5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 144-145-146-147-148-149 Cevapları 1. Kitap
7 dk okuma 0 yorum
“Ortak Mirasımız” öğrenme alanı, değerler sayfası ve örnek sorularla tamamlanıyor. Ortak miras ögeleri, Anadolu’nun ilk yerleşimleri ve eski medeniyetlerle ilgili bu tekrar bölümü 144, 145, 146, 147, 148 ve 149. sayfalarda yer alıyor. 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 144-145-146-147-148-149 Cevapları 1. Kitap yazısında soruların çoğunun altında sarı bir “Neden?” notu bulunuyor; dokunarak çözümün gerekçesini okuyabilirsiniz.
3. Öğrenme Alanı Değerler ve Örnek Sorular Cevapları (Ortak Mirasımız)
Bu bölümde öğrenme alanında okuduğumuz metinlerin hangi değerleri öne çıkardığını buluyoruz. Ardından bir diyagramı dolduruyor, açık uçlu ve çoktan seçmeli sorularla üç konuyu birden tekrar ediyoruz.
Sayfa 144 Cevapları
Bu sayfada: Dokuz değerin numaralandığı tabloya bakıyor, üç kısa metinde hangi değerlerin vurgulandığını numarayla yazıyoruz.
3. Öğrenme Alanı – Değerler
Aşağıdaki tabloda değerler numaralandırılarak verilmiştir. Verilen soruları tablodaki değer numaralarını kullanarak ilgili alana cevaplayınız (Bir numarayı birden fazla cevap alanında kullanabilirsiniz.).
1 Çalışkanlık, 2 Duyarlılık, 3 Sorumluluk, 4 Mahremiyet, 5 Yardımseverlik, 6 Saygı, 7 Tasarruf, 8 Özgürlük, 9 Adalet
“Ortak kültürel miras ögelerini korumak, yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak tüm insanların sorumluluğudur. …”
Yukarıdaki metinde hangi değerlere vurgu yapılmıştır?
Cevap: 2, 3 (Duyarlılık, Sorumluluk)
Neden?
Metin, mirası korumanın “tüm insanların sorumluluğu” olduğunu açıkça söylüyor. Ülkelerin bir sözleşme imzalayarak mirasa sahip çıkması da duyarlı davranmaktır.
“Mardin’deki Hayırlı Höyüğü, bir vatandaşın Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) yaptığı başvuru üzerine “1. derece arkeolojik sit alanı” ilan edildi. …”
Yukarıdaki metinde hangi değerlere vurgu yapılmıştır?
Cevap: 2, 3 (Duyarlılık, Sorumluluk)
Neden?
Vatandaş, höyüğün zarar görebileceğini fark edip kayıtsız kalmamış; bu duyarlılıktır. Üzerine düşeni yapıp yetkililere başvurması ise sorumluluktur.
“Hititlere ait en önemli bilgilere Hattuşa’daki kalıntılardan ulaşılmaktadır. …”
Yukarıdaki metinde hangi değerlere vurgu yapılmıştır?
Cevap: 2, 6 (Duyarlılık, Saygı)
Neden?
Hattuşa’nın 1986’da Dünya Mirası Listesi’ne alınması, binlerce yıl önce yaşamış bir uygarlığın eserlerine değer verildiğini, yani saygı duyulduğunu gösterir. Kalıntıların korunmaya alınması da kültürel mirasa karşı duyarlılıktır.
Sayfa 145 Cevapları
Bu sayfada: “Ortak Mirasımız” diyagramındaki kutuları örneklerle dolduruyoruz. “Yaşadığım il” kutusunda örnek olarak Konya’yı kullandık.
3. Öğrenme Alanı – Örnek Sorular
Örneklerden hareketle diyagramdaki cümlelere yönelik uygun kelimeler yazınız.
Cevap:
- UNESCO’nun Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve Türkiye’de bulunan varlıklardır: Truva Arkeolojik Alanı (kitapta yazılı), Nemrut Dağı, Göreme Milli Parkı, Pamukkale
- Yaşadığım ilde bulunan kültürel miras ögeleridir: Mevlana Müzesi, Alaeddin Camii, Karatay Medresesi (Konya için örnektir.)
- Anadolu’da ilk yerleşim yerlerinde beslenmeye örnektir: Buğday tarımı, hayvancılık, avcılık
- Anadolu’da kurulmuş ilk yerleşmelerdir: Çatalhöyük (kitapta yazılı), Çayönü, Hacılar, Aşıklı Höyük
- Anadolu medeniyetleridir: Hititler, Lidyalılar, İyonyalılar
- Mezopotamya medeniyetleridir: Sümerler, Babilliler, Asurlular
- Medeniyetlerin ortak kültürel mirasa katkılarıdır: Tekerlek (kitapta yazılı), yazı, para
Neden?
Nemrut Dağı, Göreme Milli Parkı ve Pamukkale 104 ve 105. sayfalarda listedeki örnekler olarak tanıtılıyor. Çayönü ve Hacılar, Çatalhöyük’le birlikte işlenen ilk yerleşimlerdir; Aksaray’daki Aşıklı Höyük de aynı döneme ait bir köydür. Yazıyı Sümerler, parayı Lidyalılar bulmuştur.
Sayfa 146 Cevapları
Bu sayfada: Dünya Mirası Listesi’ne alınma koşullarına uyan fotoğrafı seçiyoruz. Asurlular ile İyonyalıların ortak mirasa katkılarını yazıyoruz.
1. Ali, yaşadığı ilde bulunan bazı doğal varlık ve tarihî eserlerin fotoğraflarını çekmiştir. Bu fotoğraflardaki doğal varlık ve tarihî eserlerin UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alması için gerekli kurumlara başvuru yapmak istemektedir.
Doğal varlık veya tarihî eserlerin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınma koşullarından bazıları şunlardır:
– İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı tipi olmalıdır.
– Yaşayan ya da ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe veya bir medeniyete yönelik tanıklık üstlenmelidir.
– Bir zaman zarfı içinde veya dünyanın bir kültürel alanında, mimarlık veya teknoloji, anıtsal sanatlar, şehir planlama alanlarındaki gelişmeler ile ilgili insani değerler arasında önemli bir alışverişi sergilemelidir.
Buna göre Ali’nin çektiği fotoğraflardan hangisi yukarıda verilen UNESCO’nun Dünya Mirası Listesi’ne alınma koşullarını sağlamaktadır?
A) (Görsel: tarihî minare ve eski şehir)
B) (Görsel: akvaryum tüneli)
C) (Görsel: kanyon)
D) (Görsel: alışveriş merkezi)
Cevap: A
Neden?
Üç koşul da insan eliyle yapılmış, bir medeniyete tanıklık eden yapılarla ilgilidir. A’daki tarihi minare eski bir medeniyetin mimarisini gösterir. Akvaryum ve alışveriş merkezi yeni yapılardır, tarihi değer taşımaz. Kanyon ise doğal bir oluşumdur; bir yapı tipi ya da kültürel gelenek değildir.
2. Asurlular ve İyonyalıların ortak mirasa katkılarını yazınız.
Cevap: Asurlular çivi yazısını Anadolu’ya getirdi ve ilk kütüphaneyi kurdu. İyonyalılar özgür düşünceyle tıp, matematik ve tarihte bilim insanları yetiştirdi.
Neden?
Asurlular ticarette çivi yazılı tabletler kullanıyordu; Anadolu’da ticaret merkezleri kurunca yazı da buraya taşındı. İyonya’da özgür düşünce geliştiği için Hipokrat, Pisagor, Thales ve Herodot yetişti.
Sayfa 147 Cevapları
Bu sayfada: Çatalhöyük’ü anlatan kaynak metne göre beslenme, barınma ve geçim faaliyetlerini yazıyoruz. Çatalhöyük evlerini bugünkü evlerle karşılaştırıyoruz.
3. Çatalhöyük’te yaşayan toplumun sosyal yaşantısını açıklayan kaynak bilgiden yola çıkarak istenenleri ilgili alanlara yazınız.
Çatalhöyük’te yaşayan toplumun sosyal hayatıyla ilgili,
a. Beslenmeye yönelik faaliyetleri nelerdir?
Cevap: Buğday, arpa ve bakliyat ektiler; tahıl öğütüp ekmek pişirdiler. Koyun, keçi beslediler, balık tuttular.
Neden?
Metnin başında tahıl öğütmek ve ekmek pişirmek sayılıyor. Üçüncü paragrafta da balıkçılık yaptıkları, koyun ve keçiyi evcilleştirdikleri, buğday, arpa ve bakliyat tarımı yaptıkları yazıyor.
b. Barınmaya yönelik faaliyetleri nelerdir?
Cevap: Kerpiçten, dikdörtgen, bitişik evler yaptılar. Evlere çatıdaki delikten girdiler; içeride sekilerde oturup uyudular.
Neden?
Evler bir ana oda ile depo olarak kullanılan iki yan odadan oluşuyordu. Aralarında sokak olmadığı için insanlar çatıdan çatıya yürüyordu. Duvar önlerindeki sekiler kireçle sıvanıp hasır ya da kilimle örtülüyordu.
c. Temel geçim faaliyetleri nelerdir?
Cevap: Tarım, hayvancılık, balıkçılık, dokumacılık ve obsidiyenden alet yapımı. Obsidiyenle ticaret de yaptılar.
Neden?
Metne göre Çatalhöyüklüler kumaş ve sepet dokuyor, obsidiyenden alet ve silah yapıyordu. Çevrede bol bulunan obsidiyeni ticaret aracı olarak da kullandılar.
4. Çatalhöyük’te yaşayan toplumun barındığı yerlerin mimarisi ile günümüzde barındığımız yerlerin mimarisinin farklı özelliklerine örnekler veriniz.
Cevap: Onların evlerine çatıdan girilirdi, sokak yoktu. Bizim evlerimizin kapısı ve penceresi var, evler sokaklara dizili.
Neden?
Çatalhöyük evleri kerpiçten ve tek katlıydı, yan odalara sürünerek geçiliyordu. Bugün evlerimiz beton ve tuğladan, çoğu çok katlı; odalar arasında kapılar var. Onlar ölülerini evin içindeki sekilerin altına gömerdi; bugün mezarlıklar evlerden ayrıdır.
Sayfa 148 Cevapları
Bu sayfada: Sümer zigguratlarını ve Hititleri anlatan metinleri okuyup iki çoktan seçmeli soruyu çözüyoruz.
Aşağıdaki metinleri okuyunuz ve soruları cevaplayınız.
5. Verilen bilgilerde Sümerler ve Hititlerin ortak mirasa katkıda bulunduğu alanlardan hangisine değinilmemiştir?
A) Kültür
B) Hukuk
C) Bilim
D) Ekonomi
Cevap: D) Ekonomi
Neden?
Yazı, okul ve tarih yazıcılığı kültürle; ay takvimi, matematik, geometri ve tıp bilimle; ilk yazılı kanunlar ve Kadeş Antlaşması hukukla ilgilidir. Metinlerde ticaret, para ya da alışverişle ilgili bir katkı anlatılmıyor. Tahıl deposu yalnızca yazının nasıl doğduğunu açıklamak için geçiyor.
6. Hititlerle ilgili verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Yazılı eserler bırakmışlardır.
B) Ülke yönetimini tek bir merkezde toplamışlardır.
C) Farklı bir medeniyetle askerî mücadeleye girmişlerdir.
D) Yazının Mısır coğrafyasında yayılmasına katkıda bulunmuşlardır.
Cevap: D) Yazının Mısır coğrafyasında yayılmasına katkıda bulunmuşlardır.
Neden?
Kral yıllıkları ve kil tabletler yazılı eser bıraktıklarını (A), başkentin Hattuşa olması ve kralların yönetmesi tek merkezi (B), Mısırlılarla yapılan savaş askeri mücadeleyi (C) gösterir. Hititlerin yazıyı Mısır’a yaydığına dair metinde hiçbir bilgi yoktur.
Sayfa 149 Cevapları
Bu sayfada: Hiroşima Barış Anıtı, dabkeh halk oyunu ve Safranbolu evleri örneklerinden yola çıkarak ortak kültürel mirasın önemini yazıyoruz. Sayfadaki karekodlar ek örnek soruları ve kavram oyununu açıyor.
7. Aşağıdaki metinleri okuyunuz ve soruyu cevaplayınız.
Yukarıda verilen somut ve somut olmayan kültürel miras ögelerinden hareketle ortak kültürel mirasın önemini açıklayınız.
Cevap: Hiroşima Barış Anıtı savaşın acısını hatırlatıp barışın değerini öğretiyor. Dabkeh, insanları düğünde ve bayramda bir araya getiriyor. Safranbolu evleri eski yaşam biçimimizi gösteriyor. Ortak kültürel miras geçmişi tanıtır, toplumları birbirine yaklaştırır; bu yüzden korunup gelecek kuşaklara aktarılmalıdır.
Neden?
Anıt ve evler elle tutulan yapılar olduğu için somut, dabkeh ise bir halk oyunu olduğu için somut olmayan mirastır. Üçü de ait olduğu toplumun kimliğini ve yaşadıklarını sonraki kuşaklara taşıyor.
Soru sor ya da yorum yaz