7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 136-137-138-139-141 Cevapları 1. Kitap

Anadolu’daki ilk Türk devletlerinde görülen kültürel özelliklerin Osmanlı kültüründe de yer almasının sebepleri nelerdir?

Cevap: Osmanlı Devleti, Selçuklu ve Türk beyliklerinin yurt tuttuğu topraklarda kuruldu. Aynı dili, dini ve gelenekleri paylaşan halk mimari, vakıf ve toplumsal yaşam alışkanlıklarını yeni devlette de sürdürdü. Osmanlı yöneticileri de bu birikimi geliştirerek devam ettirdi.

Anadolu’daki ilk Türk devletleri ve Osmanlı dönemlerinde ortak olarak görülen kültürel unsurların toplum hayatına katkılarını açıklayınız.

Cevap: Cami, medrese, darüşşifa ve imaret gibi yapıları bir araya getiren külliyeler hem Selçuklu hem Osmanlı döneminde görüldü. İnsanlar ibadet etme, eğitim alma ve tedavi olma ihtiyaçlarını aynı yerde karşıladı; yoksullar yemek yardımı aldı. Böylece toplumda yardımlaşma ve dayanışma güçlendi.

Uygulama Adımları
– Osmanlı Devleti Dönemi’ne ait eserlerin görsellerini inceleyiniz.
– Öğretmeninizin rehberliğinde bir dijital harita uygulamasını açınız.
– Görselleri verilen eserlerin ve yerleşim yerinin adını dijital harita uygulamasının arama bölümüne yazarak eserlerin oldukları yerleri harita üzerinde bulunuz ve işaretleyiniz.
– İşaretlediğiniz eserlerin hangi ülke ve bölgede yer aldığını belirleyiniz.
– Elde ettiğiniz bilgilere göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

Cevap: Eserlerin yerleri görsel altyazılarından şöyle bulunur:

• Poçitel Köyü Çaplına: Bosna-Hersek
• Süleymaniye Camii: Şam, Suriye
• Murat Ağa Camii: Trablusgarp, Libya
• Büyük Han: Lefkoşa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Görsellerde yer alan Osmanlı eserlerinde dikkatinizi çeken unsurlar nelerdir?

Cevap: Eserlerde kubbe, ince minare, kemerli revaklar ve düzgün işlenmiş taş malzeme dikkat çekiyor. Birbirinden uzak ülkelerdeki yapıların birbirine benzemesi de ilgi çekici.

Günümüzde farklı ülkelerde bulunan Osmanlı eserlerinden hareketle Osmanlı Devleti hakkında hangi çıkarımlarda bulunabilir?

Cevap: Osmanlı Devleti’nin üç kıtada geniş topraklara yayıldığını anlarız. Devlet yönettiği yerlere cami, han ve köprü gibi sağlam yapılar yaptırarak kalıcı izler bırakmış. Aynı mimari anlayışın her yerde görülmesi, ortak bir kültürün oluştuğunu da gösteriyor.

Bilgi görseline göre farklı ülkelerde günümüzde hâlen yaşatılan Osmanlı kültür ögeleri nelerdir?

Cevap:

• Balkan ülkelerinde baklava, pilav, kebap, dolma gibi yemek isimleri
• Kuzey Afrika ülkelerinde kanun, ud, ney gibi Türk müziği sazları
• Şam’daki Hamidiye Çarşısı
• KKTC’deki Karagöz oyunları ve gölge oyunu geleneği
• Libya, Tunus ve Cezayir’de günlük dilde kullanılan “ardaş”, “hastehane”, “barek”, “şavurma”, “ucak” gibi kelimeler

Osmanlı kültürüne ait izlerin üzerinden asırlar geçmesine rağmen farklı coğrafyalarda varlığını sürdürebilmesinin temel nedenleri neler olabilir? Açıklayınız.

Cevap: Osmanlı bu topraklarda yüzyıllarca kaldığı için yemek, müzik, dil ve mimari halkın günlük hayatına karıştı. İnsanlar bu alışkanlıkları benimseyip çocuklarına öğretti. Böylece izler kuşaktan kuşağa aktarılarak bugüne ulaştı. (Örnek cevaptır; herkes kendi yorumunu yazar.)

Osmanlıdan günümüze ulaşan tarihî ve kültürel değerlerin korunması sizce neden önemlidir? Bu değerlerin korunması için neler yapılabilir? Açıklayınız.

Cevap: Bu değerler geçmişimizi, kimliğimizi ve ortak hafızamızı gösterir; korunmazsa gelecek kuşaklar onları tanıyamaz. Tarihî yapılar onarılmalı, müzeler ve okullarda tanıtılmalı, insanlar eserlere zarar vermemeye özen göstermelidir. (Örnek cevaptır; herkes kendi görüşünü yazar.)

Uygulama Adımları
– “Gelecek Derse Hazırlık” etkinliği için oluşturduğunuz gruplarda aynı konuyu seçen arkadaşlarınızla bir araya gelerek “uzman gruplar” oluşturunuz.
– “Öğrenelim” bölümünde yer alan metinleri okuyunuz ve görselleri inceleyerek etkinlikler yapınız.
– Bu aşamada derse hazırlık sürecinde seçtiğiniz konuyla ilgili edindiğiniz bilgileri uzman grubunuzda paylaşınız ve grup arkadaşlarınızın sunduğu bilgileri dikkatle dinleyiniz.

Cevap: Bu etkinlik sınıfta gruplarla yapılan sözlü bir paylaşımdır; yazılı cevabı yoktur. Örneğin “yönetim” konusunu seçen öğrenciler araştırdıklarını uzman grupta anlatır, diğer gruplardan gelen bilgileri dinleyip not eder. (Örnek anlatımdır; herkes kendi araştırmasını paylaşır.)

Uygulama adımlarını takip ederek verilen etkinliği yapınız.
Uygulama Adımları
– Osmanlı Devleti’nde Divan-ı Hümayun üyeleri ile ilgili verilen bilgi haritasını inceleyiniz.
– Günümüzde Divan üyeleri ile benzer görevler üstlenen devlet yetkililerini boş bırakılan yerlere örnekteki gibi yazınız.

Cevap:

• Veziriazam (Sadrazam) → Cumhurbaşkanı Yardımcısı (kitapta örnek)
• Vezirler → Bakanlıklar
• Kazasker → Adalet Bakanı
• Defterdar → Maliye Bakanı
• Nişancı → Dışişleri Bakanı
• Kaptanıderya → Deniz Kuvvetleri Komutanı
• Şeyhülislam → Diyanet İşleri Başkanı