7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 90-91-93-94 Cevapları 1. Kitap

Besinlerin vücudumuzda izlediği yolu düşünerek sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların niteliklerini tartışma yöntemiyle belirlemek için aşağıdaki etkinliği yapınız.
Amaç: Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların niteliklerini tanımlama
Uygulama basamaklarını takip ederek beyin fırtınası tekniğini uygulayınız. Ulaştığınız bilgilerden yola çıkarak aşağıda yer alan değerlendirme sorusunu cevaplayınız.
Uygulama Basamakları
1. Aşağıda verilen “Sindirim Sistemi Yapı ve Organları” başlığı ile ilgili aklınıza gelen fikirleri uygun yerlere yazınız.
2. 3-4 kişilik gruplar oluşturarak yazılan fikirlerden seçtiklerinizi tartışınız.
3. Bu süreçte iş birliği yapmaya, farklı fikirlere saygı duymaya ve arkadaşlarınıza karşı nezaketli davranmaya özen gösteriniz.
4. Tartışma sonucunda ulaştığınız çıkarımları arkadaşlarınızla paylaşınız. Farklı çıkarımları sınıf tartışmasıyla değerlendiriniz.

Cevap: Dört kutuya şu fikirler yazılabilir (örnek cevaptır; aklınıza gelen başka fikirleri de yazabilirsiniz):

• Ağız: Dişler lokmayı küçültür, tükürük onu ıslatır.
• Mide: Torba gibidir, besini çalkalayıp bulamaç yapar.
• İnce bağırsak: Çok uzundur, besin buradan kana geçer.
• Kalın bağırsak: Suyu emer, atığı anüse yollar.

Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların niteliklerini tartışma sonuçlarınıza göre aşağıdaki noktalı alana tanımlayınız.

Cevap: Sindirim sistemi, besinlerin geçtiği bir kanal gibi art arda dizilmiş organlardan oluşur. Bu yol ağızla başlar, anüsle biter. Her organın işi farklıdır: bazısı besini parçalar, bazısı iletir, bazısı emer. Hepsi sırayla ve uyum içinde çalışır.

Amaç: Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini gözlemleme
Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organları incelemek için uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapınız. Ardından değerlendirme sorusunu cevaplayınız.
Uygulama Basamakları
1. 4-5 kişilik gruplar oluşturunuz.
2. Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organları maket, model, poster vb. üzerinde dikkatle ve merak duygusuyla inceleyiniz. Bu aşamada yukarıda verilen posterden veya sayfa sonundaki karekodu kullanarak dijital içeriklerden faydalanınız.
3. İnceleme sonucunda ulaştığınız bilgileri kaydediniz.
4. Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerine ait elde ettiğiniz bilgileri bilimsel bakış açısı ile açıklayınız.

Cevap: Poster üzerinde besinin yolunu parmağımızla izledik. Ağzın arkasında yutak, onun altında ince uzun yemek borusu var. Mide karnın sol üst yanında, torba biçiminde duruyor. İnce bağırsak kıvrım kıvrım ve çok uzun; kalın bağırsak onu bir çerçeve gibi sarıyor ve anüste bitiyor. Karaciğer ile pankreas bu yolun üzerinde değil, midenin yanında duruyor. (Örnek gözlemdir.)

Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organlara yönelik tespit ettiğiniz özellikleri aşağıdaki noktalı alana yazınız.

Cevap: Ağızda dişler ve tükürük sindirimi başlatır. Yutak ve yemek borusu besini yalnızca taşır. Mide, kaslarıyla besini karıştırır; proteinlerin kimyasal sindirimi burada başlar. İnce bağırsak sindirimi bitirir ve besini kana verir. Kalın bağırsak su ile mineralleri emer, anüs atığı dışarı atar.

1. Aşağıda sindirim sistemini oluşturan bazı yapı ve organlar verilmiştir. Bu yapı ve organların görevlerini belirtilen alanlara yazınız.

Cevap:

• Kalın bağırsak: Sindirilmeyen besinleri bir süre bekletir, sonra anüse yollar. Kalan suyu, bazı mineral ve vitaminleri emer.
• Mide: Kasılıp gevşeyerek besinleri fiziksel sindirime uğratır. Öz suyundaki enzimlerle proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır.
• Ağız: Besinler vücuda buradan girer. Çiğneme ile fiziksel, tükürükteki enzimlerle karbohidratların kimyasal sindirimi başlar.
• İnce bağırsak: Fiziksel ve kimyasal sindirim burada biter. Sindirilen besinler villuslardan emilip kana geçer.

2. Aşağıda sindirim sistemi yapı ve organlarından bazıları verilmiştir.
Kalın bağırsak — Ağız — İnce bağırsak
Besinler, bu yapı ve organlardan hangilerinde hem fiziksel hem de kimyasal sindirime uğrar?

Cevap: Ağızda ve ince bağırsakta. Kalın bağırsakta sindirim olmaz; yalnızca su, mineral ve vitamin emilir.

Amaç: Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerine ait verileri açıklama
Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organlar ile bu yapı ve organların özelliklerini güvenilir genel ağ, basılı kaynaklar vb. kullanarak araştırınız. Yaptığınız araştırmalardan ve derslerde öğrendiklerinizden yararlanarak sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevleri ile ilgili bir poster hazırlayınız. Hazırladığınız poster “Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı” ile değerlendirilecektir. Poster hazırlama sürecinde yandaki uygulama adımlarını takip ediniz.
Adımlar
• 4-5 kişilik gruplar oluşturunuz.
• Bu süreci daha verimli yürütebilmek için bir plan yapınız ve bu plan doğrultusunda çalışınız.
• Araştırmanızı bilimsel bakış açısıyla yapmaya özen gösteriniz.
• Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organlar ile bu yapı ve organların özelliklerine ait elde ettiğiniz verileri özetleyerek yandaki alana yazınız.
• Yaptığınız araştırmaların sonuçlarına göre sindirim sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini anlatan bir poster hazırlayınız.
• Posterinizi hazırlamak için ip, kumaş, atık kâğıtlar gibi yeniden kullanılabilir malzemeler seçmeye özen gösteriniz.
• Hazırladığınız posteri arkadaşlarınıza sununuz.

Cevap: Araştırma özetimiz şöyle (örnek çalışmadır):

• Ağız: Çiğneme ve tükürükle sindirim burada başlar.
• Yutak, yemek borusu: Lokmayı mideye iletir, sindirim yapmaz.
• Mide: Besini karıştırır, proteinin sindirimini başlatır.
• Karaciğer: Safrası yağların fiziksel sindirimine yardım eder.
• Pankreas: Öz suyu kimyasal sindirime yardım eder.
• İnce bağırsak: Sindirim biter, besinler kana geçer.
• Kalın bağırsak: Suyu emer. Anüs: Atığı dışarı atar.

Posterimizi eski bir duvar takviminin arka yüzüne hazırladık. Yemek borusunu kalın bir iple, bağırsakları kıvırdığımız kumaş şeritlerle gösterdik; her organın yanına görevini yazdığımız atık kâğıt etiketleri yapıştırdık ve posteri sınıfta sunduk.