8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 230-236-237-238 Cevapları Hecce Yayıncılık

1. Çizdiğiniz resimlerde en çok hangi renk ve figürleri kullanırsınız? Neden?

Cevap: Resimlerimde en çok turuncu ve sarı tonlarını kullanırım. Figür olarak denizi, martıları ve güneşi çizmeyi severim. Bu renkler bana sıcak ve neşeli geldiği için resmime de aynı havayı katmak isterim.

2. Resim yaparken neler hissedersiniz? Duygularınızı anlatınız.

Cevap: Resim yaparken içim rahatlar. Başka bir şey düşünmeden yalnızca fırçamın izlediği çizgiye bakarım. Resim bitince de emek verdiğim bir şeyi ortaya çıkarmanın sevincini yaşarım.

Metni göz atarak okuma stratejisine uygun olarak okuyunuz. Bunun için öncelikle metnin başlığına, biçimine ve uzunluğuna bakarak metni değerlendiriniz. Ardından metnin konusunu anlamak için metne hızlı bir şekilde göz atınız. Bu sırada dikkatinizi çeken cümleleri bütün olarak okuyunuz. Metnin ana fikrini tahmin ediniz. Metnin türünün özelliklerini dikkate alarak ve noktalama işaretlerine dikkat ederek sessiz okuyunuz.

Cevap: Başlığa ve kısa kısa yazılmış konuşma satırlarına bakınca metnin bir ressamla yapılan sohbeti anlattığını, bir anıdan alındığını düşündüm. Göz atarken “Her şey çok güçleşti” ve “Bitmiş bir resim o” cümleleri dikkatimi çekti. Ana fikrin, sanatçının kimseyi taklit etmeden kendi yolunu bulması olduğunu tahmin ettim; sonra metni sessizce okuyup tahminimi kontrol ettim.

Aşağıda verilen kelimelerin anlamlarını bağlamdan hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi sözlükten kontrol ediniz. Tahminleriniz doğru ise “Doğru” kutusunu, yanlış ise “Yanlış” kutusunu işaretleyiniz.

Cevap:

• sahanlık → Tahminim: Merdiven başındaki küçük düz alan. (Doğru)
• galeri → Tahminim: Resimlerin sergilendiği salon. (Doğru)
• akademi → Tahminim: Sanat eğitimi veren yüksekokul. (Doğru)
• peyzaj → Tahminim: Doğa manzarasını işleyen resim. (Doğru)
• istif → Tahminim: Eşyaları düzenle üst üste dizme. (Doğru)
• tuval → Tahminim: Üstüne resim yapılan gergin bez. (Doğru)
• portre → Tahminim: Bir insanın yüzünü anlatan resim. (Doğru)

1. Usta neden her şeyin çok güçleştiğini düşünüyormuş?

Cevap: Usta, ressamın öncekilere benzemeyen bir resim yapmak istediğini fark etmiş ve bunun işi çok zorlaştırdığını söylemiş. Ona göre önemli olan eskilerden daha iyi resim yapmak ya da onlara benzememek değil, sanata yeni yollar açmaktır.

2. Ressam küçük portreyi gösterirken resmin ne için yapıldığını söylemiş?

Cevap: Küçük portreyi gösterirken resmin sevilmek ya da hoşa gitmek için değil, algılanmak için yapıldığını söylemiş. Bu yüzden önce durup düşünmek gerektiğini, yalnızca gözün yetmediğini de eklemiş.

3. Usta, adamın yarım kaldığını söylediği resim hakkında neler söylemiştir?

Cevap: Usta, o resmin yarım değil bitmiş olduğunu söylemiş. Resmin önüne gelen her izleyicinin kendinden bir şey katarak onu zihninde tamamlamak isteyeceğini anlatmış. Yaşlandıkça resimlerini bilerek tamamlamadığını, bir çizgi daha çekse izleyicide hayal edecek bir şey kalmayacağından korktuğunu da eklemiş.

4. Ressam, yazara ne hediye etmiştir?

Cevap: Yazara bir dağ resmi hediye etmiş. Resimde hiç toprak rengi yok; yalnızca kırmızı, yeşil ve mavi kullanılmış. Yazar da bu resmin bilmeyen biri için bitmemiş görünen, ama belki gerçekten bitmiş olan bir resim olduğunu düşünmüş.

5. Bir tepede resim yaparken ölen ustanın yarım kalan resminin adı nedir?

Cevap: Ustanın yarım kalan resminin adı “Gün Batımında Bir Dağ Doruğu”dur.

Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıya yazınız.

Cevap:

• Metnin Konusu: Ressamla yaşlı ustanın sanat üzerine sohbeti.
• Metnin Ana Fikri: Sanat taklit değil, özgün bir dildir.

Metni tekrar okuyunuz. Metnin özetini “özet çıkarma” yöntemine uygun olarak aşağıya yazınız. Özetinizi yazarken tekrar edilen ifadelere ve gereksiz olduğunu düşündüğünüz ayrıntılara yer vermeyiniz.

Cevap: Başlık: Bitmemiş Dağ Resmi. Genç bir ressam, resimlerini göstermek için ünlü bir ustanın atölyesine gider. Usta önce soğuk davranır, ama ressamın akademiye gitmeden kendi yolunu aradığını öğrenince ısınır. Ona sanatın taklit değil, kendine özgü bir dil olduğunu anlatır ve resmi izleyenin tamamladığını söyler. Ayrılırken ressama kırmızı, yeşil ve mavi renklerle yapılmış bitmemiş bir dağ resmi armağan eder. Kısa süre sonra usta, tepede resim yaparken yıldırım düşmesi sonucu ölür. Ressam bu acı olaydan sonra ustanın sözlerini unutmaz. Kendi özgün resim dilini aramayı sürdürür ve eserlerini izleyenin hayal gücüne bırakmayı öğrenir. Bu olay, sanatın yalnızca eser yapmak değil bir yol açmak olduğunu gösterir. Hikâye hüzünle biter. Usta öldükten sonra resimleri müzeye verilir. Genç ressam her ziyaretinde bitmemiş dağ resmine bakıp ustasını anar.

Bir metni oluşturan cümleler ve paragraflar anlam bakımından birbirine bağlıdır. Daha önce öğrendiğiniz “ama, fakat, lakin, ya da, veya, buna rağmen” vb. ifadeler dışında “oysaki, başka bir deyişle, özellikle, kısaca, böylece, ilk olarak ve son olarak” ifadeleri de cümleler arasında bağlantı kurmak amacıyla kullanılır.
Okuduğunuz metinde geçen geçiş ve bağlantı ifadelerinin yer aldığı cümleleri okuyunuz. Geçiş ve bağlantı ifadelerinin hangi düşünce veya olaylar arasında bağlantı sağladığını ve metnin anlamına katkısını söyleyiniz. Siz de aşağıya geçiş ve bağlantı ifadelerinin yer aldığı cümleler yazınız.

Cevap:

• “Fakat çok garip…” sözündeki “fakat”, ustanın düşüncesine karşıtlık getirir.
• “Daha doğrusu, bitmeden bitiyor resimler.” sözündeki “daha doğrusu”, önceki cümleyi düzeltip açıklar.
• Sınava çok çalıştım, böylece sonuçtan memnun kaldım.
• Müzeyi gezdik, özellikle portreler dikkatimi çekti.
• Önce eskizi çizdi, son olarak boyayı sürdü.
• Hava çok soğuktu, ancak maça gittik.
• Çocuk eve geç geldi, bu yüzden annesi endişelendi.
• Sonuç olarak herkes sergiden memnun ayrıldı. Yine de bazı ziyaretçiler resimleri çok sade buldu.

Aşağıda verilen cümlelerdeki anlatım bozukluğunun nedenini ve doğru cümleyi noktalı yerlere sırasıyla yazınız.

Cevap:

• Kelebekler ne de güzel uçuyorlar. → Nedeni: İnsan dışı çoğul öznede yüklem tekil olmalı. Doğru cümle: Kelebekler ne de güzel uçuyor.
• Ben Ahsen’e inanır ve severim. → Nedeni: İki yüklemin istediği ek farklı (ortak tümleç). Doğru cümle: Ben Ahsen’e inanır ve onu severim.
• Gazetedeki yanlışlıklar düzeltilecek ve yeniden basılacak. → Nedeni: Ortak özne yanlış; yanlışlıklar değil gazete basılır. Doğru cümle: Gazetedeki yanlışlıklar düzeltilecek ve gazete yeniden basılacak.
• Bu konuda sen bana güvenecek, ben de sana yardım edeceğim. → Nedeni: Özne ile yüklemin kişisi uyuşmuyor. Doğru cümle: Bu konuda sen bana güveneceksin, ben de sana yardımcı olacağım.
• Hasta olan babasına şarkı söyleyerek mutlu olmasını sağladı. → Nedeni: Sözcüklerin sırası yanlış, özne karışıyor. Doğru cümle: Şarkı söyleyip hasta babasını mutlu etti.
• Hızlı koşmazsan kaybetme şansın artar. → Nedeni: “Şans” olumlu bir sözcük, yerinde kullanılmamış. Doğru cümle: Hızlı koşmazsan kaybetme ihtimalin artar.
• Konuşkan ve çekingen olmayan insanları severim. → Nedeni: Eksik anlatım; “olan” sözcüğü bir kez daha gerekir. Doğru cümle: Konuşkan olanları ve çekingen olmayanları severim.

Sınıfınızda “ünlü ressamlar ve tabloları” konulu bir konuşma yapınız. Konuşmanızda yaratıcı konuşma stratejisini uygulayınız. Bu stratejiyi uygulayabilmek için sizden önce konuşan arkadaşlarınızın anlattıklarını dikkatlice dinleyiniz. Arkadaşlarınızın anlattıklarından yararlanarak konuyla ilgili olay, durum veya kişilere yeni bir bakış açısıyla bakılmasını sağlayınız. Konuşmanızda edindiğiniz bilgilerden örnekler veriniz. Konuşmalarınızda yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanmaya özen gösteriniz.

Cevap: “Arkadaşlarım Türk ressamlardan söz etti; ben de Fikret Mualla’yı anlatmak istiyorum. 1903’te İstanbul’da doğdu, hayatının büyük bölümünü Paris’te geçirdi ve 1967’de orada öldü. Sokakları, kafeleri ve insanları parlak renklerle çizdi. Onu bence özel yapan şey, zor bir yaşam sürmesine rağmen resimlerinde hep ışık ve neşe bulunması. Yani resim, yaşadığımız sıkıntıyı anlatmak zorunda değil; insana umut da verebilir. Sizce siz de en zor gününüzde nasıl bir resim çizerdiniz?”

Resim sanatıyla ilgili dosya kâğıdına bir şiir yazınız. Yazdığınız şiiri gözden geçirirken varsa şiirinizdeki yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Yazdığınız şiiri sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap:

• Tuvalin boşluğu bir sessiz sabah,
• Fırçam dokununca uyanır renkler.
• Kırmızı bir akşam, mavi bir rüzgâr,
• Her çizgide biraz ben, biraz sen var.
• Bitmiş sanma bu resmi, bakan tamamlar;
• Gözün gördüğü, gönlün eklediği kadar.