3. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 58-60-61-62-63-64 Cevapları 1. Kitap

Duyu organlarımız nelerdir?

Cevap: Beş duyu organımız var: göz, kulak, burun, dil ve deri.

Aşağıdaki tabloda duyu organları hem sağdan sola hem de yukarıdan aşağıya birer tane olacak şekilde dizilmiştir. Buna göre boş bırakılan kutulara gelmesi gereken duyu organlarının rakamlarını yıldızların içine yazalım.

Cevap: Rakamlar: 1 göz, 2 kulak, 3 burun, 4 ağız, 5 el. Yıldızlara soldan sağa şu rakamlar yazılır:

• 1. sıra: 2 ve 5
• 2. sıra: 4
• 3. sıra: 3 ve 2
• 4. sıra: 3 ve 1
• 5. sıra: 5 ve 1

Duyu organlarımızla çevremizi nasıl algıladığımıza ilişkin örnekler söyleyelim.

Cevap:

• Gözümle trafik ışığının kırmızı yandığını görürüm.
• Kulağımla teneffüs zilini duyarım.
• Burnumla fırından gelen ekmek kokusunu alırım.
• Dilimle çorbanın tuzlu olduğunu anlarım.
• Derimle kedimin tüylerinin yumuşak olduğunu hissederim.

İlginç bulduğumuz bir veya iki hayvanı seçelim. Hayvanların duyu organlarıyla çevrelerini nasıl algıladıklarına ilişkin araştırma yapalım. Ulaştığımız veriler doğrultusunda araştırma raporunu dolduralım.

Cevap: Örnek bir rapor (seçilen hayvan: yarasa):

• Araştırmamla İlgili Elde Ettiğim Bilgiler: Ben yarasayı araştırdım. Yarasa gece avlanır. Uçarken çok ince sesler çıkarır. Bu sesler böceklere ve duvarlara çarpıp geri döner. Yarasa geri dönen sesi kulaklarıyla duyar. Böylece karanlıkta avının yerini bulur ve hiçbir yere çarpmadan uçar.
• Araştırmamla İlgili Görsellerim: Gece uçan bir yarasa, çıkardığı ses dalgaları ve önündeki böcek çizilir. Altına “Yarasa sesle avını bulur.” yazılır.

Bilgiye Ulaşma Yollarım ve Kullandığım Yöntemler

Cevap: Okul kütüphanesinde hayvanlarla ilgili kitaplara baktım. Öğretmenimin önerdiği bir belgeseli ailemle izledim. Öğrendiklerimi defterime not ettim.

Kullandığım Kaynaklar

Cevap:

1. Hayvanlar ansiklopedisi (okul kütüphanesi)
2. Yarasalarla ilgili bir doğa belgeseli
3. Çocuklar için bilim dergisi

Araştırmamıza Göre Hayvanların Çevrelerini Algılama Biçimleri

Cevap: Yarasa çevresini en çok kulaklarıyla algılar. Çıkardığı sesin yankısını dinleyerek avını bulur. Kitabımızdaki baykuş ise gelişmiş görme duyusuyla gece avlanır. Demek ki her hayvan çevresini aynı duyu organıyla algılamaz. Hangi duyusu daha güçlüyse onu daha çok kullanır.

Aşağıda listelenen istasyonlara istenen malzemeleri koyalım. Ekler bölümünde verilen Ek 4 çalışma yaprağını etkinlik boyunca dolduralım.

Cevap: İstasyonlar ve malzemeleri şöyledir: Göz (sınıftaki eşyalar), Deri (pamuk, zımpara kâğıdı, taş, sünger), Dil (limon, karabiber, meyveler), Burun (kolonya, kahve, tarçın), Kulak (zil, düdük, ksilofon). Ek 4 için örnek cevaplar:

1. Rengi söylenen eşyaların adları: kırmızı: kalemlik, çanta, silgi. Eşyanın rengini nasıl algıladık? Eşyalara gözümüzle baktık. Rengi görme duyumuzla algıladık.
2. Gözümüz kapalıyken çalınan alet: düdük. Çalınan aleti nasıl algıladık? Düdüğün sesini kulağımızla duyduk. Sesi işitme duyumuzla algıladık.
3. Gözümüz kapalıyken dokunduğumuz malzeme: zımpara kâğıdı. Malzemeyi nasıl algıladık? Parmaklarımızla dokununca pürüzlü ve sert olduğunu derimizle hissettik.
4. Gözümüz kapalıyken tattığımız yiyecek: limon. Yiyeceğin tadını nasıl algıladık? Ekşi tadını dilimizle aldık. Tadı tatma duyumuzla algıladık.
5. Gözümüz kapalıyken kokladığımız malzeme: kahve. Malzemenin kokusunu nasıl algıladık? Kahvenin kokusunu burnumuzla aldık. Kokuyu koklama duyumuzla algıladık.

Duyu organlarımızın çevresel uyaranlara nasıl tepki verdiğini tartışalım.

Cevap: Limonu tadınca yüzümüzü buruşturduk. Düdük çalınca başımızı sesin geldiği yana çevirdik. Kolonyayı koklayınca burnumuzu geri çektik. Zımpara kâğıdına dokununca elimizi hemen kaldırdık.

Daha önce yaptığımız araştırma ve etkinlikleri düşünelim. Buna göre canlıların çevrelerini farklı biçimlerde algılamalarına ilişkin topladığımız verileri yorumlayarak değerlendirelim.

Cevap: Araştırmamızda yarasanın sesle, baykuşun gözle avlandığını öğrendik. İstasyonlarda biz de gözümüz kapalıyken sesi kulakla, tadı dille, kokuyu burunla, pürüzü deriyle tanıdık. Canlılar çevrelerini duyu organlarıyla algılar ama her canlının güçlü olan duyusu farklıdır.

Aşağıdaki form, duyu organları ile ilgili yaptığımız etkinlikte arkadaşlarımızın grup içindeki davranışlarını değerlendirmemiz amacıyla hazırlanmıştır. Buna göre davranış ifadelerini okuyalım. Arkadaşlarımız hakkındaki görüşlerimizi evet (E), bazen (B), hayır (H) seçeneklerinden uygun olanlar ile değerlendirelim.

Cevap: Bu formu herkes kendi grup arkadaşlarına göre doldurur. Örnek bir doldurma (dokuz arkadaş için sırayla):

1. Arkadaşlarıyla iş birliği içinde çalıştı: E, E, E, B, E, E, E, E, E
2. Sorumluluklarını yerine getirdi: E, E, B, E, E, E, E, B, E
3. Etkinlik süresince fikir alışverişinde bulundu: E, B, E, E, E, E, B, E, E
4. Gerektiğinde arkadaşlarına yardımcı oldu: E, E, E, E, E, B, E, E, E
5. Arkadaşlarına saygılı davrandı: E, E, E, E, E, E, E, E, E
6. Zamanı etkili kullandı: B, E, E, E, B, E, E, E, E