6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 87-88-90-91-92-93 Cevapları 1. Kitap

Bitkilerin sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– Çeşitli bitkilerin numaralandırılarak verildiği yandaki görselleri inceleyiniz.
– Bu bitkileri hangi özelliklerinden yola çıkarak sınıflandırabilirsiniz?

Cevap: Çiçeğinin olup olmamasına göre sınıflandırabiliriz.

– Sınıflandırmada kullandığınız özelliği ve bitkilere ait numaraları aşağıdaki ilgili alanlara yazınız.

Cevap:

• Çiçekli Bitkiler: 1, 3, 5, 6 (lale, menekşe, gül, lavanta)
• Çiçeksiz Bitkiler: 2, 4 (eğrelti otu, atkuyruğu otu)

Çiçekli bitkilerin temel kısımları ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– Çiçekli bitkilerin temel kısımları ile ilgili yandaki posteri inceleyiniz.
– Bitkinin posterde gösterilen kısımlarının isimlerini ilgili alanlara yazınız.
– Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapınız.

Cevap: Yukarıdan aşağıya doğru:

1. Çiçek
2. Yaprak
3. Gövde
4. Kök

– Çiçekli bitkilerin temel kısımları ile ilgili merak ettiğiniz soruları yazınız.
– Sorularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız. Arkadaşlarınızın sorularıyla ilgili fikirlerinizi belirtiniz. Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda fikirlerinizi gözden geçiriniz.

Cevap: Örnek: Gövde suyu yukarıya nasıl taşır? Yapraklar neden çoğunlukla yeşildir? Bazı çiçekler neden güzel kokar?

Çiçeğin kısımları ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
– Öğretmeninizin sınıfa getirdiği çiçek, çiçek modeli, çiçek ile ilgili poster vb. üzerinde çiçeğin kısımlarını inceleyiniz.
– Çiçeğin kısımları ile ilgili aşağıdaki görseli inceleyiniz.
– Çiçeğin gösterilen kısımlarının isimlerini ilgili alanlara yazınız.
– Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapınız.

Cevap:

• Sol taraf: Başçık ve sapçık (ikisini birleştiren ayraç: erkek organ), taç yaprak, çanak yaprak
• Sağ taraf: Dişicik tepesi, dişicik borusu ve yumurtalık (üçünü birleştiren ayraç: dişi organ), en altta çiçek sapı

– Çiçeğin kısımları ile ilgili merak ettiğiniz soruları yazınız.
– Sorularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız. Arkadaşlarınızın sorularıyla ilgili fikirlerinizi belirtiniz. Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda fikirlerinizi gözden geçiriniz.

Cevap: Örnek: Her çiçekte hem erkek hem dişi organ var mıdır? Çiçek açtıktan sonra çanak yaprak ne işe yarar? Polenler neden yapışkandır?

Saksıda veya bahçede yetişen bir bitkiyi gözlemleyiniz. Gözlemleriniz ile ilgili verileri aşağıdaki alana yazınız.

Cevap:

• Gözlemlediğim Bitkinin Adı: Sardunya
• Bitkinin Gelişimine Yönelik Gözlemlerim: İki haftada boyu 3 cm uzadı. Dört yeni yaprak çıktı. Gövdesi pencereye doğru eğildi. Bir tomurcuk açıp kırmızı çiçek oldu.

Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden faktörlerle ilgili güvenilir kaynaklardan araştırmalar yapınız. Elde ettiğiniz bilgilerin doğruluğundan emin olunuz. Bu bilgileri “Etkinlik İstasyonu 6”da kullanınız.

Cevap: Örnek: Bir bitki ansiklopedisine, ders kitabımıza ve tarımla ilgili resmî kurumların sitelerine baktım. Üç kaynakta da aynı bilgiyi bulunca not aldım: Bitkinin büyümesi için su, ışık, uygun sıcaklık, hava ve topraktaki mineraller gerekir; üremesinde ise rüzgâr ve böcekler tozlaşmaya yardım eder.

Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye ilişkin aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– İkişer veya üçer kişilik gruplar oluşturunuz.
– Elma bitkisinin yaşam döngüsüne ait aşamalardan bazıları yandaki görselde verilmiştir.
– Görseli inceleyiniz ve görselde boş bırakılan kısımları doldurunuz.
– Görselle ilgili çıkarımlarda bulununuz ve yorumlarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.
– Elma bitkisinin yaşam döngüsü ile araştırmalarınız sonucu elde ettiğiniz bilgileri ilişkilendiriniz.
– Bu bilgileri kanıtlar sunarak arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.

Cevap: Görseldeki üç boşluk:

• Arıların konduğu çiçeğin altı: Tozlaşma
• Çimlenmeden sonraki küçük fidenin altı: Büyüme
• Dallanmış, köklü ağacın altı: Gelişme

Çıkarımımız: Döngü hiç bitmez. Tozlaşmadan sonra döllenme olur, tohum ve meyve oluşur; tohum çimlenir, fide büyür, gelişip çiçek açan bir ağaç olur ve her şey yeniden başlar.

– Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Bir bitkinin üreme, büyüme ve gelişmesi hangi faktörlere bağlıdır?

Cevap: Suya, ışığa, sıcaklığa, havadaki karbon dioksit ve oksijene, topraktaki minerallere bağlıdır.

2. Bir bitkinin büyümesini hızlandırmak için hangi uygulamalar yapılabilir?

Cevap: Bitki ihtiyacı kadar sulanır, ışık alan bir yere konur, toprağı havalandırılır ve mineral bakımından zenginleştirilir. Çevresindeki yabani otlar temizlenir.

3. Bir bitkinin gelişimini olumsuz etkileyen durumlar neler olabilir?

Cevap: Susuzluk ya da aşırı sulama, karanlık ortam, don ve aşırı sıcak, mineralce fakir toprak, zararlı böcekler, hava kirliliği ve yangın bitkinin gelişimini bozar.

4. Bitkilerde üreme sürecinin gerçekleşme aşamaları nelerdir?
– Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda cevaplarınızı gözden geçiriniz.
– Arkadaşlarınızın paylaşımlarını dikkatle dinleyiniz. Sormak istediğiniz soruları ve düzeltilmesini istediğiniz yerleri tarafsız davranarak arkadaşlarınızla tartışınız.

Cevap: Sırasıyla şunlar olur:

1. Bitki çiçek açar.
2. Polen dişicik tepesine ulaşır (tozlaşma).
3. Erkek ve dişi üreme hücrelerinin çekirdekleri birleşir (döllenme).
4. Tohum ve meyve oluşur.
5. Tohum uygun ortamda çimlenir.

– Grubunuzla ortak bir karara vararak bitkilerin üreme, büyüme ve gelişmesine etki eden faktörlerin niteliklerini belirleyerek aşağıdaki alanlara yazınız.

Cevap:

• Üreme: Rüzgâr, su ve hayvanlar tozlaşmaya yardım eder.
• Büyüme: Su, ışık ve mineral yeterliyse bitki hızlı büyür.
• Gelişme: Uygun sıcaklıkta çiçek ve meyve oluşur.

Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişimine insanların olumsuz etkileri ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Aşağıdaki metinden yola çıkarak soruları cevaplayınız.
İnsan faaliyetleri; bitkilerin üreme, büyüme ve gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu olumsuz etkilerden biri de insan kaynaklı orman yangınlarıdır. Doğaya sigara izmariti atmak, anız yakmak, piknik için yakılan ateşleri söndürmemek orman yangınlarına sebep olabilir. Orman yangınları bitkilerin üreme, büyüme ve gelişimini olumsuz etkiler; ormanda yaşayan canlıların yaşamını tehdit eder. Orman yangınlarına sebep olabilecek davranışlardan uzak durmak, çevreye ve canlılara saygı duymanın bir gereğidir.
Bu çevre sorununu önlemek için
Neler yaptım?
Neler yapıyorum?
Neler yapacağım?

Cevap:

• Neler yaptım? Piknikten ayrılırken mangal közlerinin üstüne su döktüm.
• Neler yapıyorum? Ormanda çöp bırakmıyorum, ateş yakanı büyüklerime bildiriyorum.
• Neler yapacağım? Sınıf panosuna yangın uyarı afişi hazırlayacağım.

Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme sürecine etki eden faktörlerle ilgili elde ettiğiniz bilgileri yorumlayıp değerlendireceğiniz aşağıdaki etkinliği yapınız.
Malzemeler
bir adet A4 kâğıdı, kalem
Etkinliğin Yapılışı
– Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden faktörlerle ilgili sorulmasını istediğiniz soruları veya tartışılmasını istediğiniz konuları A4 kâğıdına yazınız.
– Öğretmeninizin kâğıtları toplamasını ve karıştırarak yeniden dağıtmasını bekleyiniz.
– Kendinize gelen kâğıttaki soruyu ve tartışma konusunu değerlendiriniz.
– Soruyu, tartışma konusunu ve bunlarla ilgili yanıtlarınızı arkadaşlarınıza sununuz.
– Diğer arkadaşlarınızın da sunumlarını izleyiniz, tartışınız.

Cevap: Örnek bir uygulama:

• Kâğıda yazdığım soru: Arılar azalırsa meyve ağaçları bundan nasıl etkilenir?
• Bana gelen soru: Bir saksı bitkisi karanlık bir dolapta yaşayabilir mi? Yanıtım: Uzun süre yaşayamaz. Bitki ışık olmadan besin üretemez; yaprakları sararır, gövdesi incelip zayıflar.
• Bana gelen tartışma konusu: Saksıya çok fazla gübre vermek bitkiye yarar mı? Görüşüm: Yaramaz. Mineral gereklidir ama fazlası köklere zarar verir; her şeyin ihtiyaç kadarı iyidir.

Aytekin Amca ve torunları Elif ile Sungur bir ilkbahar sabahında güne merhaba dediler. Bahçedeki şeftali ağaçlarının arasından adeta süzülerek gelen güneş ışığı onları selamlıyordu. Aytekin Amca güzel bir kahvaltıdan sonra torunlarına seslendi: “Bugün çok işimiz var. Bu sene şanslıyız. Hava sıcaklığı şeftali ağaçlarımız için uygun seyrediyor. Şimdi ağaçlarımızın bakım zamanı. Haydi işe koyulalım”. Elif bahçedeki şeftali fidelerini sularken Sungur da dedesiyle çiçek açmış ağaçların bakımını yapıyordu. Bahçenin toprağı o kadar verimliydi ki ağaçlar her yıl meyveyle dolup taşıyordu. Arılar, kelebekler ve kuşlar ağaçtan ağaca, çiçekten çiçeğe uçuşuyorlardı. Ara ara çıkan hafif rüzgâr ise çiçek kokularının bahçeye dağılmasını sağlıyordu. Bahçedeki işleri bitiren dede ve torunları yorucu ve bir o kadarda huzurlu bir günün keyfini yaşıyorlardı.
Metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Şeftali bitkisinin büyüme ve gelişimine etki eden hangi faktörlerden bahsedilmiştir?

Cevap: Güneş ışığı, hava sıcaklığı, su ve verimli toprak.

2. Şeftali bitkisi çiçeklerinin tozlaşmasına yardımcı olabilecek hangi faktörlerden bahsedilmiştir?

Cevap: Arılar, kelebekler, kuşlar ve rüzgâr.

3. Bahçede hissedilen kokuda şeftali bitkisinin hangi kısmı ve yapısı etkili olmuştur?

Cevap: Çiçeği etkili olmuştur; koku çiçeğin taç yapraklarından gelir.