6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 142-143-144-145-146-147 Cevapları 1. Kitap
6 dk okuma 0 yorum
Türklerin Müslüman olmasıyla gündelik hayatta, sanatta ve mimaride nelerin değiştiğini anlatan konuya bu yazıyla giriyoruz. 142. sayfadan 147. sayfaya kadar altı sayfanın hepsinde cevaplanacak soru var ve hiçbiri atlanmadı. 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 142-143-144-145-146-147 Cevapları 1. Kitap yazısında kimi cevapların altında sarı renkli “Neden?” notu yer alıyor; nota dokunarak açıklamayı açabilirsiniz.
İslamiyet’in Kabulüyle Türklerin Sosyal ve Kültürel Hayatlarında Meydana Gelen Değişimler Konusu Cevapları
Konunun ilk bölümünde İslamiyet’ten önceki bozkır kültürünü tanıyoruz: at, çadır, töre, destanlar ve kurganlar. Sonra Türklerin Müslümanlarla nasıl karşılaştığını, yeni dinle birlikte türbe, cami, medrese ve kervansarayların nasıl ortaya çıktığını öğreniyoruz.
Sayfa 142 Cevapları
Bu sayfada: Dini inancımızın ailede, arkadaşlık ve komşulukta, akrabalar arasında ve mahallede hayatımızı nasıl etkilediğini dört kutuya örneklerle yazıyoruz.
Düşünelim
Aşağıdaki ortam ve durumlarda dinî inancınızın sosyal hayatınıza ne gibi etkileri vardır? Örnekler yazınız ve yazdığınız örnekleri arkadaşlarınızın örnekleri ile karşılaştırınız.
Aile İçerisinde
Arkadaşlık ve Komşuluk İlişkilerinde
Akrabalık İlişkilerinde
Çevrenizde (Mahalle / Sokak)
Cevap: (Örnek cevaptır; herkes kendi hayatından yazar.)
- Aile İçerisinde: Sofraya besmeleyle otururuz, yemekten sonra şükrederiz. Ramazanda iftarı ve sahuru hep birlikte yaparız. Büyüklerimin sözünü dinler, onlara saygı gösteririm.
- Arkadaşlık ve Komşuluk İlişkilerinde: Arkadaşlarıma yalan söylemem, emanetlerine sahip çıkarım. Komşumuza aşure ve iftarlık götürürüz. Hasta olan komşumuzu ziyaret ederiz.
- Akrabalık İlişkilerinde: Bayramlarda dedemlere gidip ellerini öperim. Kurban etinden akrabalarımıza pay veririz. Uzaktaki akrabalarımızı arayıp hal hatır sorarız.
- Çevrenizde (Mahalle / Sokak): Sokağı kirletmem, yerdeki ekmeği kenara koyarım. İhtiyacı olanlar için yardım toplanınca harçlığımdan veririm. Taziyelerde komşular birbirine destek olur.
Sayfa 143 Cevapları
Bu sayfada: Resim ve harflerden oluşan sekiz resfebeyi çözüp İslamiyet’le ilgili kavramları buluyoruz. Sonra bu kavramların ve İslamiyet’in günlük hayatımızdaki yerini örneklerle söylüyoruz.
Keşfedelim
İslamiyet ile ilgili bazı kavramlar resfebe şeklinde aşağıda verilmiştir. Kavramları bularak resfebenin altına yazınız ve soruları cevaplayınız.
Cevap:
- Mİ + nar + E → MİNARE
- H + el + AL → HELAL
- S + ev + AP → SEVAP
- S + ada + KA → SADAKA
- ZEK + at → ZEKAT
- B + ay + RAM → BAYRAM
- KUT + sal → KUTSAL
- İBAD + et → İBADET
Neden?
Resfebede resmin adı harflerin arasına yerleştirilir. Nar, el, ev, ada, at, ay, sal ve et resimlerinin adları harflerle birleşince sekiz kavram ortaya çıkıyor.
Resfebe şeklinde verilen kavramlardan günlük hayatınızda etkili olanlar hangileridir? Söyleyiniz.
Cevap: En çok bayram, ibadet, helal, sevap ve sadaka kavramlarıyla karşılaşıyorum. Bayramda büyüklerimi ziyaret ederim. Annem alışverişte yiyeceklerin helal olmasına dikkat eder. İyilik yapınca sevap kazandığımı düşünürüm. Minareden okunan ezanı da her gün duyarım. (Örnek cevaptır; herkes kendine göre söyler.)
İslamiyet’in sosyal hayatınıza ne gibi etkileri vardır? Günlük hayatınızdan örnekler veriniz.
Cevap: Karşılaştığım kişilere selam veririm. Cuma günleri babamla camiye giderim. Ramazanda mahalle iftarına katılır, komşularla aynı sofrada otururum. Kumbaramdaki paranın bir kısmını ihtiyacı olan çocuklara ayırırım. Bu davranışlar insanları birbirine yaklaştırıyor. (Örnek cevaptır.)
Sayfa 144 Cevapları
Bu sayfada: Sınıf iki gruba ayrılıyor ve kaynakları incelemeye başlıyor. İslamiyet öncesi bozkır kültürünü, atın önemini, töreyi ve kurganları okuyoruz. Ardından ülkemizdeki anıt mezarlara örnek veriyoruz.
Öğrenelim
Öğretmeninizin rehberliğinde iki gruba ayrılarak size verilen yazılı, görsel ve dijital kaynakları inceleyiniz. (Birinci grup, sayfa 144 ile 145 arasındaki kaynakları ikinci grup ise sayfa 146 ile 149 arasındaki kaynakları incelemelidir.) Yaptığınız incelemelere dayanarak İslamiyet öncesi ve İslamiyet’in kabulünden sonraki dönemlerde Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarının temel özelliklerini; yaşam biçimi, yazı, dil ve edebiyat, sanat ve mimari alanlarında değerlendirip çözümlemeler yapınız.
Cevap: İki grubun vardığı sonuçlar kısaca şöyle özetlenebilir.
- Yaşam biçimi: Önce konargöçer hayat, hayvancılık ve töre vardı. Sonra şehirler kuruldu, tarım, esnaflık ve ticaret arttı; halkın çoğu yine konargöçer kaldı.
- Yazı, dil ve edebiyat: Önce Göktürk ve Uygur alfabeleri, destanlar ve kitabeler vardı. Sonra Arap alfabesi kullanıldı, Kutadgu Bilig gibi eserler yazıldı.
- Sanat: Önce taşınabilir eşyalar hayvan motifleriyle süslendi. Sonra geometrik ve bitkisel bezemeler, hat ve tezhip öne çıktı.
- Mimari: Önce otağ, kerpiç evler ve kurganlar vardı. Sonra cami, türbe, medrese, ribat ve hastaneler yapıldı.
Neden?
144-145. sayfalar İslamiyet’ten önceki dönemi, 146-149. sayfalar İslamiyet’in kabulünden sonraki dönemi anlatıyor. Karşılaştırma bu kaynaklardaki bilgilere dayanıyor ve 150. sayfadaki iki tabloya da temel oluyor.
Ülkemizde yakın tarihimizde vefat eden devlet büyüklerine ait anıt mezarlar bulunmaktadır. Bu anıt mezarlar hangileridir? Örnekler veriniz.
Cevap:
- Anıtkabir (Ankara): Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı; İsmet İnönü’nün kabri de buradadır.
- Anıt Mezar (İstanbul): Adnan Menderes ve Turgut Özal burada yatıyor.
- Süleyman Demirel Anıt Mezarı (Isparta, İslamköy)
- Devlet Mezarlığı (Ankara): Cumhurbaşkanları ve Kurtuluş Savaşı komutanları için yapılmıştır.
Sayfa 145 Cevapları
Bu sayfada: Otağı, Pazırık halısını, destanları, Orhun Kitabeleri’ni ve Uygurların matbaasını öğreniyoruz. Uygurların öteki Türk devletlerinden neden farklı olduğunu açıklıyoruz. Karekod Ergenekon Destanı içeriğini açıyor.
Uygurların sosyal ve kültürel hayatlarının diğer Türk devletlerinden farklı olmasının sebepleri nelerdir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Temel sebep Uygurların yerleşik hayata geçmesidir. Yerleşince çadır yerine saray, ev ve tapınak yaptılar. Kalıcı binaları olduğu için kütüphane kurabildiler, kağıt ve tahta kalıplarla kitap bastılar. Minyatür gibi yerleşik hayata uygun sanatlar da onlarda gelişti.
Neden?
Asya Hun Devleti ve Göktürklerde hükümdarlar otağda otururken Uygurlarda saraylar kullanıldı. Evlerin, tapınakların ve şehirlerin yapılması da Uygur dönemiyle başladı. Konargöçer toplumda eşyalar taşınabilir olmak zorundaydı; yerleşik düzen buna gerek bırakmadı.
Sayfa 146 Cevapları
Bu sayfada: Türklerin Müslümanlarla tanışmasını, Talas Savaşı’nı ve İslamiyet’in Türkler arasında yayılmasını kolaylaştıran benzerlikleri okuyoruz. Emevi ve Abbasi politikalarını karşılaştırıyor, atın kullanıldığı alanları söylüyoruz.
Emevilerin ve Abbasilerin Türklere karşı izlediği politika arasında ne gibi farklar bulunmaktadır? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Cevap: Emevi yöneticileri Arap olmayan Müslümanlara değer vermedi; bu tutum Türkleri İslamiyet’ten uzak tuttu. Abbasiler ise herkese eşit ve adil davrandı. Türkler de onların yanında yer aldı ve kitleler halinde Müslüman olmaya başladı.
Neden?
Emevilerin kendilerinden olmayanları önemsememesi İslamiyet’in Türkler arasında yayılmasını geciktirdi. 751’deki Talas Savaşı’nda Türkler Çinlilere karşı Müslüman Arapları destekledi; Abbasilerin eşitlik ve adalet politikası bu yakınlaşmayı sağladı.
Bu dönemde Türkler attan hangi alanlarda faydalanmışlardır? Söyleyiniz.
Cevap:
- Ulaşım: Geniş bozkırlarda bir yerden bir yere atla gittiler.
- Hayvancılık: Sürülerini at sırtında güttüler; at yetiştirip geçimlerini sağladılar.
- Askerlik: Savaş meydanında en büyük yardımcıları at oldu.
- Ticaret: İpek Yolu üzerinde mal taşırken attan yararlandılar.
Neden?
İslamiyet’in kabulünden sonra da halkın büyük bölümü konargöçer yaşadı ve en önemli gelir kaynağı hayvancılık oldu. Yetiştirilmesi en çok tercih edilen hayvan attı; at ulaşımda, sürü yönetiminde ve savaşta kullanılıyordu.
Sayfa 147 Cevapları
Bu sayfada: İslamiyet’le birlikte kurganın yerini türbenin aldığını, medreselerin, ribatların ve vakıfların ortaya çıktığını öğreniyoruz. Bildiğimiz türbelere örnek veriyoruz.
Çevrenizde gördüğünüz veya farklı kaynaklardan öğrendiğiniz türbe örnekleri hangileridir? Söyleyiniz.
Cevap: (Örnek cevaptır; herkes bildiği türbeleri söyler.)
- Kayseri’de gördüklerim: Seyyid Burhaneddin Türbesi, Hunat Hatun Türbesi, Döner Kümbet
- Kaynaklardan öğrendiklerim: Mevlana Türbesi (Konya), Hacı Bektaş Veli Türbesi (Nevşehir), Yeşil Türbe (Bursa), Ayşe Bibi Türbesi (Kazakistan)
Soru sor ya da yorum yaz