6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 97-98-99-100-102 Cevapları 1. Kitap

Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme ile ilgili nitelikleri tanımlayacağınız aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– İkişer veya üçer kişilik gruplar oluşturunuz.
– Grubunuzda bir sözcü belirleyiniz.
– Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmenin nasıl gerçekleştiği ile ilgili aklınıza ilk gelenleri yazınız.

Cevap: Hayvanların çoğu yavrular ya da yumurtlar. Yavru beslendikçe boyu ve kütlesi artar. Zamanla tüyü, dişi, kanadı gibi yapıları olgunlaşır ve anne babasına benzer.

– Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.
– Arkadaşlarınızla ortak bir karara vararak hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye ilişkin nitelikleri tanımlayınız.

Cevap: Üreme: Canlının kendine benzer yavru oluşturması. Büyüme: Boyun ve kütlenin artması. Gelişme: Organların olgunlaşıp yeni beceriler kazanılması.

– Aşağıda iki farklı hayvana ait görseller verilmiştir. Görselleri ve görsellere ait açıklamaları inceleyerek soruları cevaplayınız.
Tek bir denizyıldızından yeni bireyler oluşabilir.
Tavuklarda yeni bireylerin oluşabilmesi için dişi ve erkek bireylere ihtiyaç vardır.
1. Bu hayvanların belirtilen üreme şekillerinde benzerlik var mıdır? Tartışınız.

Cevap: Vardır: ikisinde de yeni bireyler oluşur ve canlının soyu sürer. Fark ise şudur: denizyıldızında tek birey yeterlidir, tavukta dişi ve erkek birey gerekir.

2. Denizyıldızı için verilen üreme çeşidine ne ad verilir? Tavuk için verilen üreme çeşidine ne ad verilir? Bu üreme çeşitleri ile ilgili farklı örnekler veriniz ve fikirlerinizi yazınız.
– Yazdıklarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışınız.
– Sözcünüzün grubunuza ait fikirleri diğer gruplara sunmasını bekleyiniz.
– Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapınız.

Cevap: Denizyıldızınınki eşeysiz, tavuğunki eşeyli üremedir. Eşeysize hidra ve amip, eşeyliye koyun ve balık örnektir. Bence eşeyli üreme canlılara çeşitlilik kazandırır.

Kelebeğin başkalaşımı ile ilgili aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
– Kelebeğin başkalaşımını gösteren yandaki görseli inceleyiniz.
– Görselde boş bırakılan kısımları doldurunuz.

Cevap:

• Kanatlı böceğin altı: Ergin kelebek
• Yaprağın üzerindeki beyaz tanelerin altı: Yumurta
• Daldaki tırtılın altı: Larva (tırtıl)

– Başkalaşım geçirebilen başka hangi hayvanlar olabilir?
– Öğretmeninizin geri bildirimi doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapınız.

Cevap: Kurbağa, ipek böceği, uğur böceği, sivrisinek ve karınca başkalaşım geçirir.

Bebeklikten itibaren kendi gelişim sürecinizi düşününüz. Gelişim süreci, bize benzeyen hangi canlılar olabilir? Fikirlerinizi açıklayınız.

Cevap: Bebekken yalnızca süt içiyordum; sonra emekledim, yürüdüm, dişlerim çıktı, boyum uzadı. At, inek, koyun, balina gibi doğurarak çoğalan hayvanların gelişimi bizimkine benzer. Onların yavruları da doğduğunda anne babasına benzer, bir süre sütle beslenir ve başkalaşım geçirmeden büyür.

Serçeler günlük yaşamda sıklıkla karşılaştığınız, koruduğunuz, bazen de beslediğiniz sevimli canlılardır. Yandaki görselde bu canlıya ait yaşam döngüsü aşamaları numaralandırılarak verilmiştir.
– Üçer kişilik gruplar oluşturunuz.
– Serçenin yaşam döngüsünü gösteren görseli inceleyiniz.
– Grubunuzda görev paylaşımı yaparak her birimiz yaşam döngüsündeki farklı bir aşamayı seçiniz.
– Serçenin seçtiğiniz aşamadaki özellikleri ile üreme, büyüme ve gelişimine etki eden faktörlerle ilgili güvenilir kaynaklardan araştırma yapınız.
– Elde ettiğiniz bilgileri aşağıdaki alana kaydediniz.

Cevap: Ulaştığım Bilgiler: 2 numaralı aşamayı (yavru) seçtim. Yavru yumurtadan tüysüz ve gözleri kapalı çıkar. Anne ve baba onu böceklerle besler. Yaklaşık iki haftada tüylenir ve uçmaya başlar. Besin bolluğu, hava sıcaklığı, yuvanın güvenliği ve kedi gibi avcılar yavrunun büyümesini etkiler.

– Ulaştığınız verileri “Etkinlik İstasyonu 14 ve 15”te kullanacaksınız.
– Görselde verilen yaşam döngüsü aşamalarıyla ilgili merak ettiğiniz soruları yazınız.

Cevap: Serçe yılda kaç kez yumurtlar? Yumurtalar soğuk havada nasıl sıcak kalır? Yavru uçmayı kimden öğrenir?

Bir hayvanın yaşam döngüsü ile ilgili yaşantılarınızı ifade edeceğiniz ve bu yaşam döngüsüne etki eden faktörleri belirleyeceğiniz aşağıdaki etkinliği yapınız.
Etkinliğin Yapılışı
Araştırma istasyonunda yer alan canlı ile ilgili aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
a. Bu canlının yaşam döngüsü ile ilgili günlük yaşantınızda anılarınız veya gözlemleriniz oldu mu? Varsa bunları arkadaşlarınızla paylaşınız.
b. Bu canlının üreme, büyüme ve gelişimine etki eden faktörlerle ilgili fikirlerinizi yazınız.
c. Bu canlıyı korumak için neler yapabilirsiniz? Fikirlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap:

• a) Oldu. Balkonumuzdaki panjur kutusuna serçeler yuva yapmıştı. Bir süre sonra içeriden cıvıltılar geldi; anne ve baba serçe gün boyu ağzında yemle gidip geldi.
• b) Bol besin, uygun sıcaklık ve güvenli bir yuva üremeyi ve büyümeyi kolaylaştırır. Soğuk, açlık ve avcılar zorlaştırır.
• c) Kışın balkona yem ve su koyabilirim. Yuvalara ve yavrulara dokunmam. Bahçedeki ağaçlara kuş yuvası asabilirim.

Sayfa 99’daki “Araştırma İstasyonu”nda topladığınız bilgileri kullanacağınız aşağıdaki etkinliği yapınız.
Malzemeler
ataş, yaka kartı
Etkinliğin Yapılışı
– Araştırma istasyonundaki grup arkadaşlarınızla bir araya geliniz.
– Araştırmada ulaştığınız verilerle bir sunum hazırlamak için plan yapınız. Zamanınızı verimli kullanarak sunum hazırlayınız.
– Yaka kartınıza serçenin yaşam döngüsünden seçtiğiniz numarayı yazınız.
– Serçenin yaşam döngüsü hakkında bilgi edinmek için yaşam döngüsündeki her aşama için bir uzmanlık masası oluşturunuz.
– Kendi grubunuzdan ayrılınız ve yaka kartınızdaki numara ile ilgili uzmanlık masasına gidiniz.
– Uzmanlık masasında diğer uzmanlara daha önce hazırladığınız sunumunuzu yapınız ve onların sunumlarını izleyip değerlendiriniz.
– Uzmanlık masalarında serçenin üreme, büyüme ve gelişimine etki eden faktörlerle ilgili ulaştığınız bilgileri paylaşınız.
– Sunumlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları dikkate alarak sunumunuzu yeniden şekillendiriniz.
– Uzmanlık masasından ayrılarak kendi grubunuza dönünüz ve grup arkadaşlarınıza sunumunuzu yapınız.

Cevap: Örnek uygulama:

• Plan: Beş dakikalık bir sunum planladım: bir dakika yavrunun görünüşü, iki dakika beslenmesi, iki dakika onu etkileyen faktörler.
• Yaka kartım: Kartıma “2” yazıp ataşla yakama taktım ve 2 numaralı uzmanlık masasına gittim.
• Masada paylaştıklarım: Yavrunun tüysüz doğduğunu, anne babasının getirdiği böceklerle beslendiğini ve soğuk havanın, besin azlığının, avcıların onu tehlikeye attığını anlattım.
• Sunumu yenileme: Bir arkadaşım yavruların yuvada birbirine sokularak ısındığını söyledi; bu bilgiyi sunumuma ekledim ve kendi grubuma son hâliyle anlattım.

1. Aşağıdaki metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız.
Kaya kartalı, kayalık veya ormanlık yüksek dağlarda yaşayan en büyük kartallardandır. Ülkemizin hemen her bölgesinde görülür. Kaya kartalları eşleriyle yaşar. Kendi bölgelerine başka yırtıcı kuşların girmesine izin vermez. Çoğunlukla ulaşılması güç kayalıklara yuva yapar. Yuvalarını her yıl yeni dallarla büyütür ve güçlendirir.
Dişi kaya kartalı genellikle bir seferde iki yumurta bırakır. Yumurtalarını belirli bir sıcaklık değerinde tutmak için kuluçkaya yatar. Yumurtalardan 40-45 gün sonra yavrular çıkar. Kabarık beyaz tüylü yavruları anne ve baba birlikte besleyip büyütür. Yavrular yaklaşık 11 haftalık olunca ilk uçuş denemelerine başlar. Uçmayı öğrendiklerinde yuvadan ayrılarak yuvaya yakın bir yerde yaşamaya başlar. Bu süreçte anne ve babalarından avlanmayı öğrenir. Avlanmayı öğrenen ve belli olgunluğa ulaşan kaya kartalı üreyebilmek için eş aramaya başlar.
a. Kaya kartallarının yaşam alanları nerelerdir?
b. Kaya kartallarının üreme çeşidi nedir?
c. Anne ve baba kaya kartallarının yavrularının büyüme ve gelişimindeki rolleri nelerdir?

Cevap:

• a) Kayalık veya ormanlık yüksek dağlar.
• b) Eşeyli üreme; yumurta ile çoğalır.
• c) Besler ve avlanmayı öğretir.

2. Bazı hayvanlara ait görseller numaralandırılarak aşağıda verilmiştir. Buna göre soruları cevaplayınız.
a. Başkalaşım geçiren hayvan hangisidir?
b. Doğurarak çoğalan hayvanlar hangileridir?
c. Yumurta ile çoğalan hayvanlar hangileridir?
ç. Eşeyli üreyen hayvanlar hangileridir?

Cevap:

• a) II (kurbağa)
• b) I ve IV (köpek ve keçi)
• c) II ve III (kurbağa ve güvercin)
• ç) Hepsi: I, II, III ve IV