7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 96-97-98-100 Cevapları 1. Kitap

Sindirim sistemini oluşturan yapı ve organları öğrendiniz. Aşağıdaki etkinliği yaparak sindirim sisteminin sağlığı konusunda farkındalık kazanabileceksiniz.
Amaç: Sindirim sisteminin sağlığı konusunda farkındalık kazanma
Verilen örnek olayı inceleyerek uygulama basamaklarını takip ediniz. Ardından değerlendirme sorularını cevaplayınız.
Uygulama Basamakları
1. 3-4 kişilik gruplar oluşturunuz.
2. Verilen örnek olay üzerinden sindirim sistemi sağlığı ve bu konuda neler yapılması ile ilgili düşüncelerinizi ifade ederek tartışınız.
3. Bu süreçte arkadaşlarınızın fikirlerine saygılı olmaya ve onlara karşı nezaketli davranmaya özen gösteriniz.
4. Verilen soruları dikkatle ve merak duygusuyla inceleyerek cevaplayınız.

Cevap: Grubumuzda Ruhi’nin sorununun tek bir nedene bağlı olmadığını konuştuk: öğün atlıyor, geç saatte yiyor, az su içiyor ve gün boyu oturuyor. Bu alışkanlıklar üst üste gelince midesi zorlanıyor. Çözümün günlük düzeni değiştirmek olduğu sonucuna vardık. (Örnek cevaptır.)

1. Doktor, Ruhi’nin verdiği cevaplardan yola çıkarak hangi tavsiyelerde bulunmuş olabilir?

Cevap: Öğün atlamamasını, akşam erken yemesini, gün içinde bol su içmesini ve her gün yürümesini önermiş olabilir.

2. Ruhi, beslenme şeklinde ne gibi değişiklikler yapmalıdır?

Cevap: Güne kahvaltıyla başlamalı, öğlen atıştırmalık yerine ev yemeği yemeli, akşam yemeğini erken saate almalı.

3. Egzersiz yapmak sindirim sistemi sağlığını nasıl etkiler?

Cevap: Hareket, bağırsakların kasılıp gevşemesini artırır. Kan dolaşımı hızlanır, besinler daha kolay sindirilir.

4. Ruhi’nin rahatsızlığından yola çıkarak sindirim sisteminin sağlığını korumanın önemi konusunda neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Sindirim sistemi bozulunca insan işine ve günlük yaşamına odaklanamaz. Sağlık, doğru alışkanlıklarla korunur.

Aşağıdaki etkinliği yaparak sindirim sisteminin sağlığı konusunda kendi uygulamalarınızdaki eksik ya da hatalı olan durumları fark ederek doğru davranışları belirleyebileceksiniz.
Amaç: Yeme alışkanlıklarını gözlemleme ve sağlıklı beslenme konusunda farkındalık geliştirme
Günlük beslenme düzeninizi uygulama basamaklarını takip ederek aşağıdaki tabloya kaydediniz. Kaydettiğiniz verileri arkadaşlarınızın tablolarıyla karşılaştırınız.
Uygulama Basamakları
1. Aşağıda verilen tabloyu inceleyiniz.
2. Beş gün boyunca kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği öğünlerinizi kaydediniz.
3. Her öğünün yenildiği yeri (ev, okul, restoran, park vb.), saati, yenme şeklini (yavaş, hızlı, ayakta, oturarak, masada, yerde vb.) ve yemeğinizi yazınız.
4. Tabloyu doldurduktan sonra beslenme alışkanlıklarınızı değerlendiriniz.
5. Etkinliğinize ait verileri 98. sayfada tekrar gözden geçirerek değerlendirmeniz gerekmektedir. Beslenme alışkanlıklarınızı o bölüme kadar gözlemlemeye devam edebilirsiniz.

Cevap: Tablo kişiseldir; herkes kendi öğünlerini yazar. Aşağıdaki doldurma örnektir (sıra: yeri, saati, yenme şekli, yemek).

• Sabah Kahvaltısı: 1. Gün: Ev, 07.15, masada, yumurta · 2. Gün: Ev, 07.20, masada, peynir · 3. Gün: Okul, 08.10, ayakta, simit · 4. Gün: Ev, 07.15, hızlı, tost · 5. Gün: Ev, 09.30, yavaş, omlet
• Öğle Yemeği: 1. Gün: Okul, 12.10, masada, çorba · 2. Gün: Okul, 12.10, hızlı, makarna · 3. Gün: Okul, 12.15, masada, pilav · 4. Gün: Okul, 12.10, masada, köfte · 5. Gün: Ev, 13.00, yavaş, mantı
• Akşam Yemeği: 1. Gün: Ev, 19.00, masada, nohut · 2. Gün: Ev, 19.00, masada, balık · 3. Gün: Ev, 21.30, hızlı, pizza · 4. Gün: Ev, 19.15, masada, sebze · 5. Gün: Park, 20.00, ayakta, dürüm

Değerlendirme: Öğünlerin çoğu evde ya da okulda, masada ve aynı saatlerde yenmiş; bu iyi. Ama 3. gün kahvaltı okulda ayakta geçiştirilmiş, akşam yemeği de çok geç ve hızlı yenmiş. 4. gün kahvaltı aceleye gelmiş, 5. gün akşam yemeği parkta ayakta yenmiş.

Amaç: Sindirim sisteminin sağlığını korumak için alınması gereken önlemler konusunda bilgi toplama
Sindirim sisteminin sağlığını korumak için alınması gereken önlemleri güvenilir genel ağ, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb. kullanarak araştırınız. Yaptığınız araştırmalardan ve derslerde öğrendiklerinizden yararlanarak sindirim sisteminin sağlığını korumak için alınması gereken önlemler ile ilgili bir poster hazırlayınız. Hazırladığınız poster “Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı” ile değerlendirilecektir. Poster hazırlama sürecinde yandaki uygulama adımlarını takip ediniz.
Adımlar
• 3-4 kişilik gruplar oluşturunuz.
• Bilgiye ulaşmak için gerçeği arama isteğiyle merak ettiğiniz soruları yanıtlayabileceğiniz güvenilir araçları belirleyiniz.
• Belirlediğiniz araçları kullanarak sindirim sisteminin sağlığı konusunda bilgi toplayınız.
• Ulaştığınız bilgileri kaydediniz.
• Ulaştığınız bilgileri grup arkadaşlarınızla tartışarak karşılaştırınız. Bu süreçte arkadaşlarınızın fikirlerine saygılı olmaya ve onlara karşı nezaketli davranmaya özen gösteriniz.
• Karşılaştırdığınız bilgilerin bilimselliğini ve doğruluğunu öğretmeninize, alan uzmanına danışarak ya da güvenilir kaynaklardan araştırarak sorgulayınız. Bu aşamada bilişim teknolojileri ve yazılım dersinden faydalanarak video, sunu, röportaj yapma vb. teknikler kullanabilirsiniz.
• Doğruluğu kanıtlanan bilgileri özetleyerek yandaki alana kaydediniz.
• Ardından posterinizi hazırlayınız.
• Posteri arkadaşlarınıza sununuz.
• Süreci daha verimli yürütebilmek için bir plan yaparak bu plan doğrultusunda görev bilinciyle çalışınız.

Cevap: Doğruluğundan emin olduğumuz bilgilerin özeti (örnek çalışmadır):

• Öğün atlanmamalı, yemek yavaş ve iyi çiğnenerek yenmeli.
• Gün boyu yeterince su içilmeli.
• Çok yağlı, baharatlı ve paketli yiyecekler azaltılmalı.
• Her gün hareket edilmeli.
• Ekran karşısında yemek yenmemeli.

Posterimizin ortasına bir mide resmi çizdik; çevresine bu beş önlemi birer küçük resimle yerleştirdik. Başlık olarak “Miden Sana Emanet” sözünü seçtik ve posteri sınıfta sunduk.

1. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve sindirim sisteminin sağlığı konusunda yanlış uygulamalarınızı belirleyip yazınız.

Cevap: Bazı sabahlar kahvaltıyı ayakta geçiştiriyorum, akşam yemeğini geç ve hızlı yiyorum, gün içinde az su içiyorum. (Örnek cevaptır.)

2. Sayfa 97’deki kendinize ve arkadaşınıza ait öğün tablolarını inceleyiniz. Hatalı olduğunu düşündüğünüz davranışlarınızı değiştirmek için yapmanız gerekenleri yazınız.

Cevap: Kahvaltıyı evde masada yapacağım. Akşam yemeğini 19.00’da, yavaş yavaş yiyeceğim. Yanımda su şişesi taşıyacağım. (Örnek cevaptır.)

A. Özden’in beslenme alışkanlıklarını inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a. Özden’in doğru beslenme alışkanlıkları nelerdir?

Cevap: Her sabah kahvaltı yapması doğru bir alışkanlık. Sofrasında peynir, yumurta, zeytin, domates, salatalık ve bal var; yani öğünü dengeli.

b. Özden’in doğru beslenme alışkanlıkları edinmesi için hangi davranışlarını değiştirmesi gerekir?

Cevap: Öğle yemeğini atlamamalı, teneffüste abur cubur yememeli. Akşam az porsiyon almalı, lokmaları iyice çiğnemeli. Hazır içecek yerine su içmeli; sebze ve meyve yemeli.

c. Özden, hatalı beslenme alışkanlıklarını değiştirip sağlıklı yaşam tarzını benimsediğinde ne gibi değişiklikler yaşamış olabilir?

Cevap: Şişkinlik ve mide ağrıları azalmıştır. Derslerde daha dinç olmuş, kendini iyi hissetmiştir. Kilosu dengelenmiş, daha az hastalanmıştır.

B. Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip ilgili oklar yönünde ilerleyerek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap: 6. Çıkış. İzlenen yol:

• “Proteinlerin kimyasal sindirimi ağızda başlar, ince bağırsakta son bulur.” → Yanlış (Y). Doğrusu: Proteinlerin kimyasal sindirimi midede başlar.
• “Pankreas öz suyu protein, karbohidrat ve yağların kimyasal sindirimini gerçekleştirir.” → Doğru (D)
• “Suyun kimyasal sindirimi kalın bağırsakta tamamlanır.” → Yanlış (Y). Doğrusu: Su sindirime uğramaz; kalın bağırsakta emilir.
• Ulaşılan çıkış: 6. Çıkış

Yolun dışında kalan ifadeler:

• “Yutak, yemek borusu ve kalın bağırsakta fiziksel sindirim gerçekleşir.” → Yanlış (Bu yapılarda sindirim gerçekleşmez.)
• “Hazır ve paketli gıdalar yemek sindirim sistemi yapı ve organlarına zarar verir.” → Doğru
• “İnce bağırsakta bulunan villuslar besinlerin emilimini hızlandırır.” → Doğru
• “Karaciğerin salgıladığı safra sıvısı kalın bağırsağa gönderilir.” → Yanlış (Safra ince bağırsağa gönderilir.)