5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 69-70-71-73-74-75-76 Cevapları 1. Kitap
7 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabında “Kuvveti Tanıyalım” ünitesinin ikinci konusu “Kütle ve Ağırlık İlişkisi” 69. sayfada başlar. Aşağıda 69, 70, 71, 73, 74, 75 ve 76. sayfalardaki etkinliklerin cevapları yer alıyor. 72. sayfa yer çekimi kuvveti ve Ekvator hakkında bilgi sayfasıdır; bu sayfada cevaplanacak soru yok. 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 69-70-71-73-74-75-76 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz. Kişisel görüş, merak ve ölçüm sorularındaki cevaplar örnektir.
Kütle ve Ağırlık İlişkisi Konusu Cevapları
Kütle, bir cismin madde miktarıdır; eşit kollu terazi ile ölçülür, birimi gram ve kilogramdır. Ağırlık, yer çekiminin cisme uyguladığı kuvvettir; dinamometre ile ölçülür ve birimi Newton’dır. Kütle her yerde aynı kalır, ağırlık ise bulunduğumuz yere göre değişir. Dünya yaklaşık 1 kg kütleye 10 N, Ay ise bunun altıda biri kadar çeker.
Sayfa 69 Cevapları
Bu sayfada: “Kütle ve Ağırlık İlişkisi” konusu bu sayfada açılıyor. “İki kilogram erik aldım.” cümlesinin kütleden mi ağırlıktan mı söz ettiğini yazıyor, kütleyle ilgili merak ettiklerimizi not ediyoruz.
Hazırlık İstasyonu
“İki kilogram erik aldım.” cümlesinde kütleden mi yoksa ağırlıktan mı bahsedilmektedir? Fikirlerinizi yazınız.
Cevap: Kütleden bahsediliyor. Kilogram, madde miktarını gösteren kütle birimidir.
Merak İstasyonu
Kütle ile ilgili merak ettiklerinizi yazınız.
Cevap: Bir cismin kütlesi neden hiç değişmez? Kütleyi ölçmek için hangi aletleri kullanırız? (Örnek cevaptır; herkes kendi merakını yazar.)
Sayfa 70 Cevapları
Bu sayfada: Kütle denince aklımıza gelenleri yazıp çiziyor, kütle bilgisinin nerelerde işe yaradığını ve kütle ile ağırlığın özelliklerini belirtiyoruz. Köprü İstasyonu’ndaki karekod astronotun Ay’daki yürüyüşünü gösteren videoya bağlanıyor.
Etkinlik İstasyonu
1. “Kütle” kavramı neleri çağrıştırıyor? Aklınıza ilk gelenleri aşağıdaki alana yazarak ve/veya çizerek arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Örnek: kilogram, gram, terazi, madde miktarı, tartı, market alışverişi. (Çizim alanına eşit kollu bir terazi çizildi.)
2. Bir cismin kütlesi hakkında bilgi sahibi olmak günlük yaşamda hangi durumlarda işe yarar?
Cevap: Pazarda meyve alırken, kargo gönderirken, tarifteki malzemeyi tartarken. (Örnek cevaptır.)
3. Arkadaşlarınızın fikirlerini de dinleyiniz. Bu fikirlerden yola çıkarak kütle ve ağırlığın özelliklerini tanımlayınız.
Cevap: Kütle, madde miktarıdır ve değişmez. Ağırlık, yer çekiminin cisme uyguladığı kuvvettir; yere göre değişir.
Neden?
Kitaba göre madde miktarına kütle, kütleye etki eden yer çekimi kuvvetine ağırlık denir. Ağırlık yer çekimi kuvvetine bağlı olduğundan bulunduğumuz yere göre değişir.
Kütle ve ağırlık nasıl ölçülür? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız
Cevap: Kütle eşit kollu terazi ile gram ya da kilogram cinsinden ölçülür. Ağırlık bir kuvvettir; dinamometre ile Newton cinsinden ölçülür.
Neden?
Kitaptaki bilgiye göre ağırlık bir kuvvet olduğu için dinamometre ile ölçülür. Kütle ölçümünde ise eşit kollu terazi kullanılır.
Köprü İstasyonu
Yandaki karekodu okutup videoyu izleyiniz. Video ile ilgili merak ettiğiniz soruları arkadaşlarınıza ve öğretmeninize sorunuz. Astronotun yürüyüşünün Dünya’dakine göre farklı olmasının nedenini kütle veya ağırlıkla ilişkilendirerek tartışınız.
Cevap: Astronotun kütlesi Ay’da da aynı kalır. Ay’ın yer çekimi daha küçük olduğu için ağırlığı azalır; bu yüzden hafif adımlarla, sekerek yürür. (Karekod videosuna bağlı soru; yanıt kitabın bilgi metninden çıkarıldı.)
Neden?
Madde miktarı Ay’a gidince değişmez, dolayısıyla kütle aynıdır. Yer çekimi küçüldüğü için ağırlık azalır ve astronot daha hafif hisseder.
Sayfa 71 Cevapları
Bu sayfada: Poşete koyduğumuz kitapların kütlesini terazi, ağırlığını dinamometre ile ölçüp tabloya yazıyoruz; kütle ile ağırlığın özelliklerini ve benzerliklerini karşılaştırıyoruz.
Etkinlik İstasyonu
Ağırlık bir kuvvet olduğu için dinamometre ile ölçülür. Kütle ölçümünde ise eşit kollu terazi kullanılır. Çeşitli malzemelerin kütle ve ağırlık değerlerinin ölçülmesi ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
– Poşet içerisine koyduğunuz bir kitabın kütlesini ve ağırlığını ölçerek aşağıdaki tabloya yazınız (1. durum).
– Poşet içerisine koyduğunuz iki kitabın kütlesini ve ağırlığını ölçerek aşağıdaki tabloya yazınız (2. durum).
– Tam 1 kg kütle oluşturacak şekilde bir poşetin içerisine defter, kalemlik, silgi gibi malzemeler ekleyiniz. Poşetin ağırlığını ölçerek tabloya yazınız (3.durum).
Cevap: Ölçümlerimiz şöyle oldu (örnek değerlerdir):
- 1. durum: kütle 250 g, ağırlık 2,5 N
- 2. durum: kütle 500 g, ağırlık 5 N
- 3. durum: kütle 1000 g, ağırlık 10 N
Neden?
Dünya her 1 kilogramlık kütleye yaklaşık 10 N çekim uygular. Bu yüzden 250 g için 2,5 N, 500 g için 5 N, 1000 g için 10 N bulunur; kütle iki katına çıkınca ağırlık da iki katına çıkar.
Değerlendirme:
a. Kütle ve ağırlık ile ilgili yaptığınız ölçüm sonuçlarını karşılaştırınız. Oluşan farklılığın nedenini arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Kütle gram, ağırlık Newton cinsinden yazıldığı için sayılar birbirinden farklı çıktı. Kütle ile ağırlık farklı büyüklüklerdir; farklı birimlerle ve farklı aletlerle ölçülürler.
b. Kütle ve ağırlığın özelliklerini tanımlayınız.
Cevap: Kütle madde miktarıdır; gram ve kilogramla, eşit kollu terazi ile ölçülür, değişmez. Ağırlık kuvvettir; Newton ile, dinamometreyle ölçülür, değişir.
Neden?
Kütle madde miktarıdır, bulunduğu yere bağlı değildir. Ağırlık ise yer çekiminin cisme uyguladığı kuvvettir ve konuma göre farklılaşır.
c. Kütle ve ağırlığın benzerlik ve farklılıklarını listeleyiniz.
Cevap:
- Benzerlik: İkisi de ölçülebilen büyüklüklerdir.
- Kütle yere göre değişmez, ağırlık değişir.
- Kütlenin birimi gram ve kilogramdır; ağırlığın birimi Newton’dur.
- Kütle eşit kollu terazi, ağırlık dinamometre ile ölçülür.
- Ağırlık yer çekiminden doğar, kütle madde miktarıdır.
Sayfa 73 Cevapları
Bu sayfada: Dünya’nın A, B, C ve D konumlarında bir cismin kütlesinin ve ağırlığının nasıl değiştiğini tabloya yazıyoruz. Sayfadaki karekod “Kütle ve Ağırlık” adlı etkileşimli içeriğe bağlanıyor.
Pekiştirme İstasyonu-1
Bir cismin kütle ve ağırlığı; Dünya’nın A, B, C ve D olarak adlandırılan konumlarında ölçülüyor (Ölçüm yapılan konumların deniz seviyesinde olduğu kabul edilmektedir.).
Buna göre cismin farklı konumlardaki kütle ve ağırlık durumunu belirleyiniz ve tablodaki ilgili alanlara örnekteki gibi yazınız.
Cevap:
- A’dan D’ye götürülürse (kitaptaki örnek): kütlesi değişmez, ağırlığı azalır.
- B’den C’ye götürülürse: kütlesi değişmez, ağırlığı artar.
- B’den A’ya götürülürse: kütlesi değişmez, ağırlığı artar.
- D’den B’ye götürülürse: kütlesi değişmez, ağırlığı değişmez.
Neden?
Kütle konumdan etkilenmez. Ağırlık ise yer çekimine bağlıdır; kutuplarda Ekvator’a göre yer çekimi fazladır. Bu yüzden Ekvator’dan kutba gidince ağırlık artar. B ile D ikisi de Ekvator’da olduğu için D’den B’ye gidince ağırlık değişmez.
Sayfa 74 Cevapları
Bu sayfada: Dünya’daki kütlesi verilen beş maddenin Dünya’daki ağırlığını, Ay’daki kütlesini ve Ay’daki ağırlığını hesaplıyoruz.
Pekiştirme İstasyonu-2
Aşağıdaki tabloda beş farklı maddenin Dünya’daki kütle değerleri verilmiştir. Bu maddelerin tablodaki diğer kütle ve ağırlık değerlerini belirleyiniz ve belirlediğiniz değerleri ilgili alanlara örnekteki gibi yazınız.
Cevap:
- 3 kg (kitaptaki örnek): Dünya’da 30 N, Ay’da kütle 3 kg, ağırlık 5 N
- 15 kg: Dünya’da 150 N, Ay’da kütle 15 kg, ağırlık 25 N
- 36 kg: Dünya’da 360 N, Ay’da kütle 36 kg, ağırlık 60 N
- 60 kg: Dünya’da 600 N, Ay’da kütle 60 kg, ağırlık 100 N
- 90 kg: Dünya’da 900 N, Ay’da kütle 90 kg, ağırlık 150 N
Neden?
Dünya 1 kg kütleye yaklaşık 10 N çekim uygular, yani kütle × 10 Dünya’daki ağırlığı verir. Ay’ın çekimi bunun yaklaşık 6 da biridir; Ay’daki ağırlık, Dünya’daki ağırlığın 6’ya bölünmesiyle bulunur. Kütle ise her yerde aynıdır.
Sayfa 75 Cevapları
Bu sayfada: Kütle ve ağırlık kavram haritasındaki boşlukları kutudaki sözcüklerle tamamlıyoruz. Sayfadaki karekod “Ağırlık Değişir mi?” adlı etkileşimli içeriğe bağlanıyor.
Pekiştirme İstasyonu-3
Kütle ve ağırlık ilişkisi konusuna yönelik hazırlanan aşağıdaki kavram haritasında bazı kısımlar boş bırakılmıştır.
Kutu içindeki kelimelerden uygun olanları yazarak kavram haritasını tamamlayınız.
Cevap:
- Gram, kütlenin birimidir.
- Kütle, konuma göre değişmez.
- Kütle, eşit kollu terazi ile ölçülür.
- Kütle, ağırlık ile ilişkilidir.
- Ağırlık, konuma göre değişir.
- Ağırlık, dinamometre ile ölçülür.
- Ağırlık, yer çekimi kuvveti etkisiyle oluşur.
- Newton, ağırlığın birimidir.
Neden?
Kütlenin birimi gram, ağırlığın birimi Newton’dır. Kütle konuma göre değişmez, ağırlık değişir. Ağırlık yer çekimi kuvvetiyle oluşur ve dinamometre ile ölçülür.
Sayfa 76 Cevapları
Bu sayfada: Panodaki 12 ifadeyi kütle ya da ağırlık ile ilgili olmasına göre ayırıyor, numaralarını not kâğıtlarına yazıyoruz.
Pekiştirme İstasyonu-4
Kütle ve ağırlık ile ilgili çeşitli ifadeler aşağıdaki panoda numaralandırılmıştır. İfadelerin kütle ve ağırlık kavramlarından hangisi ile ilgili olduğunu belirleyiniz. Daha sonra ifadelerin numarasını panonun altındaki ilgili not kâğıdına yazınız.
Cevap:
- Kütle: 2, 3, 5, 7, 9, 10
- Ağırlık: 1, 4, 6, 8, 11, 12
Neden?
Madde miktarını anlatan, gramla ve terazi ile ilgili, yere göre değişmeyen ifadeler kütledir. Newton, dinamometre ve yere göre değişen ifadeler ise ağırlığı anlatır.
Soru sor ya da yorum yaz