6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115 Cevapları 1. Kitap
7 dk okuma 0 yorum
6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının (1. Kitap) “Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları” konusunda 108, 109, 110, 113, 114 ve 115. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 111 ve 112. sayfalarda soru yoktur. 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları Konusu Cevapları
Bu konuda Türklerin ilk yurdu Türkistan’ı, burada kurulan Asya Hun Devleti’ni, Göktürkleri ve Uygurları tanıyoruz. Konargöçer yaşamın nedenlerini, Orhun Kitabeleri’nin bize neler anlattığını ve ilk Türk devletlerinde yönetimin nasıl işlediğini öğreniyoruz.
Sayfa 108 Cevapları
Bu sayfada: Geçimini mera hayvancılığıyla sağlayan Göktuğ’un ailesi için dört görsel arasından en uygun yeri seçiyoruz. İnsanların göç edecekleri yerde neler aradığını konuşuyoruz.
Düşünelim
Göktuğ’un ailesi geçimini mera hayvancılığından sağlamaktadır. Ancak yaşadıkları yerde nüfus arttığı için meralar yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple aile başka bir yere göç edecektir. Mera hayvancılığına devam etmek isteyen bu aile, aşağıdaki görsellerde verilen yerlerden hangisine göç etmelidir? Düşüncelerinizi nedenleriyle söyleyiniz.
Cevap: Aile, Görsel 3.4’teki yaylaya gitmeli. Orada yamaçlar boyunca uzanan yeşil otlaklar var ve evler seyrek. Hayvanlar rahatça otlayabilir. Öteki görsellerde ise kalabalık şehirler, binalar ve işlenmiş araziler görülüyor; sürü otlatacak boş mera yok.
Neden?
Mera hayvancılığında hayvanlar ahırda değil, açık otlaklarda beslenir. Bunun için geniş, otu bol ve nüfusu az bir arazi gerekir. Ailenin eski yerinden ayrılma nedeni de nüfus artınca meraların yetmemesiydi.
Sizce insanlar göç edecekleri yerlerde hangi özelliklerin bulunmasını isterler? Düşüncelerinizi paylaşınız.
Cevap: İnsanlar önce geçimlerini sağlayacak bir iş arar: çiftçi verimli toprak, hayvancı otlak, işçi fabrika ister. Bunun yanında temiz su, uygun bir iklim, güvenli bir çevre, okul, hastane ve kolay ulaşım da aranır. (Örnek cevaptır; herkes kendi düşüncesini söyler.)
Sayfa 109 Cevapları
Bu sayfada: “Türkiye’nin son konargöçer Yörükleri” haberini okuyoruz. Yörüklerin ihtiyaçlarını nasıl karşıladığını düşünüyor, sürekli yer değiştirmenin bizim hayatımızı nasıl etkileyeceğini söylüyoruz.
Keşfedelim
Aşağıdaki genel ağ haberini okuyunuz ve soruları cevaplayınız.
Yörükler göç ettikleri yerlerde barınma, beslenme, temizlik, eğitim gibi ihtiyaçlarını nasıl karşılayabilirler? Bu ihtiyaçları karşılarken ne gibi sorunlar yaşayabilirler?
Cevap:
- Barınma: Kolayca kurulup sökülen çadırlarda kalırlar. Fırtınada, yağmurda ve soğukta çadır yeterince korumayabilir.
- Beslenme: Hayvanlarının sütünden yoğurt ve peynir yaparlar. Sebze, meyve ve un gibi ürünleri bulmak için uzaktaki pazara gitmeleri gerekir.
- Temizlik: Suyu dere ve pınarlardan taşırlar. Akan sıcak su ve banyo olmadığından temizlik zahmetlidir.
- Eğitim: Çocuklar konaklanan yere yakın köy okuluna gider. Yer değiştikçe okul da değiştiği için dersler aksayabilir.
Neden?
Habere göre Yörükler çadırlarda kalıyor, kışı Mersin kıyılarında, yazı Konya ve Karaman yaylalarında geçiriyor. Bütün mal varlıkları deve, keçi ve hayvan sırtında taşınan eşyalar. Göçmeden önce süt sağıp yoğurt ve peynir yapıyorlar.
Eğer günlük hayatınızda düzenli aralıklarla yer değiştirmek zorunda kalsaydınız bu durum sosyal yaşamınızı nasıl etkilerdi?
Cevap: Her göçte okulumdan ve arkadaşlarımdan ayrılmak zorunda kalırdım. Bir spor takımına ya da kursa düzenli gidemezdim. Öte yandan çok yer görür, doğayı ve hayvanları yakından tanırdım; ailemle daha çok vakit geçirirdim. (Örnek cevaptır.)
Böyle bir yaşam tarzınız olsaydı yerleşik hayata geçmek ister miydiniz? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: İsterdim. Kendi odam, hep aynı okulum ve yıllarca süren arkadaşlıklarım olsun isterim. Hastalandığımda hastaneye çabuk ulaşmak da önemli. Yine de yazları yaylaya çıkıp çadırda kalmaktan vazgeçmezdim. (Örnek cevaptır; “istemezdim” diyen de gerekçesini söyler.)
Sayfa 110 Cevapları
Bu sayfada: Türkistan’ın sınırlarını anlatan metni okuyup haritayı inceliyoruz. Türkistan’ın yer şekillerini, su kaynaklarını, iklimini ve bugün bu topraklarda bulunan devletleri kutulara yazıyoruz.
Öğrenelim
Haritayı inceleyerek Türkistan’ın çevre özelliklerini tamamlayınız. (Kitabınızın 187. sayfasında yer alan Türk dünyası haritasından da yararlanabilirsiniz.)
Yer şekilleri
Su kaynakları
İklim özellikleri
Günümüzde Türkistan’da bulunan devletler
Cevap:
- Yer şekilleri: Altay, Tanrı, Hindikuş ve Karanlık dağları; geniş bozkırlar; Gobi ve Taklamakan çölleri.
- Su kaynakları: Aral, Balkaş ve Baykal gölleri; Hazar Denizi; Seyhun, Ceyhun ve Selenga nehirleri.
- İklim özellikleri: Karasal iklim: yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk. İç Anadolu’nun iklimine benzer.
- Günümüzde Türkistan’da bulunan devletler: Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan, Moğolistan; Çin’in Sincan Uygur bölgesi.
Neden?
Haritada taralı alanın içinde Altay, Tanrı, Hindikuş ve Karanlık dağları, Gobi ve Taklamakan çölleri, Aral, Balkaş ve Baykal gölleri ile Seyhun, Ceyhun ve Selenga nehirleri yazıyor. Metinde Türkistan’ın ikliminin Anadolu’nun iç kısmındaki iklime benzediği belirtiliyor. Taralı alan bugünkü haritayla karşılaştırıldığında Türk cumhuriyetlerinin yanında Moğolistan’ı ve Çin’e bağlı Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ni de kapsıyor.
Sayfa 113 Cevapları
Bu sayfada: 111 ve 112. sayfalardaki Asya Hun ve Göktürk devletlerinden sonra Uygur Devleti’ni okuyoruz. Atatürk’ün sözünden yola çıkarak ilk Türk devletlerinin tarihini öğrenmenin neden önemli olduğunu yazıyoruz.
Türkistanda kurulan ilk Türk devletlerinin tarihini öğrenmek neden önemlidir? Düşüncelerinizi yazınız.
Cevap: Köklerimizi ve milli kimliğimizi tanırız. Atalarımızın başarılarını bilmek bize güç verir, geleceğimizi daha iyi kurarız.
Neden?
Asya Hun Devleti’nin, Göktürklerin ve Uygurların özellikleri ile gelenekleri bugün ülkemizde ve öteki Türk devletlerinde bugün de görülüyor. Atatürk de Türk çocuğunun atalarını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde güç bulacağını söylemiştir.
Sayfa 114 Cevapları
Bu sayfada: Orhun Kitabeleri’nden günümüz Türkçesine çevrilmiş bir bölümü okuyoruz. Bir tarihçi gözüyle bu yazıttan neler öğrenilebileceğini tartışıyor, üç devletin başka katkılarını söylüyor ve merak ettiğimiz konuları kutulara yazıyoruz. Karekod Orhun Kitabeleri içeriğini açıyor.
Aşağıda Orhun Kitabeleri’nden bir bölümün günümüz Türkçesine çevrilmiş hâli verilmiştir. Metni okuyunuz ve soruları cevaplayınız.
Türk tarihini araştıran bir tarihçi olduğunuzu düşünün. Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz? Tartışınız.
Cevap: Bu bölümden şu bilgilere ulaşırım:
- Devletin merkezi ve Türklerin kutsal saydığı yer Ötüken’dir.
- Hükümdara “kağan”, eşine “hatun” denir; devleti İlteriş Kağan ile İlbilge Hatun yeniden toparlamıştır.
- Kağanlığın Tanrı tarafından verildiğine inanılır.
- Çinliler tatlı sözler ve ipekli kumaşlarla halkı kandırmaya çalışmıştır; yani Çin ile hem ticaret hem mücadele vardır.
- Halk töreye göre yönetilir; töreyi bırakmak devleti kaybetmek sayılır.
- Devletin içinde Oğuz beyleri gibi boylar ve beyler bulunur.
Neden?
Orhun Kitabeleri II. Göktürk Devleti Dönemi’nde yazıldı ve Türk tarihinin ilk yazılı belgesi sayılıyor. Türkler konargöçer yaşadığı için bu yazıtlara kadar yazılı eser bırakmamıştı; o dönemi Türklerin kendi sözünden öğrenebildiğimiz ilk kaynak bu yazıtlardır.
Destanlar ve yazıtlar; Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları arasında yer almaktadır. Bu devletlerin medeniyetimize başka hangi katkıları olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Bu devletler bize güçlü bir ordu düzeni ve kurultayda danışarak karar alma geleneği bırakmış olabilir. Töreye bağlılık, at yetiştiriciliği, çadır ve halı gibi el sanatları da onlardan kalmadır. Göktürkler “Türk” adını devlet adı yaparak bize adımızı verdi. Uygurlar ise şehirler kurarak yerleşik yaşamın kapısını açtı.
Neden?
Göktürk Devleti, Türk adını resmi devlet adı olarak kullanan ilk devlettir. Uygurlar Bögü Kağan zamanında yerleşik hayata geçmiştir. İlk Türk devletlerinde önemli kararlar kurultayda alınır, hükümdarın yetkisini töre sınırlardı.
Bu devletlerin medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konular nelerdir? Belirlediğiniz konuları aşağıdaki kutulara yazınız.
Asya Hun Devleti
Göktürkler
Uygurlar
Cevap: (Örnek cevaptır; herkes kendi merak ettiğini yazar.)
- Asya Hun Devleti: Mete Han’ın ordu düzeni; Çin Seddi’nin yapılma nedeni
- Göktürkler: Göktürk alfabesi; Orhun Kitabeleri’ni kimin yazdığı
- Uygurlar: İlk şehirleri; yerleşik hayata geçince değişenler
Sayfa 115 Cevapları
Bu sayfada: 5N 1K tekniğiyle hazırlanmış altı soru kartını inceliyoruz. Her kartta basılı bir örnek soru var; biz de altındaki satırlara üç devletle ilgili kendi sorumuzu yazıyoruz.
Aşağıda 5N 1K tekniğine göre hazırlanmış soru kartları ve örnek sorular bulunmaktadır. Örnek sorulardan yararlanarak Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konularla ilgili soruları bu kartlara yazınız.
Cevap: Kartlara yazılabilecek örnek sorular (parantez içinde kısa cevapları):
- Ne? Orhun Kitabeleri bize ne anlatır? (II. Göktürk Devleti dönemindeki Türklerin yaşamını ve öğütlerini.)
- Nerede? Asya Hun Devleti’nin merkezi neredeydi? (Ötüken’de.)
- Ne zaman? II. Göktürk Devleti ne zaman kuruldu? (682 yılında.)
- Nasıl? Göktürkler İpek Yolu’na nasıl egemen oldu? (557’de Ak Hun Devleti’ni yıkıp Batı Türkistan’ı alarak.)
- Niçin? Bögü Kağan halkının şehirli olmasını niçin istedi? (Ülkesini daha bayındır ve rahat yaşanan bir yer yapmak için.)
- Kim? “Türk” adını ilk kullanan devleti kim kurdu? (Bumin Kağan.)
Neden?
5N 1K; ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin ve kim sorularının baş harflerinden oluşur. Bir konuyu bu altı soruyla sorguladığımızda olayı, yerini, zamanını, oluş biçimini, nedenini ve kişisini öğrenmiş oluruz. Parantezdeki cevaplar 111, 112 ve 113. sayfalardaki bilgilerden alınmıştır.
Soru sor ya da yorum yaz