5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 35-36-37-40-41-42-43 Cevapları 1. Kitap
8 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının 1. ünitesi “Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz” içinde üçüncü konu “Ay’ın Evreleri” 35. sayfada başlar ve 43. sayfada biter. Bu yazıda 35, 36, 37, 40, 41, 42 ve 43. sayfalardaki etkinliklerin cevapları var. 38 ve 39. sayfalarda evre adlarının anlatıldığı görseller, 40. sayfanın üst kısmında ve 42. sayfanın alt kısmında konu anlatımı ile bilgi kutuları bulunur; bunlarda soru yoktur. 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 35-36-37-40-41-42-43 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Ay’ın Evreleri Konusu Cevapları
Bu konuda Ay’ın neden her gece aynı şekilde görünmediğini öğreniyoruz. Yeni ay, hilal, ilk dördün, şişkin ay, dolunay ve son dördün evrelerinin sırasını ve bir evrenin yaklaşık kaç günde yeniden görüldüğünü buluyoruz. Konu, 43. sayfadaki pekiştirme sorularıyla bitiyor.
Sayfa 35 Cevapları
Bu sayfada: Türk bayrağındaki Ay’ın şekline bakıyoruz. Bu şeklin adını yazıyor, Ay’ın gökyüzünde hep böyle görünüp görünmediğini tartışıyoruz.
Etkinlik İstasyonu
Türk Bayrağı’nda yer alan Ay’ın şekli ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Ay’ın Görünümündeki Farklılıklar
Bayrağımızı inceleyerek aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a. Türk bayrağındaki Ay’ın şekli neye benzemektedir? Ay’ın bu şekline verilen isim nedir?
Cevap: Ay’ın bayraktaki şekli ince bir hilale benzer; bu şekle hilal denir.
Neden?
Ay’ın yeni aydan sonra ve yeni aydan önce görülen ince, “C” biçimli evresine hilal adı verilir. Bayraktaki Ay da bu biçimdedir.
b. Ay gökyüzünde her zaman bayrağımızdaki şekli ile mi görülür? Bu durumun sebebi ne olabilir? Tahminlerinizi aşağıya yazınız ve arkadaşlarınızla tartışınız. Tartışma esnasında arkadaşlarınızın fikirlerine ve kararlarına saygı duyunuz.
Cevap: Hayır, her zaman böyle görünmez. Ay, Dünya’nın çevresinde dolanırken Güneş’e göre yer değiştirir. Aydınlık kısmı değiştiği için şekli de değişir.
Sayfa 36 Cevapları
Bu sayfada: Performans görevi olan Ay gözlemine devam ediyoruz. 30 kutuya Ay’ın o günkü görünümünü çiziyor, aydınlık ve karanlık bölümlerini gösteriyoruz.
Ay Gözlemi
Performans görevi olarak Ay’ı gözlemleyip çizim yapmaya devam ediniz. Çizimlerinizde Ay’ın aydınlık ve karanlık bölümlerini gösteriniz.
Cevap: Örnek gözlem: Ay’ın aydınlık kısmı beyaz, karanlık kısmı koyu boyanır; her kutunun altına evrenin adı yazılır.
- 1. gün: Yeni Ay (Ay tamamen karanlık, görünmez)
- 2-7. günler: Hilal (sağ kenarda ince bir aydınlık kesim vardır, her gün biraz kalınlaşır)
- 8. gün: İlk Dördün (sağ yarısı aydınlık)
- 9-14. günler: Şişkin Ay (aydınlık kısım yarıdan fazladır, sol tarafta küçülen bir karanlık kesim kalır)
- 15. gün: Dolunay (tamamı aydınlık)
- 16-21. günler: Şişkin Ay (aydınlık kısım yarıdan fazladır, sağ tarafta büyüyen bir karanlık kesim vardır)
- 22. gün: Son Dördün (sol yarısı aydınlık)
- 23-29. günler: Hilal (sol kenarda aydınlık kesim her gün biraz daha incelir)
- 30. gün: Yeni Ay (yine tamamen karanlık)
Sayfa 37 Cevapları
Bu sayfada: Ay’ın bir evresinin ne kadar sürede değiştiğini ve aynı evrenin ne zaman yeniden göründüğünü yazıyoruz. Pekiştirme İstasyonu-2’de Dünya çevresindeki sekiz Ay’ın karanlık kısımlarını tarıyoruz.
Etkinlik İstasyonu
Ay’ın evrelerinin gerçekleşme süreleri ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Ay’ın Evrelerinin Süresi
Ay’ın mevcut görünen evresinin ne kadar zamanda değişeceğini düşününüz. Aynı evrenin tekrar ne kadar zaman sonra görüneceğine ilişkin fikirlerinizi aşağıdaki alana yazarak arkadaşlarınızla tartışınız.
Tartışma süresince arkadaşlarınızı etkin bir şekilde dinleyip onların fikirlerini ifade etmelerini destekleyiniz.
Cevap: Görünen evre yaklaşık bir hafta sonra bir sonrakine geçer. Aynı evrenin yeniden görünmesi için yaklaşık 29-30 gün, yani bir ay geçmesi gerekir.
Neden?
Ay’ın birbirini izleyen iki ana evresi arasında yaklaşık bir hafta vardır. Evrelerin hepsinin tamamlanma süresi ise yaklaşık 29,5 gündür; bu süre bir ay sayılır.
Pekiştirme İstasyonu-2
Aşağıda Ay’ın evrelerini gösterebileceğiniz bir şekil verilmiştir. Dünya’dan bakıldığında Ay’ın karanlık görünen kısımlarını örnekteki gibi tarayarak evreleri gösteriniz.
Cevap: Güneş solda olduğuna göre Ay’ın karanlık kısımları şöyle taranır:
- Güneş’e bakan sol konumdaki Ay: Tamamı taranır (Yeni Ay).
- Sol alttaki Ay: Sağ kenarındaki ince hilal dışında hepsi taranır (Hilal).
- En alttaki Ay: Sol yarısı taranır (İlk Dördün; örnek olarak verilmiştir).
- Sağ alttaki Ay: Sol tarafındaki küçük kesim taranır (Şişkin Ay).
- Sağdaki Ay: Hiç taranmaz (Dolunay).
- Sağ üstteki Ay: Sağ tarafındaki küçük kesim taranır (Şişkin Ay).
- En üstteki Ay: Sağ yarısı taranır (Son Dördün).
- Sol üstteki Ay: Sol kenarındaki ince hilal dışında hepsi taranır (Hilal).
Neden?
Ay’ın Güneş’e bakan yarısı hep aydınlıktır. Ay, Güneş ile Dünya arasındayken bu yarı bize görünmez; Güneş’ten en uzaktayken ise tamamı görünür. Aradaki konumlarda aydınlık kısmın yalnızca bir bölümü bize dönüktür.
Sayfa 40 Cevapları
Bu sayfada: Dini bayram tarihlerinin hangi gök cisminin hareketine göre belirlendiğini araştırıyoruz. Sonra 8 Kasım’daki dolunaydan yola çıkarak 1, 15 ve 22 Kasım’da Ay’ın nasıl görüneceğini çiziyoruz.
Araştırma İstasyonu
“Ramazan ayı ve dinî bayramların tarihleri, gök cisimlerinden hangisinin hareketine göre belirlenmektedir?” sorusunun cevabını araştırarak arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Ay’ın hareketine göre belirlenir. Hicrî takvim, Ay’ın Dünya çevresindeki dolanmasına ve evrelerine dayanır.
Pekiştirme İstasyonu-3
Aşağıdaki etkinlikte Ay’ın 8 Kasım tarihindeki görünümü verilmiştir.
1. Buna göre 1, 15 ve 22 Kasım tarihlerinde Ay’ın nasıl görüneceğini boş bırakılan kutular içine çiziniz. Ay’ın hangi evrede olacağını ilgili noktalı alana yazınız.
Cevap:
- 1 Kasım: İlk Dördün (kutunun sağ yarısı aydınlık, sol yarısı karanlık çizilir)
- 15 Kasım: Son Dördün (kutunun sol yarısı aydınlık, sağ yarısı karanlık çizilir)
- 22 Kasım: Yeni Ay (kutu tamamen karanlık çizilir)
Neden?
Ana evreler arasında yaklaşık bir hafta vardır. 8 Kasım’da dolunay olduğuna göre bir hafta önce, 1 Kasım’da ilk dördün; bir hafta sonra, 15 Kasım’da son dördün; iki hafta sonra, 22 Kasım’da yeni ay görülür.
2. Verilen evrelerin tekrar gözlemlenebilmesi için kaç gün geçmelidir? Yazınız ve tartışınız.
Cevap: Yaklaşık 29-30 gün, yani bir ay geçmelidir.
Neden?
Ay’ın bütün evreleri yaklaşık 29,5 günde tamamlanır. Bu sürenin sonunda evreler baştan tekrarlanır.
Sayfa 41 Cevapları
Bu sayfada: Performans İstasyonu’nda Ay’ın evrelerini gösteren bir model tasarlıyoruz. Malzemeleri, tasarımın çizimini, yapım ve düzeltme aşamalarını yazıyoruz. Cevaplar örnektir; herkes kendi modelini anlatır.
Performans İstasyonu: Ay’ın Evreleri Modeli
Ay’ın evrelerini temsil edecek bir model tasarlamak için aşağıdaki etkinliği yapınız.
Belirlediğiniz malzemeleri kullanarak Ay’ın evrelerini temsil eden bir model tasarlayınız. Modelinizin tasarım sürecine başlamadan önce plan (veri toplama, hedef, süre, tasarım, değerlendirme vb. başlıklara göre) yapınız. Modelinizi hoş, güzel bir tasarımla ortaya çıkarınız. Modelinize ait bilgileri aşağıdaki ilgili bölümlere yazınız. Planınıza uygun ve düzenli bir şekilde çalışarak modelinizi tamamlayıp arkadaşlarınıza sununuz. Modelinizi arkadaşlarınızın modelleri ile karşılaştırarak geliştiriniz. Geliştirdiğiniz modeli arkadaşlarınıza sununuz. Arkadaşlarınızla yardımlaşarak süreci daha verimli hâle getirebileceğinizi unutmayınız.
Cevap: Örnek model:
- Kullanacağınız Malzemeler: fon kartonu, 8 pinpon topu, 8 çubuk, siyah kâğıt, makas, yapıştırıcı, masa lambası, kalem
- Tasarımın Çizimi: Ortada Dünya’yı temsil eden bir top, çevresinde sekiz çubuğun ucunda sekiz pinpon topu çizilir. Güneş’i temsil eden lamba solda durur.
- Yapım Aşamaları: Tabana fon kartonunu yapıştırıp ortasına Dünya’yı temsil eden topu koydum. Çevresine 8 çubuk dikip ucuna birer pinpon topu taktım. Lambayı soldan yakarak her topun Güneş’e bakan yarısını aydınlık tuttum. Dünya’dan görünmeyen karanlık kısımları siyah kâğıtla kapattım. Her topun altına evre adını yazdım.
- Değerlendirme Aşamaları-1: Düzeltilmesi gerekenler: evre sırası. İlk dördün ile son dördün toplarının aydınlık yarıları aynı yöne bakıyordu. Arkadaşlarımın modelleriyle karşılaştırınca bunu fark ettim.
- Düzeltme Aşamasında Yaptıklarınız: İlk dördün topunun aydınlık yarısını sağa, son dördün topunun aydınlık yarısını sola çevirdim. Evre adlarını Yeni Ay’dan başlayarak yeniden sıraladım.
- Değerlendirme Aşamaları-2: Düzeltilmesi gerekenler: yok. Düzelttiğim modeli yeniden sunduk. Arkadaşlarım evrelerin adlarının ve sırasının doğru olduğunu söyledi.
Sayfa 42 Cevapları
Bu sayfada: Ay’ın Evreleri Modeli etkinliğindeki performansımızı değerlendirme formuyla gözden geçiriyoruz. Cevaplar örnektir; herkes kendi deneyimine göre yazar. Sayfanın alt kısmında Terminatör, Süper Ay gibi bilgiler ve karekodlar vardır; soru yoktur.
Değerlendirme Formu
Aşağıdaki öz değerlendirme formu “Ay’ın Evreleri Modeli” etkinliğinizdeki performansınızı değerlendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Görüşlerinizi aşağıdaki soruları cevaplayarak belirtiniz.
1. Bu etkinlikte neler öğrendim?
Cevap: Ay’ın evrelerinin adlarını, şekillerini ve sırasını öğrendim.
2. Bu etkinlikteki zorlandığım bölümler nelerdi?
Cevap: Hilal ile şişkin ayı karıştırmamak ve evreleri doğru sıraya dizmek zordu.
3. Bu etkinlikte öğrendiklerimi nerede ve nasıl kullanabilirim?
Cevap: Ay’ın hangi evrede olduğunu ve ayın kaçıncı günü olduğunu tahmin edebilirim.
Sayfa 43 Cevapları
Bu sayfada: Pekiştirme İstasyonu-4’te Ay’ın özelliklerini ve evrelerinin oluşma nedenini yazıyoruz. Evre adlarını, açıklamaları ve görselleri eşleştiriyoruz.
Pekiştirme İstasyonu-4
1. Ay’ın özelliklerinden iki tanesini yazınız.
Cevap: Ay, Dünya’nın doğal uydusudur. Kendi ışığı yoktur; Güneş’in ışığını yansıtır.
2. Ay’ın evrelerinin oluşması Ay’ın hangi hareketiyle ilgilidir?
Cevap: Ay’ın Dünya çevresindeki dolanma hareketiyle ilgilidir.
Neden?
Ay dolanırken Güneş’e ve Dünya’ya göre konumu değişir. Bu yüzden Dünya’dan görünen aydınlık kısmı da sürekli değişir.
3. Ay’ın evrelerinin adları, bu evrelerden bazılarına dair açıklamalar ve görseller aşağıda verilmiştir.
a. Evre adı, açıklamalar ve görsellerin bulunduğu kutuları örnekteki gibi eşleştiriniz.
Cevap:
- 1. Dolunay → d (örnek)
- 2. Son Dördün → ç → görsel: sol yarısı aydınlık Ay
- 3. Hilal → b
- 4. Yeni Ay → c → görsel: tamamen karanlık Ay
- 5. Şişkin Ay → açıklaması verilmemiştir
- 6. İlk Dördün → a → görsel: sağ yarısı aydınlık Ay
Neden?
İlk dördün dolunaydan bir önceki ana evredir, sağ yarısı aydınlık görünür. Son dördün yeni aydan bir önceki ana evredir, sol yarısı aydınlık görünür. Yeni ayda Ay, Dünya ile Güneş arasındadır ve Dünya’ya bakan yüzü ışık almaz. Hilal “C” harfine, dolunay da bütün yüzü aydınlık göründüğü için tam daireye benzer.
b. Açıklaması bulunmayan evre adı hangisidir? Bu evrenin açıklamasını yazınız.
Cevap: Şişkin Ay: Ay’ın yarıdan çoğunun aydınlık göründüğü ara evredir.
Neden?
Şişkin ay, ilk dördün ile dolunay arasında ve dolunayla son dördün arasında görülen ara evredir. Açıklamalar sütununda bu evreye ait bir kutu yoktur.
c. Görselleri bulunmayan evreler hangileridir?
Cevap: Hilal ve şişkin ay evreleri.
Soru sor ya da yorum yaz