5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 44-45-46-48-49 Cevapları 1. Kitap

Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareket ve büyüklükleri hakkında neler biliyorsunuz? Fikirlerinizi yazınız.

Cevap: Güneş en büyüğüdür, Dünya ondan küçüktür, Ay en küçüğüdür. Üçü de kendi etrafında döner. Dünya Güneş’in, Ay da Dünya’nın çevresinde dolanır.

Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareket ve büyüklükleri hakkında merak ettiklerinizi yazınız.

Cevap: Güneş’in Dünya’dan kaç kat büyük olduğunu merak ediyorum. Üç gök cisminden hangisinin daha hızlı döndüğünü de öğrenmek istiyorum.

Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüğünü gösteren özgün bir model tasarlamak için aşağıdaki etkinliği yapınız.
Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüğünü gösteren özgün bir model tasarlayınız. Modelinizin tasarım sürecine başlamadan önce plan (veri toplama, hedef, model, önerme, süre, tasarım, değerlendirme vb. başlıklara göre) yapınız. Planınızın veri toplama aşamasında güvenilir bilimsel kaynaklara başvurmaya dikkat ediniz. Modelinizi hoş, güzel bir tasarımla ortaya çıkarınız. Modelinize ait bilgileri aşağıdaki ilgili bölümlere yazınız. Tasarımlarınız için oyun hamuru, gazete kâğıdı, siyah fon kartonu, balon gibi araçlar kullanabilirsiniz. Planınıza uygun ve düzenli bir şekilde çalışarak bir hafta içinde modelinizi tamamlayıp arkadaşlarınıza sununuz. Modelinizi arkadaşlarınızın modelleri ile karşılaştırarak geliştiriniz. Geliştirdiğiniz modeli arkadaşlarınıza sununuz. Arkadaşlarınızla yardımlaşarak süreci daha verimli hâle getirebileceğinizi unutmayınız.

Cevap: Örnek model:

• Kullanacağınız Malzemeler: farklı boylarda strafor toplar, ince tel, karton taban, boya, ip
• Tasarımın Çizimi: Tabanın solunda büyük bir top Güneş’i, onun sağında küçük bir top Dünya’yı, Dünya’nın yanında da en küçük top Ay’ı temsil eder. Hareket yönleri saatin tersi yönünde oklarla gösterilir.
• Yapım Aşamaları: Strafor topları boyadım: en büyüğü Güneş, ortadaki Dünya, en küçüğü Ay oldu. Güneş’i tabana yapıştırdım, Dünya’yı bir telle onun çevresine bağladım. Ay’ı da ince bir telle Dünya’nın yanına bağladım. Tabana saatin tersi yönündeki oklarla dönme ve dolanma yönlerini çizdim.
• Yapım Aşamaları-1 (kitapta bu başlıkla yazılmıştır): Düzeltilmesi gerekenler: büyüklük. Modelimde Ay, Dünya’ya göre fazla büyük kalmıştı. Arkadaşlarımın modelleriyle karşılaştırınca bu farkı gördüm.
• Düzeltme Aşamasında Yaptıklarınız: Ay’ı daha küçük bir topla değiştirdim. Dünya ile Ay arasındaki büyüklük farkını ve okların yönünü yeniden kontrol ettim.
• Değerlendirme Aşamaları-2: Düzeltilmesi gerekenler: yok. Düzelttiğim model yeniden sunuldu. Büyüklük sırasının ve hareket yönlerinin doğru gösterildiği söylendi.

Aşağıdaki öz değerlendirme formu “Model Geliştiriyorum” etkinliğinizdeki performansınızı değerlendirmeye yönelik hazırlanmıştır. Görüşlerinizi aşağıdaki soruları cevaplayarak belirtiniz.
1. Bu etkinlikte neler öğrendim?

Cevap: Güneş, Dünya ve Ay’ın büyüklüklerini ve hareket yönlerini öğrendim.

2. Bu etkinlikteki zorlandığım bölümler nelerdi?

Cevap: Hangi hareketin dönme, hangisinin dolanma olduğunu karıştırdım.

3. Bu etkinlikte öğrendiklerimi nerede ve nasıl kullanabilirim?

Cevap: Gece gündüzün, mevsimlerin ve yılın hangi hareketle oluştuğunu açıklayabilirim.

Aşağıdaki ifadelerin doğruluk durumunu belirleyiniz. İfade doğru ise “D”, yanlış ise “Y” kutusunu “✓” ile işaretleyiniz.

Cevap:

1. Dünya ve Ay’ın dolanma yönleri aynıdır. → D
2. Güneş, Dünya ve Ay aynı yönde döner. → D
3. Dünya’nın dönme ve dolanma hareketinin süresi birbirine eşittir. → Y (Dönme 24 saat, dolanma yaklaşık 365 gün 6 saattir.)
4. Ay, kendi etrafında dönme ve Dünya etrafında dolanma hareketini yaklaşık olarak aynı sürede tamamlar. → D
5. Dünya, dolanma hareketini 24 saatte tamamlar. → Y (24 saatte dönmesini tamamlar.)
6. Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanma süresi, Ay’ın Dünya çevresindeki dolanma süresinden daha uzundur. → D
7. Ay’ın dönme hareketinin süresi, Dünya’nın dönme hareketinin süresinden daha kısadır. → Y (Ay’ın dönmesi 27 gün 8 saat, Dünya’nın dönmesi 24 saat sürer; Ay’ınki daha uzundur.)
8. Dünya bir kez dönene kadar Ay 27 kez döner. → Y (Tam tersi: Ay bir kez dönünceye kadar Dünya yaklaşık 27 kez döner.)
9. Ay, Dünya etrafında bir kez dolanana kadar Dünya, Güneş çevresinde iki kez dolanır. → Y (Dünya’nın bir turu yaklaşık bir yıl sürer; Ay’ın bir turu yaklaşık bir ay sürer.)
10. Dünya, Güneş etrafında Ay ile birlikte dolanır. → D

Aşağıda numaralanmış kavramlar ve bu kavramlarla ilgili ifadeler verilmiştir. İfadeler için geçerli olan kavramların numarasını/numaralarını noktalı yerlere yazınız.

Cevap: Kavramlar: 1 Güneş, 2 Ay, 3 Dünya, 4 Dolanma, 5 Dönme, 6 Saat yönü, 7 Saat yönünün tersi, 8 365 gün 6 saat, 9 29,5 gün.

• a. Dünya ve Ay’ın yapmış olduğu hareketlerdir. → 4, 5
• b. Dünya’ya en yakın gök cismidir. → 2
• c. Kendi etrafında dönme hareketi yapan gök cisimleridir. → 1, 2, 3
• ç. Hem dönme hem de dolanma hareketi yapan gök cisimleridir. → 2, 3
• d. Kendi etrafındaki dönme hareketini bir günde tamamlayan gök cismidir. → 3
• e. Güneş’in kendi etrafında yaptığı hareketin yönüdür. → 7
• f. Dünya’nın Güneş etrafında yaptığı hareketin yönüdür. → 7
• g. Dünya’nın Güneş etrafındaki bir tam turunu tamamlama süresidir. → 8