8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 42-43-44-45-46-47 Cevapları Hecce Yayıncılık
12 dk okuma 0 yorum
8. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının (Hecce Yayıncılık) “1. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları” bölümünde 42, 43, 44, 45 ve 46. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 47. sayfadaki bilgiler de yazıda yer alıyor; bu sayfada soru yoktur. 8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 42-43-44-45-46-47 Cevapları Hecce Yayıncılık yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
1. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları (Mevsimler ve İklim)
İkinci yarıda ünitenin bütün konuları test ediliyor: hava olayı ile iklimin farkı, meteoroloji ile klimatolojinin işi, mevsimlerin oluşumu, Dünya’nın yörüngedeki konumları ve gece-gündüz süreleri. Grafik, kavram haritası ve görsel eşleştirme soruları da bu testin içinde.
Sayfa 42 Cevapları
Bu sayfada: D bölümü başlıyor ve ilk altı çoktan seçmeli soruyu çözüyoruz. 2. soruda bir ilin yıllık sıcaklık-yağış grafiğini yorumluyoruz: yağış sütunlarla, sıcaklık çizgiyle gösterilmiş; veriler Ocak’tan Aralık’a aylık verilmiş.
D. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Kısa bir zaman diliminde ve dar bir alanda görülen atmosfer olaylarına hava olayı denir. Hava olayları, hava kürenin 3-4 km’lik alt kısımlarında gerçekleşir.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yatay hava hareketlerinin yalnızca bu bölümde oluşması
B) Su buharının tamamına yakınının bu bölümde bulunması
C) Atmosfer sıcaklığının bu bölümde daha yüksek olması
D) Canlı hayatın sadece bu bölümde yer alması
Cevap: B) Su buharının tamamına yakınının bu bölümde bulunması.
Neden?
Bulut, yağmur, kar gibi olaylar su buharıyla oluşur. Atmosferdeki su buharının neredeyse tamamı yeryüzüne yakın katmandadır; bu yüzden hava olayları da orada görülür.
2. Aşağıdaki grafikte bir ilin yıllık sıcaklık-yağış durumu gösterilmiştir.
Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Günlük yağış miktarına
B) Aylara göre sıcaklık değişimine
C) Yaz mevsiminin yaşandığı aylara
D) Sıcaklığın en yüksek olduğu aya
Cevap: A) Günlük yağış miktarına.
Neden?
Grafikte yağış ve sıcaklık ay ay verilmiş. Aylara göre sıcaklık, sıcaklığın en yüksek olduğu ay (Ağustos) ve yazın hangi aylara denk geldiği okunabilir. Bir günün yağışı ise aylık toplamdan çıkarılamaz.
3. İklim olaylarını araştıran bir kişinin doğru sonuçlar elde edebilmesi için gerekli olan en kısa zaman aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 35-40 yıl
B) 20-25 ay
C) 10-15 yıl
D) 5-10 ay
Cevap: A) 35-40 yıl.
Neden?
İklim, uzun yıllara ait ortalamalarla belirlenir. Bir bölgenin iklimini saptamak için en az 35-40 yıllık hava verisi gerekir; ay ve birkaç yıllık süreler yetmez.
4. Derya Hanım, domates yetiştirmek için sera kurmak istiyor. Edindiği bilgiler doğrultusunda seçeceği yerin sıcaklık ortalamasının uzun yıllar boyunca 0 °C’un üzerinde olması gerektiğini düşünüyor.
Buna göre Derya Hanım, aşağıdakilerden hangisini yaptığında doğru karar vermiş olur?
A) Meteorolog ile görüşerek karar vermelidir.
B) Bir hafta boyunca hava olaylarını gözlemlemelidir.
C) Meteorolojinin günlük tahminini dikkate almalıdır.
D) Bölgenin iklimini araştırıp karar vermelidir.
Cevap: D) Bölgenin iklimini araştırıp karar vermelidir.
Neden?
Derya Hanım uzun yıllar boyunca ortalama sıcaklıkla ilgileniyor. Bu bilgi iklim verisidir. Günlük ya da haftalık gözlem ve tahminler kısa süreli hava durumunu gösterir, karar için yeterli olmaz.
5. I. Mevsimler, Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşüyle oluşur.
II. Mevsimler ile iklim arasında bir ilişki vardır.
III. Mevsimlerin oluşma sebeplerinden biri Dünya’nın dönme ekseninin eğikliğidir.
Mevsimlerle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: C) II ve III.
Neden?
I yanlıştır: Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşü gece ile gündüzü oluşturur, mevsimleri değil. Mevsimleri eksen eğikliği ile Güneş çevresindeki dolanma oluşturur (III). Mevsimlerin özellikleri iklim türlerini de belirlediği için ikisi arasında ilişki vardır (II).
6. Hava olaylarıyla ilgili inceleme yapıp hava tahminleri yapan bilim dalına “……….” denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
A) Ekoloji
B) Klimatoloji
C) Meteoroloji
D) Sismoloji
Cevap: C) Meteoroloji.
Neden?
Ekoloji canlıların çevresiyle ilişkisini, sismoloji depremleri inceler. Klimatoloji iklimle uğraşır. Hava olaylarını izleyip tahmin yapan bilim dalı meteorolojidir.
Sayfa 43 Cevapları
Bu sayfada: Testin 7-12. soruları var. İklim ve hava olayı ifadelerini ayırıyor, klimatolog ile meteorologun görevlerini karşılaştırıyor, 21 Aralık’ta yarım kürelerdeki mevsimleri buluyoruz.
7. İklim, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca gözlenen tüm hava olaylarının ortalama durumudur.
Buna göre
I. İklim, hava olaylarındaki günlük değişmelerdir.
II. İklim değişikliklerinde insan da etkilidir.
III. İklim değişikliklerini iklim bilimi inceler.
ifadelerinden hangileri doğru değildir?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: A) Yalnız I.
Neden?
Günlük değişmeler hava olayıdır; iklim ise uzun yılların ortalamasıdır, bu yüzden I yanlıştır. Fosil yakıt kullanımı gibi insan etkileri iklim değişikliğine yol açar (II) ve bu değişimleri iklim bilimi inceler (III); ikisi doğrudur.
8. Bir öğrenci bir bölgede 50 yıl boyunca her ay ölçülen sıcaklık ve yağış değerlerini araştırıp bir rapor yazmıştır.
Bu rapora bakılarak aşağıdakilerden hangisi hakkında bilgi edinilemez?
A) İklim
B) Yıllık sıcaklık ortalaması
C) Yıllık yağış ortalaması
D) O gün havanın nasıl olacağı
Cevap: D) O gün havanın nasıl olacağı.
Neden?
Elli yıllık aylık veriler iklimi, yıllık sıcaklık ve yağış ortalamalarını gösterir. Bir günün hava durumu ise o günkü anlık koşullara bağlıdır; uzun dönem raporundan çıkarılamaz.
9. I. Ankara’ya üç gündür yağmur yağmıyor.
II. Eskişehir’de yağmur en çok mayıs ayında yağar.
III. İç Anadolu Bölgesi’nde yazlar sıcak ve kurak geçer.
Yukarıdakilerden hangileri bir klimatoloğun araştırma sonuçlarıdır?
A) Yalnız II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: C) II ve III.
Neden?
Klimatolog uzun yıllara dayanan genellemeler yapar. “En çok mayıs ayında yağar” ve “yazlar sıcak ve kurak geçer” ifadeleri uzun dönem bilgisidir. Üç gündür yağmur yağmaması kısa süreli bir hava durumudur.
10. I. Hava olaylarının nasıl olduğunu araştırır.
II. Toprak kayması, çığ gibi olayları araştırır.
III. Hava tahmin raporları hazırlayarak insanların önlem almalarını sağlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri meteorologun görevleri ile ilgilidir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: B) I ve III.
Neden?
Meteorolog hava olaylarını gözlemler ve tahmin raporu hazırlar. Toprak kayması ve çığ yer bilimleriyle ilgili afetlerdir; meteorologun asıl işi değildir.
11. Güneş, 21 Aralık’ta güney yarım kürede öğle vakti dik ve dike yakın açılarla, kuzey yarım küreye ise eğik açılarla düşer.
Buna göre bu tarihten itibaren güney ve kuzey yarım kürede sırasıyla hangi mevsimler görülür?
A) Yaz-Kış
B) İlkbahar-Yaz
C) Sonbahar-Kış
D) Kış-Yaz
Cevap: A) Yaz-Kış.
Neden?
Işınların dik geldiği yarım küre çok ısınır, eğik geldiği yarım küre az ısınır. 21 Aralık’ta ışınlar güneye dik geldiği için güneyde yaz, kuzeyde kış başlar.
12. Mevsimlerin oluşumu ile ilgili konuyu pekiştirmek için Ali öğretmen, öğrencilerine üzerine tarih yazılı kartlar dağıtmış ve o tarihte gerçekleşen durumları karta yazmalarını istemiştir. Defne’nin kartında 21 Aralık yazmaktadır.
Buna göre Defne aşağıdaki ifadelerden hangisini yazarsa doğru bilgiyi yazmış olur?
A) Güneş ışınları Ekvator’a dik veya dike yakın açılarla gelir.
B) Kuzey yarım kürede yaz, güney yarım kürede kış mevsiminin başlangıcıdır.
C) Kuzey yarım kürede kış, güney yarım kürede yaz mevsiminin başlangıcıdır.
D) Her iki yarım küre Güneş’ten eşit derecede enerji almaktadır.
Cevap: C) Kuzey yarım kürede kış, güney yarım kürede yaz mevsiminin başlangıcıdır.
Neden?
A şıkkı 21 Mart ve 23 Eylül için doğrudur. D şıkkı hiçbir tarih için geçerli değildir. 21 Aralık’ta ışınlar Oğlak Dönencesi’ne dik geldiğinden güney yarım küre daha çok ısınır; kuzeyde kış, güneyde yaz başlar. B şıkkı ise 21 Haziran’ı anlatır.
Sayfa 44 Cevapları
Bu sayfada: Testin 13-18. soruları var. 13’te hava olayları kavram haritasını, 17’de Dünya’nın yörüngedeki dört konumunu (1 solda, 2 üstte, 3 sağda, 4 altta; ok yönü saat yönünün tersidir) gösteren şekli yorumluyoruz. 18’de K, L ve M şehirlerinin 21 Haziran’daki gece-gündüz sürelerini gösteren çubuk grafiğine bakıyoruz: gece süresi K’de 9, L’de yaklaşık 12,5, M’de 15 saattir.
13. Aşağıda hava olayları ile ilgili bir kavram haritası verilmiştir.
Verilen kavram haritasına göre
I. 1 numaralı kutuya meteoroloji yazılmalıdır.
II. 2 numaralı kutuya rüzgâr, yağmur, dolu, kar yazılabilir.
III. 3 numaralı kutuya nem, sıcaklık veya basınç yazılabilir.
ifadelerinden hangileri yazılırsa doğru olur?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: D) I, II ve III. Haritada “Hava Olayları” kutusundan üç ok çıkar: inceleyen bilim (1), örnektir (2), oluşma sebebi (3).
Neden?
Hava olaylarını inceleyen bilim meteorolojidir. Rüzgâr, yağmur, dolu ve kar hava olayına örnektir. Hava olaylarını doğuran etkenler ise sıcaklık, nem ve basınçtır.
14. I. Dünya’da birim yüzeye düşen Güneş ışığı miktarı mevsimlerin oluşumunda etkilidir.
II. Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklığın genel olarak düşmesi, Güneş ışınlarının gelme açısıyla ilgilidir.
III. Dünya kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 24 saatte tamamlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Cevap: D) I, II ve III.
Neden?
Işık miktarı yüzeyde dağıldığı alana bağlıdır ve mevsimleri etkiler (I). Kutuplara ışınlar daha eğik geldiği için sıcaklık ekvatordan kutuplara doğru düşer (II). Dünya bir tam dönüşünü 24 saatte yapar, buna bir gün denir (III).
15. Hava olaylarını bilmek pek çok meslek için önemlidir. Örneğin balıkçılar, denize açılmadan önce günlük hava raporuna bakarlar. Şartlar uygun değilse denize açılmazlar.
Hava şartlarını ve günlük hayatı nasıl etkileyebileceğini gözlemleyen uzman kişi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Klimatolog
B) Biyolog
C) Sismolog
D) Meteorolog
Cevap: D) Meteorolog.
Neden?
Günlük hava durumunu izleyip rapor hazırlayan uzman meteorologdur. Klimatolog uzun süreli iklimi, biyolog canlıları, sismolog depremleri inceler.
16. Mevsimlerin oluşumu ile ilgili
I. Mevsimlerin oluşumunda Dünya’nın dönme ekseninin eğikliği etkilidir.
II. Güney ve kuzey yarım küreler eşit miktarda Güneş ışığı aldığı için aynı mevsimi yaşar.
III. Dünya’nın kendi etrafında dönmesi ile oluşur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve III
D) I, II ve III
Cevap: A) Yalnız I.
Neden?
Eksen eğik olduğu için yarım küreler Güneş ışığını eşit almaz ve aynı anda zıt mevsimler yaşar; II yanlıştır. Dünya’nın kendi etrafında dönmesi ise gece ile gündüzü oluşturur, mevsimleri değil; III de yanlıştır.
17. Yukarıdaki şekle göre Dünya, Güneş etrafındaki dolanma yörüngesinin hangi noktasında olursa güney yarım kürede sonbahar mevsimi yaşanır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Cevap: B) 2. Dünya yörüngenin 2 numaralı noktasına geldiğinde (21 Mart) güney yarım kürede sonbahar başlar.
Neden?
Şekilde 1 numarada kuzey kutbu Güneş’e dönüktür (21 Haziran); 3 numarada Güneş’ten uzaktır (21 Aralık). Dünya yörüngede ok yönünde 1 → 4 → 3 → 2 sırasıyla ilerler: 4 numara 23 Eylül, 2 numara 21 Mart’tır. 21 Mart’ta kuzeyde ilkbahar, güneyde sonbahar başlar.
18. Aşağıdaki tabloda Dünya üzerindeki K, L ve M şehirlerinde 21 Haziran tarihinde yaşanan gündüz süreleri tahmini olarak gösterilmiştir.
Buna göre, aynı şehirlerde 21 Aralık tarihinde yaşanan gece süreleri arasındaki doğru ilişki, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
A) M > L > K
B) L > K > M
C) K > L > M
D) M > K > L
Cevap: C) K > L > M.
Neden?
21 Haziran’da K’nin gecesi en kısa (9 saat), yani K kuzey yarım kürededir. 21 Aralık’ta bu durum tersine döner: K’nin gecesi en uzun, yaklaşık 15 saat olur. M’nin gecesi 21 Haziran’da en uzundur (15 saat); 21 Aralık’ta en kısa olur (yaklaşık 9 saat). Ekvatora yakın L’de süreler 12 saate çok yakındır; gece uzunluğu ikisinin arasında kalır.
Sayfa 45 Cevapları
Bu sayfada: E ve F’de kutulardaki kavramları ifadelerle eşleştiriyoruz. E’deki kutularda dokuz kavram var ve yedi ifade eşleşir; F’de on kavramdan dokuzu kullanılır. Kullanılmayan kavramlar eşleşmez.
E. Aşağıda verilen ifadelerle kavramları eşleştiriniz.
24 saat, 21 Haziran, 23 Eylül, dönme ekseni, dolanma, dolanma (yörünge) düzlemi, mevsimlik sıcaklık farkları, eksen eğikliği, 21 Mart
1. Kuzey ve Güney Kutup noktaları ile Dünya’nın merkezinden geçtiği varsayılan çizgidir.
2. Dünya’nın her yerine ulaşan ışık enerjisinin farklı olmasının sebeplerindendir.
3. Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımının sonuçlarındandır.
4. Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşünü tamamladığı süre.
5. Dünya’nın Güneş etrafında yaptığı hareket çeşididir.
6. Dünya’nın dolanırken çizdiği hayali çember ile Güneş arasında kalan alandır.
7. Dünya’nın her yerinde gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarihlerdir.
Cevap:
- 1 → dönme ekseni
- 2 → eksen eğikliği
- 3 → mevsimlik sıcaklık farkları
- 4 → 24 saat
- 5 → dolanma
- 6 → dolanma (yörünge) düzlemi
- 7 → 21 Mart ve 23 Eylül
Neden?
Dönme ekseni kutup noktalarını birleştirir. Eksen eğik olduğu için ışık eşit dağılmaz ve mevsimlik sıcaklık farkları ortaya çıkar. Dönüş 24 saatte biter, dolanma ise yörüngedeki harekettir. Ekvatora dik ışık gelen 21 Mart ve 23 Eylül’de gece ile gündüz her yerde eşittir; 21 Haziran kutuda kalır.
F. Aşağıda verilen ifadelerle kavramları eşleştiriniz.
küresel ısınma, hava olayı, havanın nemi, rüzgâr, meteorolog, higrometre, iklim, atmosfer, meteoroloji, kırağı
1. Yerkürenin etrafını saran gaz katmanıdır.
2. Meteoroloji alanında çalışan uzman kişilerdir.
3. Belirli bir yerde ve kısa sürede etkili olan atmosfer koşullarıdır.
4. Havanın nemini ölçen araçtır.
5. Yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru yatay yönde hareket eden hava akımıdır.
6. Hava olaylarının oluşumunu, değişimini ve nedenlerini inceleyen bilim dalıdır.
7. Havada su buharının miktarıdır.
8. Uzun bir zaman dilimi ve geniş bölgelerde hava koşullarıdır.
9. Yeryüzüne yakın yerlerdeki su buharının sıvı hâle gelmeden buz kristallerine dönüşüp yeryüzünde çok soğuk yüzeylerde birikmesiyle oluşur.
Cevap:
- 1 → atmosfer
- 2 → meteorolog
- 3 → hava olayı
- 4 → higrometre
- 5 → rüzgâr
- 6 → meteoroloji
- 7 → havanın nemi
- 8 → iklim
- 9 → kırağı
Neden?
Gaz katmanı atmosferdir, ona “hava küre” de denir. Nemi higrometre ölçer; nemin kendisi havadaki su buharı miktarıdır. Yüksek basınçtan alçak basınca yatay hava akımına rüzgâr denir. “Küresel ısınma” hiçbir ifadeye uymaz; kutuda açıkta kalır.
Sayfa 46 Cevapları
Bu sayfada: G’de beş hava olayı açıklamasını altı fotoğraftan uygun olanlarla eşleştiriyoruz: A sis, B yağmur, C yerde beyaz buz taneleri, Ç karlı park, D rüzgârda eğilmiş ağaç, E yaprak üzerinde su damlaları. Altta karekod ek değerlendirmeye götürür.
G. Aşağıda bazı hava olaylarının açıklama ve görselleri verilmiştir. Açıklaması verilen hava olaylarını ilgili görsellerle eşleştiriniz.
1. Su buharının soğuk havalarda, yerde, bitkiler, ağaçlar ve öteki nesneler üzerinde donmasıyla oluşan ince tabaka.
2. Atmosferdeki su buharının yoğuşmasıyla oluşan ve yerçekiminin etkisiyle düşen su damlacıklarıdır.
3. Atmosferdeki su buharının yoğuşmasıyla oluşan ve yeryüzüne beyaz ve hafif billurlar biçiminde donarak düşen su buharı.
4. Yüksek basınç alanlarından alçak basınç alanlarına doğru meydana gelen yatay hava akımlarının genel adı.
5. Sıcak ve nemli havanın ani bir soğumaya maruz kalmasıyla oluşan ve havada asılı kalan mikroskobik su damlacıklarıdır.
Cevap:
- 1 → C (yerde ve otlar üzerinde beyaz buz taneleri)
- 2 → B (yağmur)
- 3 → Ç (kar)
- 4 → D (rüzgâr)
- 5 → A (sis)
Neden?
Yağmur su damlacıkları hâlinde, kar ise donarak billur biçiminde düşer. Rüzgâr yatay hava hareketidir; fotoğrafta ağacın aynı yöne eğilmesinden anlaşılır. Havada asılı küçük su damlacıkları görüş mesafesini azaltan sistir. Yer ve bitkiler üzerinde beyaz buz oluşumu birinci ifadeye uyar; E’deki yaprak üzerindeki damlalar donmamış sudur, bu yüzden hiçbir ifadeyle eşleşmez.
Sayfa 47 Cevapları
Bu sayfada: Ünite sonundaki boş “Notlarım” sayfası; ünitede öğrendiklerimizi buraya not alabiliriz. Bu sayfada cevaplanacak soru yoktur.
Notlarım
Bu sayfa çizgili ve boştur. Ünitede önemli bulduğumuz kavramları, formülleri ve merak ettiğimiz soruları buraya yazabiliriz.
Soru sor ya da yorum yaz