5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 66-67-68 Cevapları 1. Kitap
4 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının (1. Kitap) “Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi” konusunda 66, 67 ve 68. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 66-67-68 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi Konusu Cevapları
Kuvvet, cisimlerin birbirine uyguladığı itme ya da çekmedir. Cismi hareket ettirir, hızını ya da yönünü değiştirir, şeklini bozabilir. Büyüklüğünü dinamometre ile ölçeriz ve birimi Newton’dır (N). Dinamometrenin içindeki yay, kuvvetle birlikte uzar; ince yaylı dinamometre küçük kuvvetleri, kalın yaylı olan büyük kuvvetleri ölçer.
Sayfa 66 Cevapları
Bu sayfada: Kendi dinamometre modelimizi tasarlamaya başlıyor; malzemeleri, çizimi, yapım aşamalarını ve ilk testte fark ettiğimiz eksikleri yazıyoruz.
Performans İstasyonu: Kendi Dinamometremizi Yapıyoruz
Bir dinamometre modeli oluşturmak için aşağıdaki etkinliği yapınız. Malzeme ve tasarımını arkadaşlarınızla belirleyeceğiniz bu özgün modelinizi bilim şenliği gibi etkinliklerde sunabilirsiniz.
Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz. Grubunuzla belirlediğiniz malzemeleri kullanarak mühendislik tasarım döngüsüne uygun, özgün bir dinamometre modeli yapınız. Modelinizin tasarım sürecine başlamadan önce plan (veri toplama, hedef, süre, tasarım, değerlendirme vb. başlıklara göre) yapınız. Planınızın veri toplama aşamasında güvenilir bilimsel kaynaklara başvurmaya dikkat ediniz. Modelinize ait bilgileri aşağıdaki ilgili bölümlere yazınız. Kullanacağınız malzemeleri esneklik ve kalınlık özelliklerini de dikkate alarak seçiniz. Planınıza uygun ve düzenli bir şekilde çalışarak modelinizi tamamlayıp arkadaşlarınıza sununuz. Modelinizi arkadaşlarınızın modelleri ile karşılaştırarak geliştiriniz. Arkadaşlarınızla yardımlaşarak süreci daha verimli hâle getirebileceğinizi unutmayınız.
Cevap: Örnek bir model:
- Malzemeler: boş pet şişe, spiral yay (kalem yayı), ataç, cetvel, koli bandı, sağlam ip.
- Tasarımın Çizimi: Boş bir pet şişenin içine spiral yay asılıdır. Yayın alt ucunda ataç kanca ve altında küçük bir ağırlık vardır. Şişenin yanında ölçek için bir cetvel durur.
- Yapım Aşamaları:
- 1. Pet şişenin dibini kesip yayı şişenin içine yerleştirdik.
- 2. Yayın üst ucunu şişenin kapağına iple bağladık.
- 3. Yayın alt ucuna ataçtan bir kanca yaptık.
- 4. Şişenin yanına cetveli bantla yapıştırdık.
- 5. Bilinen ağırlıkları asıp yayın uzamasını cetvelde işaretledik.
- Değerlendirme Aşamaları-1 (düzeltilmesi gerekenler): Yayın alt ucundaki ataç kanca eğriliyordu. Yay şişenin içinde yana yaslanıp sürtünüyordu. Ölçek çizgilerini gözle çizince aralıklar eşit olmadı.
Sayfa 67 Cevapları
Bu sayfada: Modelimizi düzeltiyor, ikinci testin sonucunu yazıyor ve geliştirilmiş son hâlini çiziyoruz; sonra diğer grupların modelleriyle karşılaştırıyoruz. Sayfadaki karekod çalışmayı değerlendirmek içindir.
Performans İstasyonu: Kendi Dinamometremizi Yapıyoruz
Düzeltmeleriniz sonucunda modelinizin geliştirilmiş son hâlini aşağıya çiziniz.
Cevap: Örnek model:
- Düzeltme ve Değişiklikler: Yayı şişenin ortasına bantla sabitledik. Ataç kancayı halka biçiminde büktük. Cetveli bandın üstüne sağlam yapıştırdık. Ölçek çizgilerini bilinen ağırlıklarla yeniden işaretledik.
- Değerlendirme Aşamaları-2: Büyük ağırlıkta şişenin üst ucu hafif esniyordu. Ağzına karton halka koyup bantla destekledik.
- Son hâlin çizimi: Yay şişenin ortasında sabit durur, ucunda halka biçiminde kanca ve ağırlık vardır. Şişenin üstüne karton halka ve bant destek eklenmiş, yanındaki cetvel yeniden işaretlenmiştir.
Değerlendirme Aşamaları-3
Modelinizin son hâlini değerlendirerek diğer grupların modelleriyle karşılaştırınız.
Cevap: Örnek: Bizim modelimiz küçük kuvvetleri iyi ayırt etti. Başka bir grubun modeli daha kalın yayla yapıldığı için daha ağır cisimleri taşıdı. İkisinde de yay uzaması kuvvetle birlikte büyüdü.
Sayfa 68 Cevapları
Bu sayfada: Akış şemasında doğru-yanlış yolunu izleyip çıkışı buluyoruz; özdeş dinamometrelerdeki K ve M cisimlerinin ağırlığını ve 80 N’lık dinamometrede okunan değeri belirliyoruz.
Pekiştirme İstasyonu-3
1. Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip ilgili oklar yönünde ilerleyiniz.
Etkinlik hatasız olarak tamamlandığında hangi çıkışa ulaşılır?
Cevap: 1. Çıkış.
Neden?
“Kuvveti ölçen aletin adı dinamometredir.” doğrudur, bu yüzden “Doğru” okundan gidilir. “Kuvvetin birimi Newton’dır.” da doğrudur, yine “Doğru” oku izlenir ve 1. Çıkış’a varılır.
2. K, L ve M cisimleri özdeş dinamometreler ile ölçülüyor. L cismi ile yapılan ölçüm sonucu aşağıda verildiğine göre diğer cisimlerle yapılan ölçümlerin sonuçlarını ilgili alanlara yazınız.
Cevap: K cismi 20 N, M cismi 10 N olarak ölçülür (L cismi 15 N).
Neden?
Dinamometreler özdeş olduğundan yayın uzaması kuvvetle orantılıdır. Görselde K’nin yayı L’den daha çok, M’nin yayı ise L’den daha az uzamıştır. Bu yüzden K cismi 15 N’dan büyük, M cismi 15 N’dan küçük bir kuvvet uygular.
3. En fazla 80 N ölçebilen 10 bölmeli bir dinamometre ile yapılan ölçüm aşağıda gösterilmiştir.
Buna göre ölçüm sonucu kaç N’dır?
Cevap: 32 N.
Neden?
Bir bölme 80 ÷ 10 = 8 N eder. Gösterge 4 bölme uzamış olduğundan 4 × 8 = 32 N okunur.
Soru sor ya da yorum yaz