8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 49-51-52 Cevapları Bilim ve Kültür Yayınları

Zengin Müslümanların zekât ve sadakalarını tam olarak verdikleri bir toplum düşününüz. Bu toplumda insanların birbirlerine davranışları nasıl olur? Bu konuda neler söylersiniz?

Cevap: Böyle bir toplumda muhtaç kimse kalmaz; çocuklar okula gider, hastalar tedavi olur. Yoksul, zengine kırgın olmaz; zengin de yoksulu küçümsemez. İnsanlar birbirine sevgiyle, saygıyla ve güvenle davranır. Komşular birbirinin derdini paylaşır; toplumda huzur artar.

“Kimin yanında iki kişilik yemek varsa üçüncü bir kişiyi, dört kişilik yiyeceği olan beşinci ya da altıncı kişiyi misafir etsin.” (Buhari, “Mevakitü’s-Salat”, 41)
“Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Ona zulmetmez, onu (düşmana) teslim etmez. Kim, bir kardeşinin ihtiyacını karşılarsa Allah Teala da (dünya ve ahirette) onun ihtiyacını karşılar. Kim bir Müslüman’ı sıkıntıdan kurtarırsa Allah Teala da bu sebeple onu kıyamet gününün sıkıntısından kurtarır…” (Buhari, “Mezalim”, 3)
“Sen müminleri; birbirlerini sevmede, birbirlerine acımada, birbirlerine şefkat göstermede aynen tek vücut gibi görürsün; onun herhangi bir uzvu rahatsızlansa diğer uzuvlar uykusuzluk ve yüksek ateşle onun rahatsızlığına ortak olurlar.” (Buhari, “Edeb”, 27)
Zekât ve sadaka bir yardımlaşma olduğuna göre verilen hadisleri bu ibadetlerin toplumsal yönü açısından yorumlayınız.

Cevap: Birinci hadis, elimizdeki yemeği ihtiyacı olanla paylaşmamızı ister. İkinci hadis Müslümanların birbirinin kardeşi olduğunu, kardeşinin derdine koşanın Allah’ın (cc) yardımına kavuşacağını söyler. Üçüncü hadis ise toplumu tek bir vücuda benzetir; bir üye acı çekerse hepsi etkilenir. Bu hadisler zekât ve sadakanın yalnız bir mal verme işi olmadığını gösterir. Bu ibadetler, toplumda kardeşlik, şefkat ve dayanışmayı güçlendirir.

Anlatılanları dikkate alarak İslam’ın infak ilkesinin toplumda barışın, yardımlaşmanın ve dayanışmanın sağlanmasındaki önemi ve etkisi üzerinde düşününüz.
İslam tarihinden bildiğiniz benzer olayları arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: İnfak, zengin ile yoksulu aynı toplumun üyesi yapar; kimse kendini yalnız ya da dışlanmış hissetmez. Böylece kıskançlık ve kavga yerine barış gelir. İslam tarihinde buna güzel örnekler vardır. Medine’ye hicret eden Mekkeliler, Medineli Müslümanlarla kardeş ilan edilmiş, ev ve iş paylaşılmıştır. Hz. Hatice (ra) malını Müslümanlara harcamıştır. Sonraki dönemlerde kurulan imaretler, darüşşifalar ve sadaka taşı da yardımlaşmanın örnekleridir.

Hz. Muhammed (sav) bir gün sahabilere,
– Sadaka vermek her Müslüman üzerine bir görevdir, buyurdu. Sahabiler,
– Ey Allah’ın Nebisi! Sadaka verecek bir şey bulamazsa, dediler. Hz. Peygamber (sav),
– Amelelik yapıp çalışır, (kazandığından) hem kendi faydalanır hem de sadaka verir, buyurdu. Yanındakiler,
– Buna gücü yetmez veya iş bulamazsa ne olacak, dediler. Hz. Peygamber (sav),
– Darda kalana, ihtiyaç sahibine yardım eder, buyurdu. Sahabiler,
– Buna da gücü yetmezse, dediler. Bunun üzerine Resulullah (sav),
– İyilik yapmayı tavsiye eder, kötülük yapmaktan uzak durur; bu da onun için sadakadır, buyurdu. (Buhari, “Zekât”, 29)
Hz. Peygamber’in (sav) bu hadisinde tavsiye ettiği davranışların bireysel ve toplumsal faydaları üzerinde konuşunuz.

Cevap: Hadis, sadakayı yalnız paraya bağlamaz; çalışmak, yardım etmek ve iyiliği yaymak da sadakadır. Bireysel faydası şudur: Çalışan kişi başkasına el açmaz, onurlu yaşar, kimseye yük olmaz. Yardım eden ve iyilik yapan kişi de vicdanen rahatlar. Toplumsal faydası ise herkesin gücü yettiğince katkıda bulunmasıdır. Kimse dışarıda kalmaz, kötülükler azalır, toplumda güven ve huzur artar.