin sahibi olduğu ve her şeyin O’na muhtaç olduğu anlatılır. ………
11. Allah’ın (cc) bir ve tek olduğunu işaret eden ismine vurgu yapılır. ………
12. Allah’ın (cc) varlığının hiçbir güce dayanmadığı, kendinden olduğu vurgulanır. ………
13. İslam’ın temel prensiplerinden biri olan tevhit inancına dikkat çekilir. ………
14. Hiçbir şeyin Allah’a (cc) denk ve eşit olamayacağı ifade edilir. ………

Cevap:

• 8 → A
• 9 → C
• 10 → B
• 11 → A
• 12 → B
• 13 → A
• 14 → D

Aşağıdaki 15-19. soruların doğru cevabını işaretleyiniz.
15. Ayşe, Allah’ın (cc) güzel isimlerinden öğrendiklerini pekiştirmek için günlük tutmaya başlamıştır. Günlüğüne yazdığı bazı bölümler aşağıda verilmiştir:
1. Gün: Kuşların yuva yapışını izledim. Allah’ın (cc) yarattığı her canlıya merhametiyle yaklaştığını, onları koruyup gözettiğini bir kez daha hissettim. O, gerçekten ……’dır.
2. Gün: Gök gürlediğinde ve şimşek çaktığında Allah’ın (cc) her şeye gücünün yettiğini daha iyi anladım. O, kendisine hiçbir şey zor gelmeyen sonsuz güç sahibi ……’dir.
3. Gün: Sessizce dua etsem bile Rabbimin beni duyduğunu bilmek çok güzel. O, kalbimden geçen istekleri bile işiten ……’dir.
Cümlelerdeki boşluklara uygun isimler yerleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalır?
A) Basir
B) Kadir
C) Rahman
D) Semi

Cevap: A) Basir

16. Tüm canlıları yaratan ve hayatın devamlılığını sağlayan Allah (cc), dünyayı da canlılar için yaşamaya elverişli hâle getirmiştir. Dağları ve denizleri mükemmel bir düzende yerleştirmiştir. Canlıların faydalanması için ırmakları ve ovaları yaratmıştır. Ekinlerin büyümesi için yağmuru ve güneşi yaratmıştır. Hayvanlara barınak ve besin olması için ağaçları, bitkilerin büyüyüp yeşermesi için de toprağı var etmiştir.
Bu paragraftan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
A) İnsana, evrendeki düzeni koruması emredilmiştir.
B) Varlıklara düzen veren Yüce Allah’tır.
C) Allah’ın (cc) yaratması sayesinde varlıklar hayat bulmuştur.
D) Yüce Allah, dünyayı canlılar için yaşanır kılmıştır.

Cevap: A) İnsana, evrendeki düzeni koruması emredilmiştir.

17. • Yüce Allah’ın yarattığı her şeye merhamet etmesi
• Güneş’in ışığıyla bütün varlıkları kucaklaması
• Kuşların bütün gün yuvalarına yiyecek taşıması
• Şefkatli annelerin, fedakâr babaların olması
• Yağmurun toprağın altındaki tohumları çatlatması
• Yıldızların ve Ay’ın gecelerimizi aydınlatması
Bu ifadeler Yüce Allah’ın hangi güzel isminin kâinattaki yansımalarına örnektir?
A) Alîm
B) Basir
C) Kadir
D) Rahman

Cevap: D) Rahman

18. Kâinatın Not Defteri: Tesadüfe Yer Yok!
Başınızı kaldırıp gökyüzüne hiç baktınız mı ya da eğilip yerdeki bir kar tanesini incelediniz mi? İlk bakışta küçük gibi görünen bu ayrıntılar bize çok şey söyler. Çünkü bilim insanları, kar tanelerindeki simetriyi ve gezegenlerin yörüngelerindeki hassas dengeyi incelerken evrende işleyen bir düzeni fark eder.
Örneğin Dünya, Güneş’e bugünkü konumundan biraz daha yakın olsaydı aşırı ısınır; biraz daha uzak olsaydı çok soğurdu. Demek ki her şey yerli yerinde ve ölçülüdür. Bu durum bana şu ayeti hatırlatıyor: “… Rahman’ın yaratışında hiçbir uyumsuzluk göremezsin. Gözünü çevir de bir bak, bir bozukluk görebiliyor musun?” (Mülk suresi 3. ayet)
Evrendeki bu muazzam tablo, fırçanın kendi kendine hareket etmediğinin en büyük kanıtlarından biri değil mi?
Bu köşe yazısında yazar, evrendeki düzeni örnek göstererek aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?
A) Evrendeki her varlığın bir gün son bulacağını
B) Tabiat olaylarının tesadüfen ve kendi kendine oluştuğunu
C) Kusursuz düzenin Allah’ın (cc) varlığını ve birliğini gösterdiğini
D) Doğadaki düzenin bilim insanlarının çalışmalarıyla kurulduğunu

Cevap: C) Kusursuz düzenin Allah’ın (cc) varlığını ve birliğini gösterdiğini

19. Hz. Muhammed (sav), insanlara Allah’ın (cc) tek ilah olduğunu anlatırdı. Bazı müşrikler onu dinleyenlerin dikkatini dağıtmak için Allah’ın (cc) doğup doğmadığını ve çocuğu olup olmadığını sorarlardı. Hz. Peygamber (sav) bu sorulara İhlas suresindeki ayetlerle cevap verirdi.
Müşriklerin sorduğu soruya doğrudan cevap veren ayet aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Kul hüvallâhü ehad
B) Lem yelid ve lem yûled
C) Allâhüssamed
D) Ve lem yeküllehû küfüven ehad

Cevap: B) Lem yelid ve lem yûled