4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 175-176-177-178-179-180-181 Cevapları Adım Adım Yayıncılık
9 dk okuma 0 yorum
4. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının (Adım Adım Yayıncılık) 4. ünitesi “Maddenin Özellikleri”nin sonundaki ölçme ve değerlendirme çalışmalarının cevapları aşağıdadır. Çalışmalar 175, 176, 177, 178, 179, 180 ve 181. sayfalarda yer alır ve A’dan G’ye kadar harflerle sıralanır. 4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 175-176-177-178-179-180-181 Cevapları Adım Adım Yayıncılık yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Cevapları (Maddenin Özellikleri)
Bu çalışmalarda ünitenin bütün bölümlerini tekrar ediyoruz: kütle ve hacim ölçme, net kütle-dara-brüt kütle hesabı, maddenin üç hâli, ısınma ve soğuma, hâl değişimleri, saf madde ile karışım ve karışımları ayırma yöntemleri. Kavram haritaları, tablolar ve kısa hesaplamalarla öğrendiklerimizi sınıyoruz.
Sayfa 175 Cevapları
Bu sayfada: Yasemin ile Hakan’ın yaptığı ölçümlerin amacını buluyor, madde kavram haritasındaki altı boşluğu dolduruyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Yasemin sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapıyor:
• Bir dereceli silindire 300 ml su dolduruyor.
• Su dolu dereceli silindire bir silgi koyuyor.
• İçinde silgi olan dereceli silindirdeki suyun hacmini ölçüyor.
• Dereceli silindirdeki son ölçümden ilk ölçümü çıkarıyor.
Yasemin’in bu işlemleri yapmasının amacı nedir?
Cevap: Yasemin’in amacı silginin hacmini ölçmektir.
Neden?
Silgi suya girince kendi hacmi kadar suyu yukarı iter. Bu yüzden son ölçüm ile ilk ölçüm (300 ml) arasındaki fark, silginin hacmini verir.
2. Hakan sırasıyla aşağıdaki işlemleri yapıyor:
• Boş bir cam kavanozun kütlesini dijital teraziyle ölçüyor.
• Cam kavanoza bir miktar süt koyuyor.
• İçinde süt olan cam kavanozun kütlesini dijital teraziyle ölçüyor.
• Dijital terazide son okuduğu değerden ilk okuduğu değeri çıkarıyor.
Hakan’ın bu işlemleri yapmasının amacı nedir?
Cevap: Hakan’ın amacı sütün kütlesini ölçmektir.
Neden?
Boş kavanozun kütlesi daradır, sütle birlikte ölçülen değer brüt kütledir. Brüt kütleden dara çıkarılınca sütün net kütlesi kalır. Sıvılar kapsız tartılamadığı için bu yol izlenir.
B. Aşağıdaki kavram haritasını kutucuklarda verilen kavramların uygun olanlarıyla tamamlayınız.
Katı – Gaz – Hacim – Saf madde – Karışım – kg – Donma
Cevap:
- (1) Karışım
- (2) Saf madde
- (3) kg
- (4) Hacim
- (5) Katı
- (6) Gaz
Neden?
Yapısında en az iki çeşit madde olan karışım, tek çeşit madde olan saf maddedir. Kütlenin birimlerinden biri kg’dır; birimi litre olan ölçülebilir özellik hacimdir. Eriyince sıvı hâle geçen madde katıdır; geriye kalan hâl gazdır. “Donma” açıkta kalır.
Sayfa 176 Cevapları
Bu sayfada: Karışık harfleri sıralayarak altı sorunun cevabını yazıyor, kütle tablosundaki boş yerleri hesaplayarak dolduruyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
C. Aşağıdaki soruların cevaplarını harfleri doğru şekilde sıralayarak yazınız.
1. Bir maddenin katı hâlden sıvı hâle geçmesine ne denir? (E M E R İ)
2. Bir maddenin sıvı hâlden katı hâle geçmesine ne denir? (A O D M N)
3. Suyun gaz hâline ne denir? (U B U I R A H S)
4. Maddenin boşlukta kapladığı yere ne denir? (M İ H C A)
5. Farklı büyüklükte ve katı hâlde olan iki maddeden oluşan karışımları ayırmak için hangi yöntem kullanılır? (E E M L E)
6. Bir maddenin bulunduğu hâlden başka bir hâle geçmesine ne denir? (Ş H Â D E Ğ İ M İ L İ)
Cevap:
- ERİME
- DONMA
- SU BUHARI
- HACİM
- ELEME
- HÂL DEĞİŞİMİ
Ç. Aşağıdaki tabloda sıvı hâlde bulunan K, L, M, N, P, R maddelerinin dijital terazideki ölçüm sonuçları verilmiştir.
Tabloda boş bırakılan yerleri tamamlayınız.
Cevap:
- K: Net kütle = 800 − 200 = 600 g
- L: Brüt kütle = 500 + 150 = 650 g
- M: Kabın kütlesi = 450 − 250 = 200 g
- N: Net kütle = 780 − 120 = 660 g
- P: Net kütle = 980 − 240 = 740 g
- R: Kabın kütlesi = 1.000 − 750 = 250 g
Neden?
Brüt kütle, sıvının kütlesi (net kütle) ile kabın kütlesinin toplamıdır. Brüt kütle bilinmiyorsa iki sayı toplanır; net kütle ya da kabın kütlesi bilinmiyorsa brüt kütleden bilinen sayı çıkarılır.
Sayfa 177 Cevapları
Bu sayfada: Katı-sıvı-gaz şemasındaki beş kutuya hâl değişimlerini ve ısı alışverişini yazıyor, olay-sebep tablosunu tamamlıyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
D. Aşağıda verilen şemada boş bırakılan yerlere kutucuklardaki ifadelerin uygun olanlarını yazınız.
Isı verir. – Buharlaşma – Donma – Erime – Isı alır. – Hâl değişimi
Cevap:
- En üstteki kutu (ok Katı’ya doğru): Isı verir.
- Katı → Sıvı okunun üstü: Erime
- Sıvı → Katı okunun altı: Donma
- Sıvı → Gaz okunun üstü: Buharlaşma
- En alttaki kutu (ok Gaz’a doğru): Isı alır.
Neden?
Madde ısı aldıkça katıdan sıvıya, sıvıdan gaza doğru ilerler; alttaki ok bu yönü gösterir. Isı verdikçe geri döner; üstteki ok da bu yöndedir. “Hâl değişimi” bu olayların ortak adı olduğu için kutulara yazılmaz.
E. Aşağıdaki tabloda olaylar ve bu olayların sebepleri verilmiştir. Verilen örnekten hareketle ilgili yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.
Cevap:
- Sıcak çay dolu bardağın içine konulan çay kaşığının sıcaklığının artması: Isı alma (kitapta verilen örnek)
- Buzluğa konulan suyun donması: Isı verme
- Fırından çıkan ekmeğin soğuması (bizim yazdığımız olay): Isı verme
- Asılan çamaşırların kuruması: Buharlaşma
Neden?
Su buzlukta çevresine ısı verir, soğur ve donar. Sıcak ekmek de havaya ısı vererek soğur. Çamaşırdaki su ise ısı alarak buharlaşır ve havaya karışır; çamaşır bu yüzden kurur.
Sayfa 178 Cevapları
Bu sayfada: Madde çeşitleriyle ilgili kavram haritasını tamamlıyor, sıcak suya atılan soğuk demir bilyeye ne olacağını yazıyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
F. Aşağıdaki kavram haritasında boş bırakılan yerlere kutucuklardaki kavramların uygun olanlarını yazınız.
Eleme – Süzme – Su – Saf madde – Şeker – Mıknatısla ayırma – Karışım – Ayran – Salata – Isı alma
Cevap:
- Maddenin çeşitleri: Saf madde (soldaki kutu) ve Karışım (ortadaki kutu)
- Saf maddeye örnekler: Su, Şeker
- Karışıma örnekler: Salata, Ayran
- Karışımları ayırma yöntemleri: Mıknatısla ayırma, Eleme, Süzme
Neden?
Ayırma yöntemlerine giden oklar ortadaki kutudan çıkar; yalnızca karışımlar ayrılabildiği için o kutu “Karışım”dır. Su ve şeker tek çeşit maddeden oluşur. Salata ve ayranda ise birden çok madde vardır. “Isı alma” haritada kullanılmaz.
G. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Yanda verilen şekildeki kabın içinde sıcak su vardır. Sıcak suyun içine soğuk demir bilye atılıyor.
Buna göre demir bilyede nasıl bir değişim meydana gelir?
Cevap: Soğuk demir bilye sıcak suya değince ısınır.
Neden?
Soğuk bir madde kendinden sıcak bir maddeye temas ederse ısı alır ve sıcaklığı artar. Bu sırada su da biraz soğur.
Sayfa 179 Cevapları
Bu sayfada: Kalem, hava ve suyun özelliklerini hâllerine göre yazıyor, şemanın merkezindeki kavramı buluyor ve üç karışımın ayırma yöntemini belirliyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
2. Aşağıda verilen maddelerin ait olduğu hâlleri göz önünde bulundurarak özelliklerini yazınız.
Cevap:
- Kalem: Katıdır. Belirli şekli vardır. Akışkan değildir. Ortama yayılmaz.
- Hava: Gazdır. Belirli şekli yoktur. Akışkandır. Ortama yayılır.
- Su: Sıvıdır. Belirli şekli yoktur. Akışkandır. Ortama yayılmaz.
Neden?
Belirli şekil yalnızca katılarda bulunur. Sıvılar ve gazlar akar. Bulunduğu ortamın tümüne yayılmak ise yalnızca gazların özelliğidir; su döküldüğü kabın dibinde kalır.
3. Aşağıdaki şemanın merkezine yazılacak ifadeyi bularak yazınız.
En az iki çeşit maddeden oluşur. – Kendisini oluşturan maddelere ayrılabilir. – Şerbet, salata, çorba ve tuzlu su örnektir. – Kendisini oluşturan maddelerin özelliklerini gösterir.
Cevap: Karışım
Neden?
Dört balondaki bilginin hepsi karışımı anlatır. Saf madde tek çeşit maddeden oluşur ve başka maddelere ayrılamaz; bu yüzden merkeze saf madde yazılamaz.
4. Aşağıda verilen karışımların ayrılmasında kullanılacak yöntemleri yazınız.
Demir tozu-kum ……….
Un-Kırmızı mercimek ……….
Pirinç-su ……….
Cevap:
- Demir tozu-kum: Mıknatısla ayırma
- Un-Kırmızı mercimek: Eleme
- Pirinç-su: Süzme
Neden?
Demir tozunu mıknatıs çeker, kumu çekmez. Un elekten geçecek kadar incedir, mercimek taneleri geçemez. Pirinç katı, su sıvıdır; süzgeç pirinci tutar.
Sayfa 180 Cevapları
Bu sayfada: Tabloya karışım ve saf madde örnekleri yazıyor, taşın hacmini ve bulgurun kütlesini hesaplıyor, erimeye günlük hayattan örnek veriyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
5. Aşağıdaki tabloda bazı maddeler, karışım ve saf madde olarak sınıflandırılmıştır.
Buna göre tabloda boş bırakılan yerleri uygun maddelerle tamamlayınız.
Cevap: Örnek:
- 1 (Karışım): Salata
- 2 (Karışım): Şerbet
- 3 (Saf Madde): Bakır tel
- 4 (Saf Madde): Yemek tuzu
Neden?
Tabloda 1 ve 2. satırlarda “Karışım”, 3 ve 4. satırlarda “Saf Madde” sütunu işaretlidir. Bu yüzden ilk iki satıra birden çok maddeden oluşan, son iki satıra tek cins maddeden oluşan örnekler yazılır. Tuzlu su, ayran, toz şeker ve su da yazılabilir.
6. İçinde 600 ml sıvı bulunan dereceli silindirin içine bir taş bırakıldığında kaptaki sıvı seviyesi 920 ml oluyor.
Buna göre taşın hacmi kaç ml’dir? Hesaplayınız.
Cevap: Taşın hacmi = 920 ml − 600 ml = 320 ml
Neden?
Taş, kendi hacmi kadar sıvının yerini alır ve seviyeyi yükseltir. Son seviyeden ilk seviyeyi çıkarınca taşın hacmi bulunur.
7. Darası 120 g olan kabın içine bir miktar bulgur konulduğunda kabın brüt kütlesi 680 g oluyor.
Buna göre kabın içine konulan bulgurun kütlesi kaç g’dır? Hesaplayınız.
Cevap: Net kütle = Brüt kütle − Dara
Net kütle = 680 g − 120 g = 560 g
Neden?
Dara boş kabın kütlesidir. Brüt kütlenin içinde hem kap hem bulgur vardır; kabın kütlesi çıkarılınca yalnızca bulgur kalır.
8. Katı hâlden sıvı hâle geçen bir maddede gerçekleşen hâl değişimi nedir? Bu hâl değişimine günlük hayattan bir örnek yazınız.
Cevap: Erime. Tavaya konulan tereyağı ısınınca erir.
Sayfa 181 Cevapları
Bu sayfada: Dört alışveriş malzemesinin ölçü birimini ve ölçüm aracını yazıyor, Leyla’nın deneyindeki maddeleri suda yüzenler ve batanlar olarak ayırıyoruz.
4. Ünite Sonu Ölçme ve Değerlendirme Çalışmaları
9. Yasin, annesiyle aşağıdaki malzemeleri almak için alışverişe çıkmıştır.
• Patates
• Süt
• Su
• Pirinç
Bu malzemelerin miktarını ifade eden ölçü birimlerini ve miktarlarını ölçmede kullanılacak ölçüm araçlarını yazınız.
Cevap:
- Patates: kilogram (kg) – Terazi
- Süt: litre (l) – Dereceli kap
- Su: litre (l) – Dereceli kap
- Pirinç: kilogram (kg) – Terazi
Neden?
Patates ve pirinç katıdır; miktarları kütleyle söylenir, kütle de teraziyle ölçülür. Süt ve su sıvıdır; miktarları hacimle söylenir, hacim de dereceli silindir gibi dereceli kaplarla ölçülür.
10. Leyla, suda yüzen ve batan cisimleri bir deney yaparak sınıflandırmak istiyor. Bu amaçla su dolu bir kaba yüzük, pinpon topu, plastik şişe ve cam bardak koyuyor.
Leyla, deney sonucuna göre maddeleri nasıl sınıflandırabilir? Aşağıdaki ilgili yerlere uygun madde isimlerini yazınız.
Cevap:
- Suda yüzen maddeler: Pinpon topu, Plastik şişe
- Suda batan maddeler: Yüzük, Cam bardak
Neden?
İçi hava dolu pinpon topu ile kapağı kapalı plastik şişe suyun üstünde kalır. Metal yüzük ve cam bardak ise suyun dibine iner.
Soru sor ya da yorum yaz