6. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 138-139-140-141-142 Cevapları MEB Yayınları
11 dk okuma 0 yorum
6. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitabının 4. ünitesi “Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed”, 138. sayfada başlayan “4. Ünite Ölçme ve Değerlendirme” bölümüyle tamamlanır. Bu yazıda 138, 139, 140, 141 ve 142. sayfalardaki 24 sorunun cevabı var. 143. sayfada ünitenin sonnotları bulunur; o sayfada soru yoktur. 6. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 138-139-140-141-142 Cevapları MEB Yayınları yazısında sarı “Neden?” notlarına dokunarak her cevabın kitaptaki dayanağını okuyabilirsiniz.
4. Ünite Ölçme ve Değerlendirme Cevapları (Peygamberliğinden Önce Hz. Muhammed)
Bu bölümde ünite boyunca öğrendiklerimizi tekrar ediyoruz: Cahiliye Dönemi’nde Mekke’deki hayat, Peygamberimizin ailesi, çocukluğu, gençliği ve Fil suresi. Kavramları sınıflandırıyor, harflerle cevap veriyor, sure ayetlerini anlamlarıyla eşleştiriyor, açık uçlu ve çoktan seçmeli soruları çözüyoruz.
Sayfa 138 Cevapları
Bu sayfada: İlk soruda on altı kavramı dinî, ekonomik, siyasi ve sosyal başlıklarına yerleştirip tanımlıyoruz. İkinci soruda Peygamberimizin hangi yaşlarda kimin yanında kaldığını yazıyoruz.
1. Hz. Muhammed’in (sav) doğduğu çevreyle ilgili verilen kavramları uygun başlıkların karşısına yazınız. Yazdığınız kavramların tanımını yapınız.
“bedevi, hadari, hanif, hitabet, Hristiyanlık, kabile, kabile reisi, kölelik, müşrik, panayır, put, putperest, şiir, şirk, tevhit, ticaret”
Dinî
Ekonomik
Siyasi
Sosyal
Cevap:
- Dinî: hanif: tek Allah’a inanan; müşrik: Allah’a ortak koşan; put: tapılan nesne; putperest: puta tapan; şirk: Allah’a ortak koşmak; tevhit: Allah’ı bir bilmek; Hristiyanlık: az kişinin inandığı din
- Ekonomik: bedevi: göçebe yaşayan; hadari: yerleşik yaşayan; ticaret: mal alıp satma, Mekke’nin ana geçim kaynağı
- Siyasi: kabile: aynı atadan gelen, kan bağıyla bağlı büyük topluluk; kabile reisi: kabilenin başkanı
- Sosyal: hitabet: etkili konuşma sanatı; kölelik: insanların alınıp satılması; panayır: belli zamanlarda kurulan büyük pazar; şiir: yarışmaları yapılan söz sanatı
Neden?
Kavramlar, sayfa 117 ve 118’de anlatıldıkları başlığa göre yerleştirildi. Put, putperest, şirk, müşrik, hanif ve Hristiyanlık “Mekke’de Dinî Hayat”ta; bedeviler, hadariler ve ticaret “Mekke’de Ekonomik Hayat”ta; kabile ve kabile reisi “Mekke’de Siyasi Hayat”ta; panayır, şiir, hitabet ve kölelik “Mekke’de Sosyal Hayat”ta geçer. Panayırlarda alışveriş de yapıldığı için bu kavramı “Ekonomik” başlığına yazan arkadaşlarımız olabilir.
2. Hz. Muhammed’in (sav) yaş aralıklarının verildiği boşluklara çocukluk ve gençlik yıllarında yanında kaldığı kişileri yazınız.
0-4 Yaş
4-6 Yaş
6-8 Yaş
8-25 Yaş
Cevap:
- 0-4 Yaş → Halime (sütannesi)
- 4-6 Yaş → Amine (annesi)
- 6-8 Yaş → Abdülmuttalib (dedesi)
- 8-25 Yaş → Ebu Talib (amcası)
Neden?
Sayfa 126’daki “Bilgi Görseli 4.4” bu sırayı verir: 0-4 yaş arasında sütannesi Halime’nin, 4-6 yaş arasında annesi Amine’nin, 6-8 yaş arasında dedesi Abdülmuttalib’in, 8-25 yaş arasında amcası Ebu Talib’in yanında kalmıştır.
Sayfa 139 Cevapları
Bu sayfada: Kutucuklardaki on iki ifadenin harflerini kullanarak 3-12. soruları cevaplıyoruz. Bir harf birden fazla soruda kullanılabiliyor.
Aşağıdaki kutucuklarda Hz. Muhammed’in (sav) ailesi, çocukluğu ve gençliği ile ilgili ifadeler yer almaktadır. 3-12. soruları kutucuklardaki harfleri kullanarak cevaplayınız. Aynı harfi birden fazla cevap için kullanabilirsiniz.
a Abdullah – b Abdülmuttalib – c Amine – ç el-emin – d Fatıma – e Hilfülfudul – f Hz. Hatice ile evlenmesi – g Kâbe hakemliği – ğ Kasım – h sütanneye verilmesi – ı Vehb – i Zeyneb
3. Hz. Muhammed’in (sav) aile büyükleri hangileridir?
Cevap: a, b, c, d, ı (Abdullah, Abdülmuttalib, Amine, Fatıma, Vehb)
Neden?
Sayfa 124’teki soyağacına göre babası Abdullah, annesi Amine, dedeleri Abdülmuttalib ile Vehb, babaannesi de Fatıma’dır. Fatıma aynı zamanda kızının adı olduğu için “d” harfi 5. soruda da kullanılır.
4. Hz. Muhammed (sav), annesi vefat ettikten sonra hangi aile büyüğünün yanında kalmıştır?
Cevap: b (Abdülmuttalib)
Neden?
Sayfa 126’ya göre annesi vefat edince Ümmü Eymen onu dedesi Abdülmuttalib’e teslim etmiş, dedesi de torununa iki yıl kadar bakmıştır.
5. Hz. Muhammed’in (sav) çocukları hangileridir?
Cevap: a, d, ğ, i (Abdullah, Fatıma, Kasım, Zeyneb)
Neden?
Sayfa 130’da çocukları Kasım, Zeyneb, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma ve Abdullah olarak sayılır. Kutucuklarda bunlardan dördü yer alır. Abdullah hem babasının hem oğlunun adıdır.
6. Hz. Muhammed (sav) künye olarak hangi çocuğunun ismini almıştır?
Cevap: ğ (Kasım)
Neden?
Sayfa 130’a göre o dönemde babalar ilk çocuklarının adıyla künye alırdı. İlk çocuğu Kasım olduğu için Peygamberimizin künyesi “Kasım’ın babası” anlamına gelen Ebülkasım oldu.
7. Hangi çocuğu Hz. Muhammed’den (sav) sonra vefat etmiştir?
Cevap: d (Fatıma)
Neden?
Sayfa 130’da Hz. Fatıma dışındaki bütün çocuklarının Peygamberimiz hayattayken vefat ettiği yazar.
8. Hangi olay Hz. Muhammed’in (sav) çocukluk yıllarında gerçekleşmiştir?
Cevap: h (sütanneye verilmesi)
Neden?
Sayfa 124’e göre doğduktan kısa bir süre sonra sütanneye verilmiş, sayfa 125’e göre de dört yaşına kadar sütannesinin yanında kalmıştır. Öbür olaylar gençlik yıllarında yaşanmıştır.
9. Dürüst ve güvenilir olduğu için Hz. Muhammed’e (sav) hangi lakap verilmiştir?
Cevap: ç (el-emin)
Neden?
Sayfa 129’a göre Mekke halkı ona “güvenilir insan” anlamına gelen “el-emin” lakabını vermiştir.
10. Hz. Muhammed’in (sav) gençlik yıllarında gerçekleşen olaylar hangileridir?
Cevap: e, f, g (Hilfülfudul, Hz. Hatice ile evlenmesi, Kâbe hakemliği)
Neden?
Bu üç olay “Hz. Muhammed’in (sav) Gençlik Yılları” konusunda, sayfa 129 ve 130’da anlatılır. Hilfülfudul’e yirmili yaşlarındayken katılmıştır.
11. Hz. Muhammed’in (sav) haksızlıklarla mücadele etmek amacıyla katıldığı topluluk hangisidir?
Cevap: e (Hilfülfudul)
Neden?
Sayfa 129’a göre Hilfülfudul, Mekke’de yerli ya da yabancı hiç kimsenin mağdur edilmesine izin vermemek için yemin edenlerin kurduğu topluluktur.
12. Hangisi Hz. Muhammed’in (sav) Hacerülesved’in taşınması sırasında çıkan anlaşmazlığı çözdüğü olaydır?
Cevap: g (Kâbe hakemliği)
Neden?
Sayfa 130’a göre kabileler Hacerülesved’i yerine koyma görevini paylaşamayınca hakem seçilen Hz. Muhammed (sav), taşı bir örtünün üzerine koydurup kabile temsilcilerine birlikte taşıtmıştır.
Sayfa 140 Cevapları
Bu sayfada: 13. soruda Fil suresinin okunuşlarını anlamlarıyla eşleştiriyoruz. 14-17. sorularda Cahiliye Dönemi ve Peygamberimizin gençliği ile ilgili kısa cevaplar yazıyoruz.
13. Aşağıda verilen Fil suresinin okunuşuna ait ifadelerin yanındaki kutuya anlamına ait harfi yazarak okunuşunu ve anlamını eşleştiriniz.
1. Elem yec’al keydehüm fîtaḍlîl
2. Elem terâ keyfe feale rabbüke bieṣḥâbilfîl
3. Bismillâhirraḥmânirraḥîm
4. Fecealehüm keaṣfim me’kûl
5. Termîhim biḥicâratim min siccîl
6. Ve ersele aleyhim ṭayran ebâbîl
a .Balçıktan pişirilmiş taşlar atan
b. De ki: “Sabahın Rabb’ine sığınırım.”
c. Üzerine sürü sürü kuşlar gönderdi.
ç. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları hâline getirdi.
d. Rabb’inin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?
e. Rahman ve rahîm olan Allah’ın adıyla.
f. Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?
Cevap: Kutulara sırasıyla f, d, e, ç, a, c yazılır:
- 1 → f
- 2 → d
- 3 → e
- 4 → ç
- 5 → a
- 6 → c
Neden?
Sayfa 134’te surenin okunuşu ile anlamı ayet ayet verilir: besmele, sonra birinci ayet “Elem terâ…”, ikinci ayet “Elem yec’al…”, üçüncü ayet “Ve ersele…”, dördüncü ayet “Termîhim…”, beşinci ayet “Fecealehüm…”. “b” seçeneğindeki cümle Felak suresinin anlamındandır; bu yüzden açıkta kalır.
Aşağıdaki 14-19. soruların cevaplarını boş bırakılan alanlara yazınız.
14. Cahiliye Dönemi’nde Mekke’de hangi dinî inançlar vardı?
Cevap: Çoğunluk putlara tapıyordu. Hanifler ve Hristiyanlar azınlıktaydı.
Neden?
Sayfa 117’ye göre Mekke’de en yaygın inanış putperestlikti. Hz. İbrahim’in tevhit anlayışını sürdüren hanifler vardı; az da olsa Hristiyanlık da görülüyordu.
15. Mekkelilerin geçim kaynağı olarak genellikle ticareti tercih etmelerinin sebepleri nelerdir?
Cevap: Mekke’nin iklimi sıcak ve kurak, toprağı verimsizdi; tarım yapılamıyordu. Kâbe’yi ziyarete gelenler de ticareti canlandırıyordu.
Neden?
Sayfa 117’de Mekke’nin sıcak ve kurak bir iklimi, verimsiz bir toprağı olduğu, bu yüzden halkın tarıma değil ticarete yöneldiği yazar. Kâbe’nin birçok insan tarafından ziyaret edilmesinin ticareti geliştirdiği de aynı yerde anlatılır.
16. Cahiliye Dönemi’nde toplumda görülen yanlış davranışlar nelerdir?
Cevap: Puta tapma, soyla övünme, zayıfları ezme, kölelik, içki, kumar, hırsızlık ve yağmacılık. Kadınlara ve kız çocuklarına değer verilmezdi.
Neden?
Sayfa 116’da putlara tapma, soyla övünme, adaletsizlik, kibir ve zayıfları ezme; sayfa 118’de ise kölelik, kadınlara ve kız çocuklarına değer verilmemesi, içki, kumar, hırsızlık ve yağmacılık o dönemin kötülükleri arasında sayılır.
17. Hz. Muhammed (sav) gençlik yıllarında hangi davranışlarıyla insanlara örnek olmuştur?
Cevap: Doğru sözlüydü, emanetleri korurdu. Hilfülfudul’e katılıp haksızlığa uğrayanlara yardım etti. Kâbe hakemliğinde anlaşmazlığı adaletle çözdü.
Neden?
Sayfa 129’da doğruluk ve güvenilirlikte örnek gösterildiği, insanların mallarını ona emanet ettiği ve Hilfülfudul’de haksızlığa uğrayanlara yardım ettiği anlatılır. Sayfa 130’da da Hacerülesved anlaşmazlığını adaletiyle ve zekâsıyla çözdüğü yazar.
Sayfa 141 Cevapları
Bu sayfada: 18. soruda metindeki yanlış cümlelerin altını çizip doğrularını yazıyoruz. 19. soruda Fil Vakası’nın sebebini açıklıyor, 20 ve 21. sorularda doğru şıkkı işaretliyoruz.
18. Hz. Muhammed (sav) gençlik yıllarında insanlar tarafından ahlakı ve dürüstlüğü ile tanındı. Özellikle ticaret hayatındaki dürüstlüğünden dolayı Hz. Hatice ticari işlerini ona yaptırdı. Bu vesileyle tanıştılar ve evlendiler. Hz. Peygamber evlendiğinde kırk beş yaşındaydı. Altı tane çocukları oldu. İlk çocuklarının ismi Abdullah’tı. O dönemde babalar ilk çocuklarının adını künye olarak alırdı. Dolayısıyla Hz. Muhammed (sav) künye olarak Ebülabdullah ismini aldı.
Metinde yanlış bilgi içeren cümlelerin altını çizerek bu cümlelerin doğrusunu aşağıya yazınız.
Cevap: Üç cümlenin altı çizilir: “Hz. Peygamber evlendiğinde kırk beş yaşındaydı.”, “İlk çocuklarının ismi Abdullah’tı.” ve “Dolayısıyla Hz. Muhammed (sav) künye olarak Ebülabdullah ismini aldı.” Doğruları:
- Hz. Peygamber evlendiğinde yirmi beş yaşındaydı.
- İlk çocuklarının ismi Kasım’dı.
- Hz. Muhammed (sav) künye olarak Ebülkasım ismini aldı.
Neden?
Sayfa 126’ya göre Peygamberimiz yirmi beş yaşına kadar amcası Ebu Talib’in yanında kalmıştır; evlenip kendi yuvasını kurduğunda kırk beş değil, yirmi beş yaşındaydı. Sayfa 130’da ilk çocuğunun Kasım olduğu ve künyesinin Ebülkasım olduğu yazar. Altı çocuklarının olduğu bilgisi ise doğrudur: dört kız, iki erkek.
19. Fil suresinde anlatılan olayın ortaya çıkma sebebi nedir?
Cevap: Ebrehe, Sana’da yaptırdığı kiliseye kimse gelmeyip herkes Kâbe’yi ziyaret etmeyi sürdürünce öfkelendi ve Kâbe’yi yıkmak için ordusuyla Mekke’ye yürüdü.
Neden?
Sayfa 135’teki “Fil Vakası” metnine göre Ebrehe insanları Kâbe yerine kendi kilisesini tavaf etmeye zorlamış, insanlar Kâbe’yi ziyaret etmeyi sürdürünce de onu yıkmaya karar vermiştir.
Aşağıdaki 20-24. soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
20. Abdullah Öğretmen öğrencilerine “doğru-yanlış” oyununu oynatacaktır. Oyunun kuralları şöyledir:
• Tahtaya çıkan öğrenciye dersle ilgili beş soru sorulacaktır.
• Verilen her doğru cevap için “10” puan alınacak her bir yanlış cevap için “5” puan kaybedilecektir.
• Tahtaya çıkan Emin’in cevapları tabloda verilmiştir.
Abdullah Öğretmen’in Sorduğu Sorular – Emin’in Verdiği Cevaplar
Puta tapan insanlara hangi isim verilir? – putperest
Allah’a (cc) ortak koşma anlamına gelen kelime hangisidir? – müşrik
Allah’a (cc) ortak koşan kişilere hangi isim verilir? – şirk
Cahiliye Dönemi’nde tevhit inancına sahip olan ve Allah’ın (cc) varlığına, birliğine inanan insanlara ne denirdi? – hanif
Cahiliye Dönemi’nde Mekke’de putperestlik ve haniflikten başka hangi inanış vardı? – Hristiyanlık
Verdiği cevaplara göre oyunun sonunda Emin kaç puan almıştır?
A) 5
B) 10
C) 15
D) 20
Cevap: D) 20
Neden?
Emin’in birinci, dördüncü ve beşinci cevabı doğrudur: 3 × 10 = 30 puan. İkinci ve üçüncü cevabın yeri karışmıştır; Allah’a (cc) ortak koşmaya şirk, ortak koşan kişiye müşrik denir (sayfa 117). İki yanlış için 2 × 5 = 10 puan düşer. 30 − 10 = 20 puan kalır.
21. Hz. Muhammed (sav) peygamber olduktan sonra da bu ittifaktan övgüyle bahsetmiş, tekrar çağrıldığı takdirde de tereddüt göstermeden Hilfülfudul’e katılacağını söylemiştir.
Hilfülfudul’le ilgili verilen metinden yola çıkılarak aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
A) Cahiliye Dönemi’nde Mekke güvenli bir şehir değildir.
B) Hz. Muhammed (sav) Hilfülfudul’e katılmaktan memnun olmuştur.
C) Mekkeliler Hz. Muhammed’e (sav) “el-emin” demişlerdir.
D) Hz. Muhammed (sav) ticarette dürüst ve güvenilir bir insandır.
Cevap: B) Hz. Muhammed (sav) Hilfülfudul’e katılmaktan memnun olmuştur.
Neden?
Metinde iki bilgi var: bu ittifakı övmesi ve yeniden çağrılsa hiç duraksamadan katılacağını söylemesi. İkisi de yaptığı işten memnun olduğunu gösterir. Öbür şıklardaki bilgiler doğru olsa da bu metinden çıkarılamaz.
Sayfa 142 Cevapları
Bu sayfada: 22, 23 ve 24. çoktan seçmeli soruları çözüyoruz. Sayfanın altındaki karekod “4. Ünite Ek Değerlendirme Soruları” e-içeriğine götürür.
22. • İnsanlar el sanatları, hayvancılık ve ticaretle uğraşırdı.
• Putperestlik, haniflik ve Hristiyanlık inancı vardı.
• Okuryazarların sayısı azdı.
• Şiire çok önem verilirdi.
Bu ifadelerde Cahiliye Dönemi ile ilgili
I. ekonomik
II. dinî
III. sosyal
IV. siyasi
özelliklerden hangilerine değinilmiştir?
A) I ve II
B) III ve IV
C) I, II ve III
D) I, II, III ve IV
Cevap: C) I, II ve III
Neden?
İlk ifade geçim kaynaklarını anlatır, yani ekonomiktir. İkincisi inançlarla ilgilidir, dinîdir. Okuryazarlık ve şiir ise sayfa 118’de “Mekke’de Sosyal Hayat” başlığında geçer. Kabileler ya da yönetimle ilgili bir ifade olmadığı için siyasi özelliğe değinilmemiştir.
23. Hz. Muhammed’in (sav) soyu, hem kabilesi hem de ailesi açısından İslam kaynaklarında sıklıkla övülmüştür. O, Mekke’nin soylu kabilelerinden biri olan Kureyş’e mensup olup bu kabile içindeki Hâşimoğulları kolundan gelmektedir. Hâşimoğulları gerek Mekke toplumundaki itibarı gerekse yardımseverlik ve liderlik vasıflarıyla tanınmıştır. Hz. Muhammed’in (sav) büyük dedesi Haşim, Mekke’deki sosyal ve ticari düzenin kurulmasında önemli rol oynamış; dedesi Abdülmuttalib ise Mekke’nin saygın bir lideri olarak tanınmıştır.
(Komisyon tarafından yazılmıştır.)
Bu metinden yola çıkarak Hz. Muhammed (sav) hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kureyş’in Zühreoğulları kolundandır.
B) Saygın bir kabileden gelmektedir.
C) Kureyş Kabilesi’ne mensuptur.
D) Ailesi ticaretle uğraşmıştır.
Cevap: A) Kureyş’in Zühreoğulları kolundandır.
Neden?
Metin onun Kureyş’in Hâşimoğulları kolundan geldiğini söyler; Zühreoğulları metinde hiç geçmez. Sayfa 124’teki soyağacına göre Zühreoğulları, annesi Amine’nin koludur.
24. I. Mekke sıcak bir iklime sahipti.
II. Hz. Muhammed’in (sav) ilk sütannesi Halime’ydi.
III. Sütanne geleneği ile çocuklar Arapçayı güzel ve doğru konuşmayı öğrenirdi.
IV. Hz. Muhammed (sav) dört yaşına kadar sütannesi Halime’nin yanında kalmıştı.
V. Mekkeliler, çevredeki köylerde yaşayan sütannelere çocuklarını bir süreliğine verirdi.
Verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
A) I, II ve III
B) II, IV ve V
C) I, III, IV ve V
D) II, III, IV ve V
Cevap: C) I, III, IV ve V
Neden?
Yanlış olan yalnızca II. bilgidir: sayfa 124’teki nota göre ilk sütannesi, ona çok kısa bir süre sütannelik yapan Süveybe’dir. Mekke’nin sıcak ve kurak olduğu sayfa 117’de; sütanne geleneği ve Peygamberimizin dört yaşına kadar Halime’nin yanında kaldığı sayfa 124 ve 125’te anlatılır.
Soru sor ya da yorum yaz