5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 110-111-112-113 Cevapları 1. Kitap
4 dk okuma 0 yorum
5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının (1. Kitap) “Anadolu’nun İlk Yerleşim Yerlerinde Sosyal Hayat” konusunda 110, 111, 112 ve 113. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 110-111-112-113 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Anadolu’nun İlk Yerleşim Yerlerinde Sosyal Hayat Konusu Cevapları
Bu konuda avcı ve toplayıcı insanların yerleşik hayata nasıl geçtiğini öğreniyoruz. Göbeklitepe’yi, Çayönü’nü, Çatalhöyük’ü ve Hacılar’ı tanıyoruz. Milattan önce ve milattan sonra kavramlarıyla tarih şeridi okumayı da bu konuda görüyoruz.
Sayfa 110 Cevapları
Bu sayfada: İlk yerleşim yerlerinden çıkan taş aletlere, kap kacağa, ev kalıntılarına ve Çatalhöyük’teki duvar resmine bakıyoruz. Bunların ne işe yaradığını ve nasıl bulunduğunu söylüyoruz.
Düşünelim
Anadolu’da ilk yerleşim yerlerini kuran toplumların görsellerde yer alan tarihî eserleri ve mekânları hangi amaçlarla kullanmış olabilirler? Söyleyiniz.
Cevap: Oyuk taş ile tokmağını tahıl ezip öğütmek için, üç ayaklı kabı yemek pişirmek ve yiyecek saklamak için kullanmış olabilirler. Sivri uçlu taş, avlanırken okun ya da mızrağın ucuna takılmıştır. Duvar kalıntıları ise içinde yaşadıkları evlere ve depolara aittir.
Bu görsellerdeki tarihî eserler ve mekânlar nasıl gün yüzüne çıkarılmış ve günümüze kadar ulaşmıştır? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Bu yerleşimler zamanla toprağın altında kalmış. Toprak, eserleri binlerce yıl örtüp korumuş. Arkeologlar kazı yaparak onları zarar vermeden çıkarmış, temizleyip müzelere taşımış.
Neden?
Tarihi yerlerde bilimsel kazı yapan ve eserlerin zarar görmeden çıkarılmasını sağlayan bilim dalı arkeolojidir. Anadolu’daki ilk yerleşim yerleri de bu kazılarla bulunmuştur.
Çatalhöyük’teki bir evde bulunan duvar resmi, dünyanın ilk haritası kabul edilmiştir. Bu haritada neler tasvir edilmiştir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Resmin altında yan yana dizilmiş küçük kutular var; bunlar Çatalhöyük’ün bitişik evleri olmalı. Üst tarafta iki tepeli, benekli bir şekil görülüyor. Bu da yerleşimin arkasındaki dağı gösteriyor olabilir.
Sayfa 111 Cevapları
Bu sayfada: Hacılar, Çatalhöyük ve Çayönü’nün yerini gösteren haritayı ve üç yerleşimin çizimlerini inceliyoruz. İnsanların yaşayacakları yeri neye göre seçtiğini yazıyoruz.
Keşfedelim
Anadolu’daki ilk yerleşim yerlerinden bazılarını gösteren harita ile görselleri inceleyiniz ve soruları cevaplayınız.
Geçmişte yaşayan insanlar, yaşam alanlarını tercih ederken hangi özelliklerin olmasına dikkat etmişlerdir?
Cevap: Su kaynağına yakın, toprağı verimli, av hayvanı ve bitkisi bol, korunaklı yerleri seçmişlerdir.
Neden?
Çayönü, Dicle’nin kolu Boğazçay’ın kıyısındadır ve çevresi meşe ormanıyla kaplıdır. Çatalhöyük, Çarşamba Çayı’nın yanındaki verimli ovaya kurulmuştur. Üçünde de su, toprak ve besin el altındadır.
Anadolu’nun ilk yerleşim yerlerini temsil eden görsellerdeki farklılıkları yazınız.
Cevap: Hacılar’da avlulu kerpiç evler, Çatalhöyük’te bitişik düz damlı evler, Çayönü’nde dere kıyısında yuvarlak kulübeler var.
Neden?
Çatalhöyük’te evler birbirine yapışıktır, aralarında sokak yoktur. Çayönü’nde ilk barınaklar yuvarlak planlı basit kulübelerdir. Çizimler de bu farkı gösteriyor.
İnsanların günümüzde yerleşim alanlarını tercih etme nedenleriyle Anadolu’daki ilk yerleşim yerlerini tercih etme nedenleri arasında ne gibi benzerlikler vardır? Tartışınız.
Cevap: Bugün de insanlar suyun bulunduğu, ikliminin ve toprağının elverişli olduğu, geçimini sağlayabileceği güvenli yerlere yerleşiyor. Büyük şehirlerimizin çoğu akarsu, göl ya da deniz kıyısında ve ovalarda kurulu. O zaman av ve tarla aranıyordu, şimdi iş, okul ve ulaşım aranıyor; ama amaç yine rahat yaşamak.
Sayfa 112 Cevapları
Bu sayfada: Dört haberleşme aracını eskiden yeniye doğru sıralıyoruz. Sonra okuma metnindeki bilgilerle tarih şeridine yerleşim yerlerinin adlarını ve tarihlerini yazıyoruz.
Öğrenelim
Görsellerdeki haberleşme araçlarını geçmişten günümüze doğru sıralayınız.
Cevap: Çivi yazılı tablet, mektup, telgraf, cep telefonu
Neden?
Çivi yazısı binlerce yıl önce kil tabletlere yazılıyordu, bu yüzden en eskisi odur. Kağıda yazılan mektup ondan sonra gelir. Telgraf elektrikle çalışan daha yeni bir araçtır. Cep telefonu ise günümüzün aracıdır.
Aşağıdaki metni okuyunuz ve metindeki bilgilerden hareketle tarih şeridinin üst kısmına ilgili yerleşim yerinin adını, alt kısmına da tarihlerini yazınız.
Cevap: Şeritte soldan sağa doğru sıra şöyledir:
- Göbeklitepe → 10000 (kitapta yazılı)
- Çayönü → 8200
- Çatalhöyük → 7500
- Hacılar → 7000
Neden?
Milattan önceki tarihlerde sayı büyüdükçe günümüzden uzaklaşırız. Bu yüzden MÖ 8200 en solda, MÖ 7000 en sağda yer alır. Üç çizgi de şeritte 10000 ile 6000 arasına düşer.
Sayfa 113 Cevapları
Bu sayfada: Avcı ve toplayıcı insanların Anadolu’yu neden seçtiğini yazıyoruz. Yontma taş aletlerin ne işe yaradığını tartışıyoruz.
Anadolu’nun avcı ve toplayıcı insanlar tarafından yerleşim yeri olarak tercih edilmesinin nedenleri neler olabilir? Yazınız.
Cevap:
- Barınacak mağaraların bulunması
- Av hayvanı ve yabani bitkinin bol olması
- Su kaynaklarının çok olması
Neden?
Bu insanlar hazır bitki ve meyveleri topluyor, avlanıyor, barınmak için mağaralara sığınıyordu. Yiyecek ve su bulabildikleri güvenli yerlere göç ediyorlardı. Anadolu’da Şarklı Keper, Yarımburgaz, Beldibi ve Karain gibi mağaraların kullanılmış olması, aradıklarını burada bulduklarını gösterir.
İnsanlar bu aletleri hangi amaçlarla yapmış olabilir? Tartışınız.
Cevap: Baltayı ağaç ve dal kesmek için, kesicileri avladıkları hayvanın etini ve derisini ayırmak için yapmış olabilirler. Delicilerle deriyi delip giysi dikmiş, kazıyıcılarla deriyi temizlemiş ve kök çıkarmışlardır. Kısacası bu aletler avlanmayı, beslenmeyi ve korunmayı kolaylaştırıyordu.
Soru sor ya da yorum yaz