6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 117-119-120-121-122 Cevapları 1. Kitap
5 dk okuma 0 yorum
6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının (1. Kitap) “Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları” konusunda 117, 119, 120, 121 ve 122. sayfalardaki etkinliklerin cevapları aşağıdadır. 118. sayfada soru yoktur. 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 117-119-120-121-122 Cevapları 1. Kitap yazısında bazı cevapların altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak açıklamayı okuyabilirsiniz.
Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları Konusu Cevapları
Bu konuda Türklerin ilk yurdu Türkistan’ı, burada kurulan Asya Hun Devleti’ni, Göktürkleri ve Uygurları tanıyoruz. Konargöçer yaşamın nedenlerini, Orhun Kitabeleri’nin bize neler anlattığını ve ilk Türk devletlerinde yönetimin nasıl işlediğini öğreniyoruz.
Sayfa 117 Cevapları
Bu sayfada: 116. sayfadaki yönetim yapısı metninde tırnak içinde geçen kavramlardan bugün de kullanılanları işaretleyip anlamlarını yazıyoruz. Sonra ilk Türk devletlerindeki yönetimi bugünkü yönetimimizle karşılaştırıyoruz.
Sayfa 116’da tırnak içinde sunulan kavramlardan günümüzde kullanılanları işaretleyerek bu kavramların anlamlarını yazınız.
Kut
Kağan
Toy/kurultay
Hatun
Cevap: Günümüzde kullanılanlar “Toy/kurultay” ve “Hatun”dur; bu ikisi işaretlenir.
- Kut: Gök Tanrı’nın verdiği yönetme yetkisi
- Kağan: Devleti yöneten hükümdar
- Toy/kurultay ✓: Devlet işlerinin görüşüldüğü meclis
- Hatun ✓: Kağanın eşi; yönetimde söz sahibi
Neden?
Anlamlar 116. sayfadaki metinden: kut, hükümdara Gök Tanrı tarafından verilen yönetme yetkisi ve gücüdür; kağan hükümdarın unvanıdır; toy ya da kurultay bütün meselelerin görüşüldüğü meclistir; hatun kağanın eşidir. Bugün “kurultay” büyük toplantılar için, “hatun” ise kadın anlamında kullanılmaya devam ediyor. Kağanlık ve kut anlayışı ise günümüz yönetiminde yoktur.
Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin yönetim anlayışı ile ülkemizdeki yönetim anlayışı arasında ne gibi benzerlik ve farklılıklar vardır? Tabloya yazınız.
Cevap:
- Benzerlikler: Devletin başında bir yönetici var. Önemli kararlar mecliste görüşülür. Yöneten de kurallara uymak zorunda. Devlet halkın güvenliğini ve refahını gözetir.
- Farklılıklar: Eskiden yönetim babadan oğula geçerdi; bugün yöneticileri halk seçer. Kağanın yetkisi kut inancına dayanırdı; bugün yetki milletten gelir. Kurultay tavsiye verirdi, son söz kağanındı; bugün kanunları TBMM yapar. Kurultaya boy beyleri katılırdı; bugün milletvekillerini halk seçer.
Neden?
İlk Türk devletlerinde hükümdarlık genellikle babadan oğula geçerdi ve yönetme yetkisinin Gök Tanrı’dan geldiğine inanılırdı. Kurultay bir danışma meclisiydi; kararları tavsiye niteliğindeydi ve son sözü kağan söylerdi. Bununla birlikte hükümdarın yetkileri sınırsız değildi, töreye uymak zorundaydı. Bugün Türkiye’de yöneticiler seçimle belirlenir ve kanunları Türkiye Büyük Millet Meclisi yapar.
Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları Konusu Cevapları
Bu bölümde Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların ordusunu, aile yapısını, töresini, sanatını ve geçim kaynaklarını öğreniyoruz. Onluk sistem, töre, balbal ve konargöçer yaşam gibi kavramları tanıyor, bu devletlerden bugüne nelerin kaldığını tartışıyoruz.
Sayfa 119 Cevapları
Bu sayfada: 118. sayfadaki Türk ordusunun özellikleri ve onluk sistemden sonra Kara Kuvvetleri simgesini ve savaş araçlarını anlatan kaynağı okuyoruz. Eski Türk ordusu ile bugünkü ordumuzun benzer yanlarını tartışıyor, turan taktiğinin üç aşamasını inceliyoruz. Karekod turan taktiği içeriğini açıyor.
Verilen bilgilere göre ilk Türk devletlerindeki askerî yapı ile ülkemizin askerî yapısı arasında ne gibi benzerlikler bulunmaktadır? Tartışınız.
Cevap:
- Mete Han’ın kurduğu onluk sistem bugün de yaşıyor; ordumuz küçükten büyüğe sıralanan birliklerden oluşuyor ve her birliğin başında bir komutan bulunuyor.
- Eskiden orduya katılmak vatan görevi sayılırdı; bugün de askerlik vatan hizmetidir, ordu paralı askerlerden kurulmaz.
- Türk ordusu sürekli hazır bir orduydu; bugün de düzenli ve daima görevde olan bir ordumuz var.
- Atlı birlik geleneği atlı jandarma timleriyle sürüyor.
- Kara Kuvvetleri kuruluş yılı olarak Mete Han’ın tahta çıktığı MÖ 209’u kabul ediyor.
Neden?
İlk Türk devletlerinde en büyük birlik on bin kişilik tümendi; tümenler binlik, yüzlük ve onluk birliklere ayrılırdı. Bu düzen Türkiye dahil bütün Türk devletlerinde varlığını korudu. Kara Kuvvetleri simgesindeki on altı yıldız da tarihte kurulmuş on altı Türk devletini gösterir.
Sayfa 120 Cevapları
Bu sayfada: Sosyal hayatı biçimlendiren coğrafyayı ve töreyi, Türklerde ailenin önemini okuyoruz. Dilimizdeki akraba adlarını yazıyor, bu adların neden bu kadar çok olduğunu söylüyoruz.
Türkler birlik ve dayanışma içerisinde akrabalarıyla bir arada yaşamaktadır. Dilimizdeki akraba isimlerini yazınız.
Türkçedeki akraba isimleri
Cevap: Anne, baba, kardeş, abla, ağabey, dede, nine, torun, amca, hala, dayı, teyze, yeğen, kuzen, yenge, enişte, bacanak, elti, görümce, baldız, kayınbirader, gelin, damat.
Akrabalıkla ilgili kavramların dilimizde bu kadar çok olmasının nedenleri neler olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Türklerde aile çok önemli olduğu ve akrabalar hep bir arada yaşadığı için herkese ayrı bir ad verilmiş. Annenin kardeşiyle babanın kardeşi bile farklı sözcüklerle anılıyor. Böylece kimin kime nasıl yakın olduğu, kime nasıl saygı gösterileceği hemen anlaşılıyor.
Neden?
Türk devletlerinde aile bütün sosyal yapının temeliydi ve kan bağına dayanıyordu. Aileler birleşerek urugu, uruglar boyu, boylar budunu oluşturuyordu. Türklerin dünyanın dört yanına dağılsalar da varlıklarını korumalarının temel nedeni aileye verdikleri önemdir.
Sayfa 121 Cevapları
Bu sayfada: Boy adlarının bugünkü yerleşim adlarında yaşadığını anlatan bilgi kutusunu ve töreyi tanıtan Kaynak 7’yi okuyoruz. Törenin dayandığı değerleri yazıyoruz.
İlk Türk devletlerinde sosyal hayatı düzenleyen ve yazılı olmayan hukuk kurallarının (töre) dayandığı değerler hangileridir? Aşağıdaki alana yazınız.
Cevap: Töre dört temel değere dayanır: könilik (adalet), uzluk (iyilik, faydalılık), tüzlük (eşitlik) ve kişilik (insanlık). Şartlara göre bazı kurallar değişse de bu dört değer hiç değişmezdi.
Neden?
Kaynak 7’ye göre töre, anayasanın yerini tutuyordu. Hükümleri koşullara göre yenilenebiliyordu ama könilik, uzluk, tüzlük ve kişilik kesinlikle değişmeyen hükümlerdi.
Sayfa 122 Cevapları
Bu sayfada: İlk Türk devletlerinde sanatı; kemer tokalarını, balbalları ve Uygur minyatürlerini inceliyoruz. O dönemin eserleriyle bugünkü sanat eserlerimizi karşılaştırıyoruz.
Günümüzdeki sanat eserlerimiz ile ilk Türk devletlerindeki sanat eserleri arasında ne gibi benzerlik ve farklar bulunmaktadır? Yazınız.
Cevap: Benzerlik: Hayvan motifleri, heykel ve minyatür bugün de yapılıyor. Fark: Eskiden eserler taşınabilir eşyalardı; bugün kalıcı yapılar ve müzeler var.
Neden?
Konargöçer yaşayan Türkler sanatını kemer tokası, kılıç kabzası, at koşum takımı gibi yanlarında taşıyabildikleri eşyalara işledi; bu eşyalarda pars, kurt, geyik gibi hayvan figürleri vardı. Balballar heykelin, Uygur resimleri minyatürün ilk örnekleridir. Uygur mimarisinin ve minyatürünün izleri Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de görülür.
Soru sor ya da yorum yaz