6. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-111-112 Cevapları MEB Yayınları

1. Aşağıdaki ifadelere karşılık gelen kelime/kelime gruplarını ilgili alanlara yazarak tabloyu doldurunuz.
a Vatan savunması için savaşa katılan ve sağ dönenlere verilen isimdir.
b Bir milletin veya belli bir topluluğun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş kumaştır.
c Aralarında dil ve tarih birliği olan insan topluluğudur.
ç Allah (cc) yolunda savaşırken canını feda eden müminlere verilen isimdir.
d Belli bir topluluğun ve milletin hâkim güç olarak yaşadığı, sınırları belli toprak parçasıdır.
e 15 Temmuz’da kutlanan önemli gündür.

Cevap:

• a → gazi
• b → bayrak
• c → millet
• ç → şehit
• d → vatan
• e → Demokrasi ve Millî Birlik Günü

• Seçtiğiniz konuyla ilgili gazete, dergi ve genel ağdan bilgi toplayınız.
• Elde ettiğiniz bilgilerle sınıfta bir afiş hazırlayınız.
• Hazırladığınız afişi sınıf panosunda sergileyiniz.

Cevap: “Adap ve nezaket” konusu için örnek bir afiş planı:

• Başlık: “Nezaket Bulaşıcıdır!” (afişin en üstüne, büyük ve renkli harflerle)
• Tanım: Nezaket, insanlara kibar ve saygılı davranmaktır.
• Üç köşe, üç kural: Selamlaşma köşesi: “Karşılaştığına selam ver.” Konuşma köşesi: “Sözünü kesmeden dinle, kırıcı konuşma.” Sofra köşesi: “Besmeleyle başla, israf etme.”
• Hadis: “Ey Âişe, yumuşak davran! Çünkü nezaket nerede bulunursa onu güzelleştirir, nereden çıkarılıp alınırsa o da çirkinleşir.”
• Görseller: Selamlaşan iki çocuk, otobüs sırası ve birlikte kurulmuş bir sofra çizimi ya da gazete ve dergilerden kesilmiş resimler.
• Slogan: “Bir teşekkür, bir gülümseme: Gün güzelleşir.”
• Alt köşe: Yararlandığımız kaynaklar ve hazırlayanların adları.

Afişte yazıları kısa tutar, uzaktan okunacak büyüklükte yazarız. Bitince sınıf panosuna asar, arkadaşlarımıza kısaca tanıtırız.

Çalışmanız dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilecektir. Görev sonrasında kendinizi değerlendirmek için öz değerlendirme formunu doldurunuz. Dereceli puanlama anahtarı ve öz değerlendirme formu kitabın sonunda yer almaktadır.

Cevap: 3. ünitenin formu ve puanlama anahtarı kitabın 179. sayfasındadır. Afişinizi bitirince formu doldurursunuz; örnek doldurulmuş form ve puanlama ölçütleri aşağıdaki “Sayfa 179 Cevapları” bölümündedir.

Aşağıda karışık olarak verilen 2-11. ifadelerin Kunut dualarından hangisine ait olduğunu işaretleyiniz.
Dua İfadeleri – Kunut 1 – Kunut 2
2. Ve naḫleu ve netrukü meyyefcüruk
3. Nercû raḥmeteke Venaḫşâ aẕâbeke
4. Allâhümme iyyâkena’büdü
5. Ve nü’minü bike Ve netûbü ileyk Ve netevekkelü aleyk
6. İnne aẕâbeke bilküffâri mülhiḳ
7. Veileyke nes’â Venaḥfidü
8. Ve nüsnî aleykelḫayra küllehû neşküruke velâ nekfüruk
9. Velekenüsallî Venescüdü
10. Allâhümme innâ nestaînüke
11. Ve nestağfirüke Ve nestehdîk

Cevap: 2, 5, 8, 10 ve 11. ifadeler Kunut 1’e; 3, 4, 6, 7 ve 9. ifadeler Kunut 2’ye aittir.

• 2 → Kunut 1
• 3 → Kunut 2
• 4 → Kunut 2
• 5 → Kunut 1
• 6 → Kunut 2
• 7 → Kunut 2
• 8 → Kunut 1
• 9 → Kunut 2
• 10 → Kunut 1
• 11 → Kunut 1

Aşağıdaki anlam çözümleme tablosunda bazı ayetler yer almaktadır. 12-16. sorularda verilen ayetleri ilişkili olduğu ahlaki davranışla eşleştiriniz. Eşleştirme yaparken (√) işaretini kullanınız.
a Doğru sözlü olmak – b Merhametli olmak – c Selamlaşma adabına uymak – ç Sofra adabına uymak – d Vatanı sevmek
12. “Kim bir kötülük yapar veya nefsine zulmeder de sonra Allah’tan mağfiret dilerse Allah’ı çok bağışlayıcı ve esirgeyici bulacaktır.”
(Nisa suresi 110. ayet)
13. “Size bir selam verildiğinde ya daha güzeli ile veya dengi ile karşılık verin…”
(Nisa suresi 86. ayet)
14. “Allah yolunda öldürülenler için ‘ölüler’ demeyin. Hayır, onlar diridirler fakat siz bilemezsiniz.”
(Bakara suresi 154. ayet)
15. “Rabbimiz Allah’tır deyip de dosdoğru çizgide yaşayanlar, işte onların üzerine melekler şu müjde ile inerler: Korkmayın, kederlenmeyin, size vaad olunan cennetle sevinin.”
(Fussilet suresi 30. ayet)
16. “Allah’ın size verdiği helal ve güzel rızıktan yiyip için ve eğer yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız O’nun nimetine de şükredin.”
(Nahl suresi 114. ayet)

Cevap:

• 12 → b (Merhametli olmak)
• 13 → c (Selamlaşma adabına uymak)
• 14 → d (Vatanı sevmek)
• 15 → a (Doğru sözlü olmak)
• 16 → ç (Sofra adabına uymak)

Aşağıdaki 17-21. soruların cevaplarını boş bırakılan alanlara yazınız.
17. Günlük hayatta doğru sözlü olmanın insana ve topluma sağlayabileceği faydalara örnekler veriniz.

Cevap: Doğru sözlü kişiye herkes güvenir; sözüne inanılır, dostlukları uzun sürer, vicdanı rahat olur. Toplumda da güven ortamı oluşur: Alışverişte kimse aldatılmaz, verilen sözler tutulur, insanlar birbirine düşman olmaz.

18. Merhametin insan ilişkilerindeki önemini açıklayınız.

Cevap: Merhametli insan karşısındakini bir can olarak görür, onu anlamaya çalışır; kaba ve kırıcı davranmaz. Merhamet; kin, kibir ve kıskançlığı önler. Zor durumdakine yardım edildiği için dayanışma ve paylaşma artar.

19. Kunut dualarının içerdiği mesajlardan üç tanesini yazınız.
1. ………………
2. ………………
3. ………………

Cevap:

• 1. Yalnızca Allah’a (cc) kulluk edilir.
• 2. Yardım ve bağışlanma Allah’tan (cc) istenir.
• 3. Nimetlere şükredilir, nankörlük edilmez.

20. Toplumsal yaşamda adap ve nezaket kurallarına uymanın önemini açıklayınız.

Cevap: Bu kurallar insanlar arasındaki ilişkileri düzenler ve yaşamı kolaylaştırır. Selam veren, teşekkür eden, söz kesmeyen insanlar birbirini kırmaz. Kurallara uyanların sayısı arttıkça sevgi ve saygı artar, huzur ortamı oluşur.

21. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Ey Türk gençliği! Birinci vazifen; Türk istiklalini, Türk Cumhuriyeti’ni ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir.” sözünden hareketle bağımsızlığımızı korumak için üzerimize düşen görevlerin neler olduğunu açıklayınız.

Cevap: Önce derslerimize çalışıp iyi yetişmeliyiz; çünkü güçlü bir ülke bilgili insanlarla ayakta kalır. Bayrağımıza, şehit ve gazilerimize saygı göstermeli, millî birliğimizi korumalıyız. Büyüyünce mesleğimizi dürüstçe yapmalıyız.

Aşağıdaki 22-27. soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
22. “Yine onlar ki emanetlerine ve verdikleri sözlere riâyet ederler. Onlar ki namazlarını kılmaya devam ederler. İşte bunlar vâris olanların ta kendileridir. Onlar Firdevs cennetlerine vâris olurlar. Onlar orada ebedî kalacaklardır.”
(Müminun suresi 8-11. ayetler)
Bu ayetlerden aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılamaz?
A) Müminler verdikleri sözde dururlar.
B) Müminler emanetleri korumaya özen gösterirler.
C) Cennete girenler sonsuza kadar orada kalacaktır.
D) Müminlerin cennete girmesi için namazlarını titizlikle kılmaları yeterlidir.

Cevap: D) Müminlerin cennete girmesi için namazlarını titizlikle kılmaları yeterlidir.

23. “Gazzelilerin hazır gıda, tıbbi malzemeler ve temizlik maddelerine ihtiyacı artarak devam ediyor. Kızılay, bu zorlu koşullarda insani yardım çalışmalarını sürdürüyor. Sahadaki Kızılay personelleri bölge halkının ihtiyaçlarının karşılanmasında var gücüyle çalışmaya devam ediyor.”
Kızılay’ın yürüttüğü bu faaliyete destek olmak isteyen bir öğrencide hangi ahlaki davranışın geliştiği söylenebilir?
A) Doğru sözlü olmak
B) Vatan sevgisi
C) Merhamet
D) Nezaket

Cevap: C) Merhamet

24. İnsanın diğer insanlarla uyum içinde yaşamasını sağlayan kurallar, adap ve nezaket kuralları olarak ifade edilir. Ailede, okulda, sokakta kısacası hayatın her alanında uyulması gereken bu kurallar toplumsal yaşamı düzenler. Selamlaşmak, güler yüzlü olmak, hasta ziyaretini kısa tutmak, konuşurken ses tonunu yükseltmemek, büyüklere saygı, küçüklere sevgi göstermek ve şefkatle yaklaşmak bu kurallardan bazılarıdır. Adap ve nezaket kurallarına uyan insanlar çevreleriyle uyum içinde yaşarlar. Böylece toplumda saygı kültürünün yerleşmesine de katkıda bulunmuş olurlar.
Bu metinden
I. Adap ve nezaket kuralları toplumda huzurun sağlanmasına katkıda bulunur.
II. Toplumsal yaşamın her alanında uyulması gereken adap ve nezaket kuralları vardır.
III. Toplumda saygı ortamının oluşmasında adap ve nezaket kuralları etkilidir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II ve III

Cevap: D) I, II ve III

25. I. İsraftan kaçınmak
II. Yemeği hızlı yemek
III. Yemeği oturarak yemek
IV. Yemeğe besmele ile başlamak
V. Ağızda lokma varken konuşmak
Bu ifadelerden hangileri sofra adabına uygun davranışlardır?
A) I, II ve III
B) I, III ve IV
C) II, III ve V
D) III, IV ve V

Cevap: B) I, III ve IV

26. Vatanı sevmenin en büyük göstergesi sorumluluk bilinciyle hareket etmektir.
Aşağıdaki öğrencilerden hangisinin davranışı bu bilinçle hareket etmeye en güzel örnektir?
A) Elif, ailesiyle tatildeyken gördüğü tarihî eserlerin fotoğraflarını sosyal medyada paylaşarak takipçi sayısını arttırmak istiyor.
B) Can, okulda öğrendiği bilgileri kullanarak ülkenin doğal kaynaklarının korunması için bir proje geliştiriyor.
C) Merve, harçlığından biriktirdiği parayla yabancı markaların ürünlerini satın alarak onlara destek veriyor.
D) Ali, arkadaşlarına kendi yaşadığı şehirle ilgili olumlu bilgiler veriyor ve diğer şehirlerin güzelliklerini görmezden geliyor.

Cevap: B) Can, okulda öğrendiği bilgileri kullanarak ülkenin doğal kaynaklarının korunması için bir proje geliştiriyor.

27. Aşağıdaki ifadelerden hangisi Kunut dualarından çıkarılabilecek mesajlardan değildir?
A) İnsan istediği her şeyi kendi çabasıyla elde edebilir.
B) Zorluklar karşısında yalnızca Allah’a (cc) sığınılmalıdır.
C) Yalnız Allah’tan (cc) bağışlanma ve yardım dilemek gerekir.
D) Allah’ın (cc) verdiği bütün nimetlerin farkında olmak gerekir.

Cevap: A) İnsan istediği her şeyi kendi çabasıyla elde edebilir.

Sevgili Öğrenciler,
Aşağıda verilen ifadeler performans ödevi konusunda kendi duygu ve düşüncelerinizi fark etmeniz için hazırlanmıştır. Bu formu doldurarak kendinizi değerlendiriniz ve uygun seçeneği “✓” ile işaretleyiniz.
EVET – KISMEN – HAYIR
1. Çalışmayı yapmadan önce konuyla ilgili bir ön hazırlık yaptım.
2. Çalışma boyunca ilgili ve istekliydim.
3. Çalışmamı hazırlarken geçmiş bilgilerimden faydalandım.
4. Çalışmanın bütününü kendim yaptım.
5. Çalışmam sırasında yeni bilgiler öğrendim.

Cevap: Örnek doldurma (herkes kendi çalışmasına göre işaretler):

• 1. Çalışmayı yapmadan önce konuyla ilgili bir ön hazırlık yaptım. → Evet
• 2. Çalışma boyunca ilgili ve istekliydim. → Evet
• 3. Çalışmamı hazırlarken geçmiş bilgilerimden faydalandım. → Kısmen
• 4. Çalışmanın bütününü kendim yaptım. → Evet
• 5. Çalışmam sırasında yeni bilgiler öğrendim. → Evet

Ölçütler: Araştırma ve Görüş Alma, Düzenleme, İçerik, Raporlaştırma
Çok İyi (3) – İyi (2) – Geliştirilmeli (1) – Seviye – Dönütler

Cevap: Bu tabloyu öğretmenimiz doldurur. Her ölçüte 1, 2 ya da 3 puan verilir; dört ölçütten en çok 12 puan alınır. “Çok İyi (3)” için afişte şunlar aranır:

• Araştırma ve Görüş Alma: Seçilen konuyla ilgili yeterince araştırma yapmış olmak.
• Düzenleme: Toplanan bilgileri kendi cümlelerimizle ve yorumumuzu ekleyerek bir araya getirmek.
• İçerik: Konuyu bütün yönleriyle ele almak.
• Raporlaştırma: Afişi eksiksiz tamamlamak, araştırma sonuçlarının hepsini afişe yansıtmak.