7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 81-82-83-84-85 Cevapları 1. Kitap
12 dk okuma 0 yorum
7. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının ikinci ünitesi “Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim”, 81. sayfada başlayan Ünite Sonu Değerlendirme ile tamamlanır. Doğru-yanlış, boşluk doldurma, açık uçlu sorular ve bulmacadan oluşan bu bölüm beş sayfa sürer: 81-82-83-84-85. sayfaların cevapları aşağıda. Bu aralıkta sorusuz sayfa yok. 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 81-82-83-84-85 Cevapları 1. Kitap yazısında soruların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak çözümün nasıl yapıldığını görebilirsiniz.
2. Ünite Sonu Değerlendirme Cevapları (Kuvvet ve Enerjiyi Keşfedelim)
Bu bölüm ünitenin bütün bilgilerini bir arada yokluyor: fiziksel anlamda iş için kuvvet ve kuvvet doğrultusunda alınan yol gerekir, iş bu ikisinin çarpımıdır ve birimi joule’dür. Kinetik enerji kütleye ve hıza, çekim potansiyel enerjisi ağırlığa ve yüksekliğe, esneklik potansiyel enerjisi sıkışma ya da gerilme miktarına bağlıdır. Sürtünme yoksa bu enerjiler birbirine dönüşürken toplamları değişmez.
Sayfa 81 Cevapları
Bu sayfada: Ünite sonu değerlendirmenin A bölümünde beş ifadeye doğru ya da yanlış diyor, yanlışların doğrusunu yazıyoruz. B bölümünde on cümlenin boşluğunu kutudaki ifadelerle tamamlıyoruz.
Ünite Sonu Değerlendirme
A. İfadelerin başında boş bırakılan yerlere doğru ifadeler için “D”, yanlış ifadeler için “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrusunu altındaki noktalı yerlere yazınız.
1. ( ) Bir cisim uygulanan kuvvet ile aynı yönde hareket ediyorsa iş yapar.
2. ( ) Kuvvet doğrultusunda hareket eden cisme uygulanan kuvvet artarsa fiziksel anlamda yapılan iş de artar.
3. ( ) Kinetik enerji kütle ve hıza bağlıdır.
4. ( ) Aynı rafta bulunan farklı ağırlıktaki kitapların çekim potansiyel enerjileri aynıdır.
5. ( ) Salınım hareketi yapan sarkaçta esneklik potansiyel enerjisi ile kinetik enerji dönüşümleri gerçekleşir.
Cevap:
- 1. (D)
- 2. (D)
- 3. (D)
- 4. (Y) Doğrusu: Ağırlığı fazla olan kitabın çekim potansiyel enerjisi daha fazladır.
- 5. (Y) Doğrusu: Sarkaçta çekim potansiyel enerjisi ile kinetik enerji birbirine dönüşür.
Neden?
İş, kuvvet ile kuvvet doğrultusunda alınan yolun çarpımıdır; kuvvet büyürse iş de büyür. Çekim potansiyel enerjisini ağırlık ile yükseklik birlikte belirler: kitaplar aynı rafta, yani aynı yükseklikte olsa da ağırlıkları farklıysa enerjileri de farklı olur. Sarkaçta gerilen ya da sıkışan esnek bir cisim yoktur; topuz yükselip alçaldığı için dönüşen enerji çekim potansiyel enerjisidir.
B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri, verilen ifadelerden uygun olanı ile tamamlayınız.
yükseklik – kuvvet – joule – iş – sıkışma – doğru orantılı – kinetik – ağırlık – çekim potansiyel – esneklik – sürtünme kuvveti – yok olmaz
1. Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için hareket yönüne dik olmayan ……………… uygulanması gerekir.
2. Kuvvet birimi newton, yol birimi metre olarak alınırsa iş birimi ……………… olarak tanımlanır.
3. Kuvvet doğrultusunda hareket eden cismin yer değiştirmesi arttıkça yapılan iş ……………… olarak artar.
4. Çekim potansiyel enerjisi cismin ……………… ve yüksekliğine bağlıdır.
5. Eşit kütleli iki yarış arabasından birinci olanın ……………… enerjisi diğerine göre daha fazladır.
6. Bir sarmal yayın depolayacağı enerji ……………… miktarına bağlıdır.
7. Bir deneyde çekim potansiyel enerjisinin ……………… ile bağlantılı olduğunu araştırmak için eşit ağırlıklı iki cisim kullanmak gerekir.
8. Bir sistemde var olan enerji türü ……………… ancak başka bir enerji türüne dönüşebilir.
9. Kinetik enerji temas hâlinde bulunduğu yüzey ile ……………… etkisiyle ısı, ses ve diğer enerji türlerine dönüşür.
10. Bırakılan uçan balonunun yukarı doğru hareketi sırasında ……………… enerjisi artar.
Cevap:
- 1. kuvvet
- 2. joule
- 3. doğru orantılı
- 4. ağırlık
- 5. kinetik
- 6. sıkışma
- 7. yükseklik
- 8. yok olmaz
- 9. sürtünme kuvveti
- 10. çekim potansiyel
Neden?
1 N’lık kuvvetle 1 m yol alınınca 1 joule iş yapılır; yol arttıkça iş aynı oranda artar. Yarışı birinci bitiren araba daha hızlıdır, kütleler eşit olduğundan kinetik enerjisi de fazladır. Yüksekliğin etkisini görmek için öbür etken olan ağırlık sabit tutulur; bu yüzden eşit ağırlıklı iki cisim seçilir. Yükselen balonun yerden yüksekliği arttığı için çekim potansiyel enerjisi artar. Kutudaki “iş” ve “esneklik” ifadeleri açıkta kalır.
Sayfa 82 Cevapları
Bu sayfada: C bölümünün ilk beş sorusunu cevaplıyoruz: iş yapılmasının şartlarını ve iş birimini yazıyor, marketteki süt kutuları sorusunda Eser ile İnci’nin yaptığı işi hesaplıyor, Sibel Hanım’ın gününde hangi eylemlerde fiziksel anlamda iş yapıldığını buluyoruz.
Ünite Sonu Değerlendirme
C. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Bir cisme fiziksel anlamda iş yaptırabilmek için gerekli olan şartları yazınız.
Cevap: Cisme net bir kuvvet uygulanmalıdır. Cisim de bu kuvvetin doğrultusunda hareket etmelidir.
2. Bir cisme uygulanan kuvvet ile cismin hareket yönü arasındaki ilişki nasıl olursa iş yapılmamış olur? Açıklayınız.
Cevap: Kuvvet, hareket yönüne dik olursa iş yapılmaz. Çantayı elde taşıyarak düz yolda yürümek böyledir: kuvvet yukarı, hareket ileri doğrudur.
3. İş biriminin joule olarak tanımlanması için kuvvet ve yol birimlerinin ne olması gerekir?
Cevap: Kuvvet birimi newton (N), yol birimi metre (m) olmalıdır. 1 N’lık kuvvetle 1 m yol alınırsa 1 J iş yapılır.
4. Market çalışanı Eser ve İnci, alt raftaki eşit kütleye sahip süt kutularını renklerine göre sınıflayarak üst raflara yerleştirecektir. Eser mavi kutuları 50 cm yükseklikteki üçüncü rafa, İnci ise yeşil kutuları 1 metre yükseklikteki beşinci rafa taşıyacaktır.
İnci ve Eser’in süt kutularını raflara yerleştirirken yaptığı fiziksel anlamda iş ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
I. Aşağıda verilen ifadelerin doğru olanlarının başındaki kutuyu işaretleyiniz.
a. Birer kutu yerleştirdiklerinde İnci daha az iş yapmış olur.
b. İnci’nin bir kutu taşırken yaptığı iş, Eser’in iki kutu taşırken yaptığı işe eşittir.
c. İnci ve Eser’in yaptıkları işler birbirine eşittir.
ç. Eser, bir kutu daha az taşıdığında İnci ile yaptıkları iş birbirlerine eşit olur.
Cevap: b ve ç ifadeleri doğrudur; bu iki kutu işaretlenir.
- a. Yanlış: Bir kutuyu İnci 1 m, Eser 50 cm kaldırır; İnci daha çok iş yapar.
- b. Doğru: 1 kutu × 1 m = 2 kutu × 0,5 m.
- c. Yanlış: Alt rafta 9 mavi, 4 yeşil kutu var. Eser’in işi 9 × 0,5 = 4,5 kutu-metre, İnci’nin işi 4 × 1 = 4 kutu-metre eder.
- ç. Doğru: Eser 8 kutu taşırsa 8 × 0,5 = 4 kutu-metre eder; bu, İnci’nin 4 × 1 = 4 kutu-metrelik işine eşittir.
Neden?
İş = kuvvet × kuvvet doğrultusunda alınan yol. Kutular eşit kütleli olduğundan her kutuyu kaldırmak için gereken kuvvet aynıdır; işi kutu sayısı ile yüksekliğin çarpımı belirler. İnci’nin yüksekliği (1 m), Eser’in yüksekliğinin (0,5 m) iki katıdır; bu yüzden İnci’nin 1 kutusu Eser’in 2 kutusuna denk gelir. Görseldeki alt rafta 9 mavi ve 4 yeşil kutu sayılır.
II. İnci ve Eser tüm kutuları raflara yerleştirdiğinde fiziksel olarak yaptıkları işleri karşılaştırarak ulaştığınız sonuçları açıklayınız.
Cevap: Eser 9 kutuyu 50 cm, İnci 4 kutuyu 1 m kaldırır. İnci’nin işi Eser’in 8 kutuluk işine eşittir; Eser’in toplam işi daha fazladır.
Neden?
Bir kutunun ağırlığına G diyelim. Eser’in işi 9 × G × 0,5 m = 4,5 G, İnci’nin işi 4 × G × 1 m = 4 G olur. Eser, yarım metrelik bir kutu taşıması kadar (0,5 G) daha fazla iş yapmıştır. Kaldırılan yükseklik kadar kutu sayısı da işi etkiler.
5. Aşağıdaki paragrafta Sibel Hanım’ın bir gününden kesitler verilmiştir.
Sibel Hanım masada duran dizüstü bilgisayarını çantasına koydu (1). Çantasını yerden sırtına aldı (2). Evden çıkarken evinin kapısını kilitledi (3). Yürüyerek merdivenlerden aşağı indi (4). Çalıştığı ofise doğru çantasını sallamadan yürüyerek gitti (5). Ofisin ikinci katında bulunan sunum odasına merdivenlerden çıktı (6). Çantasını masaya bıraktı (7). Odada bulunan beyaz tahtaya sunum başlıklarını yazdı (8). Sonrasında sunuma hazırlanmak için oturduğu yerden dizüstü bilgisayarındaki bilgileri okudu (9).
Buna göre hangi ifadelerde Sibel Hanım fiziksel anlamda iş yapmıştır?
Cevap: 1, 2, 3, 4, 6, 7 ve 8 numaralı ifadelerde iş yapmıştır. 5 ve 9 numaralı ifadelerde iş yapmamıştır.
- (1) İş var: Bilgisayarı kaldırıp çantaya taşır; bilgisayar uygulanan kuvvetin doğrultusunda yer değiştirir.
- (2) İş var: Çanta yukarı yönlü kuvvetle yerden sırta, yani yukarı kalkar.
- (3) İş var: Anahtar, elin uyguladığı kuvvetin yönünde döner.
- (4) İş var: Çanta merdivende düşey doğrultuda yer değiştirir; çantayı taşıyan kuvvet de düşey doğrultudadır.
- (5) İş yok: Çantayı taşıyan kuvvet yukarı, hareket ise ileri doğrudur; kuvvet harekete diktir.
- (6) İş var: Çanta merdivenden çıkarken yukarı yönlü kuvvetle yukarı taşınır.
- (7) İş var: Çanta sırttan masaya indirilirken düşey doğrultuda yer değiştirir.
- (8) İş var: Kalem, elin uyguladığı kuvvetin yönünde tahta üzerinde yol alır.
- (9) İş yok: Okurken bir cisme kuvvet uygulanıp yol aldırılmaz; yapılan zihinsel bir iştir.
Neden?
Fiziksel anlamda iş için cisme kuvvet uygulanmalı ve cisim bu kuvvetin doğrultusunda hareket etmelidir. Paragrafta bu koşulu sağlamayan iki eylem vardır: çantayı sallamadan düz yolda taşımak (kuvvet harekete dik) ve oturduğu yerden okumak (kuvvet doğrultusunda yol alan cisim yok).
Sayfa 83 Cevapları
Bu sayfada: 6. soruda sürtünmesiz bir yolda yuvarlanan bilyenin enerjisini küplerle gösteriyoruz. 7. soruda kaçış rampasında duran iki kamyon var; kaçış rampası, freni tutmayan ağır araçların güvenle durdurulduğu yokuş yukarı yapıdır. Çekicinin yaptığı işi ve kamyonların rampaya girerkenki kinetik enerjilerini karşılaştırıyoruz.
Ünite Sonu Değerlendirme
6. Sürtünme kuvvetinin ihmal edildiği aşağıdaki düzenekte A noktasında hareketsiz duran bilye serbest bırakılmıştır. A noktasındaki bilyenin sahip olduğu potansiyel enerjinin büyüklüğü 4 adet küpün üst üste konulmasıyla gösterilmiştir.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
I. Düzenekteki B, C, Ç, D, E noktalarında bilyenin sahip olduğu kinetik ve potansiyel enerjinin büyüklüğünü 4 adet küpü aşağıdaki kesikli çizgilerin üstüne uygun şekilde çizerek gösteriniz. (Kinetik enerji: K. E., Potansiyel enerji: P. E.)
Cevap:
- B noktasında: K. E. 2 küp, P. E. 2 küp
- C noktasında: K. E. 4 küp, P. E. 0 küp
- Ç noktasında: K. E. 4 küp, P. E. 0 küp
- D noktasında: K. E. 2 küp, P. E. 2 küp
- E noktasında: K. E. 0 küp, P. E. 4 küp
Neden?
A noktası tabandan 50 cm + 50 cm = 100 cm yüksektedir ve buradaki enerji 4 küptür; hepsi potansiyeldir. Sürtünme olmadığı için toplam enerji her noktada 4 küp kalır. B ve D noktaları 50 cm yüksektedir, yani yüksekliğin yarısındadır: potansiyel enerji 2 küp, kalan 2 küp kinetik enerjidir. C ve Ç tabandadır: yükseklik sıfır, potansiyel enerji 0, kinetik enerji 4 küptür. E noktası A ile aynı hizadadır: bilye oraya kadar çıkar ve bir an durur; 4 küpün hepsi yine potansiyel enerji olur.
II. Düzenekte yüzeyin sürtünme kuvveti hesaba katıldığında bilyenin hareketi hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Cevap: Enerjinin bir bölümü sürtünmeyle ısıya dönüşür. Bilye E’ye kadar çıkamaz, her seferinde daha alçakta kalır ve sonunda tabanda durur.
7. Görsel 1 ve 2’de eşit kütlede yüke sahip özdeş kamyonların frenleri tutmadığı için kaçış rampasını kullandıkları gösterilmektedir. Görsel 1’deki kamyon 30 metre, Görsel 2’deki kamyon 15 metre mesafede durmuştur. Kamyonları rampada bulundukları yerden yola çıkarmak için çekici gelmiştir. Çekici, her iki araca da eşit kuvvet uygulayarak Görsel 1’deki kamyonu 30 metre, Görsel 2’deki kamyonu 15 metre çekerek yola çıkarmıştır.
Kamyonların kaçış rampasını kullanma süreci ve çekici tarafından kurtarılmalarıyla ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.
I. Çekicilerin Görsel 1 ve Görsel 2’deki kamyonları çekerken yaptıkları işleri karşılaştırınız.
Cevap: Görsel 1’deki iş 2 katıdır; kuvvet aynı, yol 30 m ve 15 m.
Neden?
İş = kuvvet × kuvvet doğrultusunda alınan yol. Çekicinin kuvvetine F dersek Görsel 1’de iş F × 30 m, Görsel 2’de F × 15 m olur. 30 m, 15 m’nin iki katı olduğundan Görsel 1’deki kamyon için yapılan iş de iki katıdır.
II. Kamyonların kaçış rampasına girdikleri sırada kinetik enerjilerini karşılaştırınız.
Cevap: Rampaya daha büyük kinetik enerjiyle giren, Görsel 1’deki kamyondur.
Neden?
Kamyonlar özdeş, yükleri de eşit kütlelidir; ikisi de aynı tür rampada durmuştur. Rampa, kamyonun kinetik enerjisini tüketerek onu durdurur. 30 metrede durabilen kamyonun tüketilecek enerjisi daha fazlaymış; kütleler eşit olduğuna göre bu kamyon rampaya daha hızlı girmiştir.
Sayfa 84 Cevapları
Bu sayfada: 8. soruda K (300 N), L (300 N) ve M (200 N) bilyeleri ile bir kum havuzu veriliyor; çekim potansiyel enerjisinin ağırlığa ve yüksekliğe bağlı olduğunu gösteren iki deney düzeneği çiziyoruz. 9. soruda üç koşucunun kinetik enerjisini sürelerine bakarak karşılaştırıyoruz. Sayfanın sonundaki karekodlar üniteyle ilgili ilginç bilgilere ve ek sorulara götürür.
Ünite Sonu Değerlendirme
8. Bilgi: Çekim potansiyel enerjisi ağırlığa ve yüksekliğe bağlıdır.
Aşağıdaki görselde eşit hacimde K, L ve M bilyelerinin ağırlıkları ve kum havuzu verilmiştir.
Yukarıda verilen araç gereçlerle çekim potansiyel enerjisinin ağırlığa ve yüksekliğe bağlı olduğu ispatlanmak isteniyor.
Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
I. Çekim potansiyel enerjisi ile ağırlık arasındaki ilişkinin belirlenmesi için düzenek çiziniz.
Cevap: Ağırlıkları farklı olan K (300 N) ve M (200 N) bilyeleri kum havuzunun üstünde aynı yükseklikte tutulup bırakılır. Ağır olan K bilyesi kumda daha derin iz bırakır.
Neden?
Ağırlığın etkisini görmek için yalnızca ağırlık değiştirilir, yükseklik aynı tutulur. Bu yüzden ağırlıkları farklı iki bilye (K ile M ya da L ile M) seçilir. Bilyeler eşit hacimli olduğundan izin derinliğini bilyenin büyüklüğü değil enerjisi belirler: çekim potansiyel enerjisi fazla olan bilye kuma daha çok gömülür.
II. Çekim potansiyel enerjisi ile yükseklik arasındaki ilişkinin belirlenmesi için düzenek çiziniz.
Cevap: Ağırlıkları eşit olan K ve L bilyeleri (ikisi de 300 N) kum havuzunun üstünde farklı yüksekliklerden bırakılır. Daha yüksekten bırakılan K bilyesi kumda daha derin iz bırakır.
Neden?
Bu kez yalnızca yükseklik değiştirilir, ağırlık aynı tutulur; bunun için eşit ağırlıklı K ve L bilyeleri kullanılır. Yüksekten bırakılan bilyenin çekim potansiyel enerjisi daha fazladır; kuma çarptığında daha çok gömülür.
9. Okul bahçesinde düzenlenen koşu yarışmasına katılan Anıl, Erkan ve Mert aynı kütlededir. Yarışmayı Anıl 48, Mert 52 ve Erkan 45 saniyede tamamlamıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
I. Anıl, Erkan ve Mert’in kinetik enerjilerini karşılaştırınız.
Cevap: Erkan > Anıl > Mert (süresi kısa olan daha hızlıdır).
Neden?
Üçü de aynı yolu koşmuştur. Yolu en kısa sürede (45 s) bitiren Erkan en hızlı, en uzun sürede (52 s) bitiren Mert en yavaş koşucudur; Anıl (48 s) ikisinin arasındadır. Kütleler eşit olduğundan hızı büyük olanın kinetik enerjisi de büyüktür.
II. Kinetik enerjilerinin farklı olmasının nedenini açıklayınız.
Cevap: Kütleleri eşittir; hızı büyük olanın kinetik enerjisi de büyüktür.
Sayfa 85 Cevapları
Bu sayfada: Ünite sonu değerlendirmeyi Ç bölümündeki bulmacayla bitiriyoruz: sekiz ipucundan ünitenin kavramlarını bulup kutulara yazıyoruz.
Ünite Sonu Değerlendirme
Ç. Aşağıdaki bulmacayı çözünüz.
Yukarıdan aşağıya
1. Cisimlerin konum ve esnekliklerinden dolayı sahip oldukları enerjidir.
2. Kuvvet uygulandığında şekli değişen, kuvvetin etkisi ortadan kalkınca eski hâline dönen cisimlerdir.
3. İş ve enerji birimidir.
4. Cismin ağırlık ve yüksekliğine bağlı olan potansiyel enerji çeşididir.
Soldan sağa
5. Sürtünme kuvveti etkisiyle ortaya çıkan enerji türüdür.
6. İş yapabilme yeteneği olarak tanımlanır.
7. Cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerji türüdür.
8. Bir cismin uygulanan net kuvvet doğrultusunda hareket etmesidir.
Cevap:
- Yukarıdan aşağıya: 1. POTANSİYEL ENERJİ, 2. ESNEK CİSİM, 3. JOULE, 4. ÇEKİM
- Soldan sağa: 5. ISI, 6. ENERJİ, 7. KİNETİK ENERJİ, 8. İŞ
Neden?
Kutu sayıları ve kesişen harfler de tutar. 1 numara 16 kutudur (POTANSİYELENERJİ), 2 numara 10 kutu (ESNEKCİSİM), 3 ve 4 numara 5’er kutu, 5 numara 3, 6 numara 6, 7 numara 13 (KİNETİKENERJİ), 8 numara 2 kutudur; iki sözcüklü cevaplar boşluksuz yazılır. ISI’nın S’si ESNEK’in S’sine, ENERJİ’nin ikinci E’si ESNEK’in ikinci E’sine denk gelir. KİNETİK ENERJİ satırı dört sözcüğü keser: ESNEK CİSİM’in son İ’sini, ÇEKİM’in E’sini, JOULE’ün E’sini ve POTANSİYEL ENERJİ’deki bir E’yi. İŞ’in İ’si de POTANSİYEL ENERJİ’nin son harfidir.
Soru sor ya da yorum yaz