4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 155-156-157-158 Cevapları Adım Adım Yayıncılık
5 dk okuma 0 yorum
4. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının (Adım Adım Yayıncılık) “Maddenin Isı Etkisiyle Değişimi Bölümü” bölümünde 155, 156, 157 ve 158. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 155-156-157-158 Cevapları Adım Adım Yayıncılık yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Maddenin Isı Etkisiyle Değişimi Bölümü Cevapları
Sıcak bir maddeyle soğuk bir madde birbirine değince soğuk olan ısınır, sıcak olan soğur. Isı alan ya da ısı veren madde hâl de değiştirebilir: Katının sıvıya dönüşmesi erime, sıvının katıya dönüşmesi donma, sıvının gaza dönüşmesi buharlaşmadır. Bu bölümde bunları mum ve su deneyleriyle gözlemliyoruz.
Sayfa 155 Cevapları
Bu sayfada: “Maddelerin Isı Etkisiyle Hâl Değiştirmesi” konusuna geçiyoruz. Kardan adamların havalar ısınınca neden kaybolduğunu düşünüyoruz.
Konu İçi Sorular
Yapılan kardan adamlar, havaların ısınmasıyla kaybolur. Sizce bu durumun sebebi nedir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Kardan adamın malzemesi olan kar katıdır. Isınan hava kara değdikçe kar erir ve su olur. Su toprağa sızdığı için geriye yalnızca atkı, şapka ve havuç kalır.
Sayfa 156 Cevapları
Bu sayfada: Mum parçalarını deney tüpünde ısıtıyor, sonra soğumaya bırakıyoruz. Gördüğümüz değişimleri iki başlığın altına yazıyoruz.
Deney
Aşağıdaki deneyi yaparak maddelerin ısı etkisiyle nasıl hâl değiştirdiğini gözlemleyiniz.
Deneyin Amacı: Maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirdiğini gözlemlemek
Araç Gereç: mum, makas, deney tüpü, ispirto ocağı, kibrit veya çakmak, tahta tüp maşası.
Uygulama Aşamaları
1. Öğretmeninizden yardım alarak mumu makasla küçük parçalara ayırınız.
2. Küçük parçalar hâlindeki mumları deney tüpünün içine koyunuz.
3. Öğretmeninizden kibritle veya çakmakla ispirto ocağını yakmasını isteyiniz.
4. İçinde mum parçaları olan deney tüpünü tahta maşayla tutunuz ve ispirto ocağında ısıtınız. Deney tüpünün içindeki mumda neler olduğunu gözlemleyiniz. Gözlemlerinizi aşağıdaki ilgili başlıkların altına yazınız.
5. Deney tüpünü birkaç dakika soğumaya bırakınız. Bu esnada deney tüpünün içinde neler olduğunu gözlemleyiniz. Gözlemlerinizi aşağıdaki ilgili başlıkların altına yazınız.
Cevap:
- İspirto Ocağında Isıtılan Mumda Gözlemlenen Değişim: Katı mum ısınınca eridi, sıvı oldu.
- Soğumaya Bırakılan Mumda Gözlemlenen Değişim: Sıvı mum soğuyunca dondu, yeniden katılaştı.
Neden?
Tüpteki mum, yanan ispirto ocağından ısı aldı ve katı hâlden sıvı hâle geçti. Ocaktan uzaklaşınca çevresine ısı verdi, soğudu ve yeniden katı hâle döndü.
Sayfa 157 Cevapları
Bu sayfada: Mum deneyinin iki sonuç sorusunu cevaplıyoruz. “Sıra Sizde” kutusundaki iki ev deneyinden birini seçip yapıyoruz.
Deney
Sonuç
1. Deney tüpünün içine konulan ve ispirto ocağında ısıtılan mumun hâl değiştirmesinin sebebi nedir? Bu hâl değişimi nasıl adlandırılır?
Cevap: Sebebi, mumun ispirto ocağının alevinden ısı almasıdır. Isınmaya devam eden katı mum sıvı hâle geçer. Bu hâl değişiminin adı erimedir.
Neden?
Bir maddenin katı hâlden sıvı hâle geçmesine erime denir. Buzun suya dönüşmesi de aynı olaydır.
2. Isıtılan ve soğuması için birkaç dakika bekletilen deney tüpündeki mumun hâl değiştirmesinin sebebi nedir? Bu hâl değişimi nasıl adlandırılır?
Cevap: Sebebi, sıvı mumun bekledikçe soğumasıdır. Soğuması süren sıvı mum katı hâle geçer. Bu hâl değişiminin adı donmadır.
Neden?
Bir maddenin sıvı hâlden katı hâle geçmesine donma denir. Donma için maddenin illa buz gibi olması gerekmez; mum oda sıcaklığında bile donar.
Sıra Sizde
Aşağıda maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğine yönelik iki adet deney verilmiştir. Bu deneylerden birini seçiniz ve evde büyüklerinizden yardım alarak yapınız. Deney sonuçlarını sınıfta arkadaşlarınızla paylaşınız.
1. Plastik bir kabın yarısını suyla doldurunuz. Ardından bir kısmı su dolu plastik kabı buzdolabının buzluğuna koyunuz. Birkaç saat sonra plastik kabı, buzdolabının buzluğundan çıkarınız ve neler olduğunu gözlemleyiniz.
2. Bir tabağa margarin koyunuz. Ardından tabağı güneş ışığı alan bir pencerenin önünde veya yanan bir ısı kaynağının yakınında bir süre bekletiniz. Margarindeki değişimi gözlemleyiniz.
Cevap: Örnek: İkinci deneyi seçtim. Dedemle bir tabağa bir parça margarin koyduk ve tabağı güneş alan pencerenin önüne bıraktık. Yarım saat sonra margarinin kenarları yumuşamış, tabağa sarı bir sıvı yayılmıştı. Margarin ısı alarak katı hâlden sıvı hâle geçti, yani eridi. (Birinci deneyi seçenler suyun buzlukta donarak buza dönüştüğünü görür.)
Neden?
Güneş ışığı margarini ısıtır. Isı alan katı madde erir. Buzlukta ise su ısı verir, soğur ve donar.
Sayfa 158 Cevapları
Bu sayfada: Beherglastaki suyu ısıtarak buharlaşmayı gözlemliyoruz. Ardından bölüm sonu çalışmalarında doğru sözcüğü yuvarlak içine alıyor ve olayları kavramlarla eşleştiriyoruz.
Deney
Aşağıdaki deneyi yaparak buharlaşmanın nasıl gerçekleştiğini gözlemleyiniz.
Deneyin Amacı: Maddelerin ısı etkisiyle hâl değiştirdiğini gözlemlemek
Araç Gereç: beherglas, su, ispirto ocağı, sacayağı, kibrit veya çakmak, kalem.
Uygulama Aşamaları
1. Beherglasa bir miktar su koyunuz. Beherglastaki su seviyesini kalemle işaretleyiniz.
2. Öğretmeninizden kibritle veya çakmakla ispirto ocağını yakmasını isteyiniz. Sacayağını ispirto ocağının üzerine koyunuz.
3. Beherglastaki suyu ispirto ocağında on dakika boyunca ısıtınız.
4. Beherglastaki su seviyesini on dakika sonra kalemle işaretleyiniz. İlk işaretleme ile ikinci işaretleme arasında nasıl bir fark gözlemlediniz? Gözleminizi defterinize yazınız.
Cevap: Su ısındıkça üstünden buhar yükseldi. On dakika sonra koyduğumuz ikinci işaret, ilk işaretten daha aşağıda kaldı. Demek ki beherglastaki su azaldı.
Sonuç
İspirto ocağında ısıtılan beherglastaki su seviyesinin bir süre sonra azalmasının sebebi nedir?
Cevap: Isınan suyun bir bölümü buharlaşır, yani gaz hâle geçer. Oluşan su buharı havaya karışıp gider; beherglasta daha az su kalır.
Neden?
Bir maddenin sıvı hâlden gaz hâle geçmesine buharlaşma denir. Gazlar bulundukları ortama yayıldığı için buhar kabın içinde durmaz.
4. Bölüm Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
A. Aşağıdaki ifadelerin “ısınır” veya “soğur” kelimelerinden hangisiyle tamamlanması gerektiğini belirleyerek ilgili kelimeyi yuvarlak içine alınız.
1. Buzdolabına konulan su ısınır. / soğur.
2. İçine sıcak çay konulan çay bardağı ısınır. / soğur.
3. Güneş ışığı altında bekletilen kıyafetler ısınır. / soğur.
4. Kara dokunan çocuğun elleri ısınır. / soğur.
5. Sıcak tavaya konulan sıvı yağ ısınır. / soğur.
Cevap:
- Buzdolabına konulan su soğur.
- İçine sıcak çay konulan çay bardağı ısınır.
- Güneş ışığı altında bekletilen kıyafetler ısınır.
- Kara dokunan çocuğun elleri soğur.
- Sıcak tavaya konulan sıvı yağ ısınır.
Neden?
Her cümlede hangisinin daha sıcak olduğuna bakarız. Su buzdolabının içinden, eller kardan daha sıcaktır; bu yüzden soğurlar. Bardak çaydan, kıyafet güneş ışığından, yağ tavadan daha soğuktur; bu yüzden ısınırlar.
B. Aşağıdaki olayları uygun kavramlarla eşleştiriniz.
1. Dondurma, güneş altında kaldığında katı hâlden sıvı hâle geçer.
2. Kışın dışarı bırakılan su, buz olur.
3. Bir süre ısıtılan su, su buharı olur.
a. Buharlaşma
b. Erime
c. Isınma
ç. Donma
Cevap:
- 1 → b (Erime)
- 2 → ç (Donma)
- 3 → a (Buharlaşma)
Neden?
Katıdan sıvıya geçiş erime, sıvıdan katıya geçiş donma, sıvıdan gaza geçiş buharlaşmadır. “c. Isınma” bir hâl değişimi olmadığı için açıkta kalır.
Soru sor ya da yorum yaz