6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 124-125-126-127 Cevapları 1. Kitap

Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin sanat ve ekonomi alanında medeniyetimize katkıları hakkında aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Türklerde sanat eserlerinin genellikle taşınabilir özellikte olmasının nedenleri nelerdir?

Cevap: Konargöçer yaşadıkları için eşyalarını göçte taşımak zorundaydılar.

Türklerde at yetiştiriciliği ve demirciliğin gelişmesi, Türklere hangi alanlarda avantaj sağlamıştır?

Cevap: Savaşta hız ve sağlam silah; ulaşımda ve ticarette üstünlük sağladı.

Türkistan’da mimari eserlere en çok Uygurlarda rastlanmasının temel nedeni nedir?

Cevap: Uygurlar yerleşik hayata geçti; kalıcı tapınaklar ve şehirler kurdu.

Türkler, geçimlerini sağlamak için neden hayvancılığı temel kaynak olarak tercih etmişlerdir?

Cevap: Bozkırlar ve karasal iklim tarımdan çok hayvancılığa elverişliydi.

İncelediğiniz kaynaklarla karekod ile verilen dijital kaynaktaki bilgileri karşılaştırınız. Aşağıda verilen soruları cevaplayınız.
Dijital kaynaktan elde ettiğiniz bilgiler doğru ve güvenilir midir? Kaynağın dijital kimliğini ve uzantısını dikkate alarak cevaplayınız.

Cevap: Bu soruyu cevaplamak için karekodu okutup açılan sayfanın adresine bakarız. Adres “gov.tr” ya da “edu.tr” ile bitiyorsa kaynak bir devlet kurumuna ya da üniversiteye aittir ve güvenilir sayılır. Sayfayı hazırlayan kurumun adının yazması ve bilgilerin ders kitabındakilerle uyuşması da kaynağın doğru olduğunu gösterir. (Cevap, karekodla açılan içeriğe göre yazılır.)

Dijital kaynaktan hakkında bilgi topladığınız diğer devletler hangileridir?

Cevap: Buraya, karekoddaki içerikte anlatılan ama kitabımızda yer almayan Türk devletlerinin adları yazılır. Kitabımız Asya Hun Devleti’ni, Göktürkleri ve Uygurları anlatıyor; içerikte bunların dışında gördüğünüz devletleri listeleyiniz. (Cevap, karekodla açılan içeriğe göre yazılır.)

Kitabınızdaki kaynak ile dijital kaynakta yer alan benzer ve farklı bilgiler nelerdir? Aşağıdaki tabloya yazınız.
Benzer Bilgiler
Farklı Bilgiler

Cevap: Tablo, karekoddaki içerik izlendikten sonra doldurulur. Karşılaştırırken kitaptaki şu bilgileri ölçü alabilirsiniz:

• Benzer Bilgiler sütununa: İki kaynakta da geçen bilgiler yazılır. Örneğin Asya Hun Devleti’nin MÖ 220’de Teoman tarafından kurulması, en parlak dönemini Mete Han zamanında yaşaması, I. Göktürk Devleti’ni 552’de Bumin Kağan’ın kurması, Uygur Devleti’nin 744’te kurulması ve Uygurların yerleşik hayata geçmesi.
• Farklı Bilgiler sütununa: Yalnızca dijital kaynakta bulunan bilgiler (kitapta anlatılmayan devletler, hükümdarlar, haritalar, görseller) ve yalnızca kitapta bulunan bilgiler yazılır.

Gelecek Derse Hazırlık
Bir adet renkli fon kâğıdı ve keçe uçlu kalem getiriniz.

Cevap: Bu malzemeler 126. sayfadaki etkinlikte kullanılacak. Fon kağıdına ilk Türk devletlerinin katkılarını anlatan bir afiş hazırlayacağız; keçe uçlu kalemle başlıkları ve çıkarımlarımızı yazacağız.

ETKİNLİK
Adı: İlk Türk Devletlerinde Kültür ve Medeniyet
Amacı: Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları hakkında sınıf tartışması yoluyla çıkarımlar yapma
Beceri: Sorgulama
Süre: 2 ders saati
Yönerge:
– Öğretmeninizin rehberliğinde sınıfta bir tartışma ortamı oluşturunuz.
– Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların yönetim, hukuk, askerî, sosyal hayat, sanat ve ekonomi alanlarında medeniyetimize katkıları hakkında çıkarımlarda bulununuz.
– Sınıfınızdaki herkesin tartışmaya katılmasını ve fikirlerini özgürce ifade etmesini sağlayınız.
– Fikirlerinizi ifade ederken, kaynaklardan edindiğiniz bilgileri göz önünde bulundurunuz.
– İfadelerinizde Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanmaya özen gösteriniz.
– Sözlü olarak ifade ettiğiniz çıkarımlarınız kontrol listesi ile değerlendirilecektir.
– Çıkarımlarınızı aşağıdaki tabloya yazınız.
– Renkli fon kâğıtlarını kullanarak çıkarımlarınızla ilgili afiş tasarlayınız. Afişinizi sınıfta sergileyiniz.

Cevap: Sınıfta sıraları “U” biçiminde dizip tartışırız; söz almak isteyen parmak kaldırır ve herkes en az bir alan hakkında konuşur. Tartışmadan çıkan örnek çıkarımlar:

• Yönetim: Kararları kurultayda danışarak alma geleneği bugünkü meclis anlayışına örnek oldu.
• Hukuk: Töre, yöneticinin de kurallara uyması ve adalet düşüncesini bize miras bıraktı.
• Askerî: Onluk sistem ve düzenli ordu geleneği bugünkü ordumuzda da sürüyor.
• Sanat: Hayvan motifleri, maden işçiliği ve minyatür sanatımızın kökleri o döneme uzanır.
• Ekonomi: Hayvancılık, demircilik ve İpek Yolu ticareti geçim kültürümüzü biçimlendirdi.
• Sosyal hayat: Aileye verilen önem ve zengin akrabalık adları o günlerden kalan mirastır.
• Örnek afiş: Fon kağıdının ortasına “İlk Türk Devletlerinden Bize Kalanlar” başlığını yazarız. Çevresine altı kutu çizip her kutuya bir alanı ve çıkarımımızı ekleriz. Kutuların yanına kurultay çadırı, atlı asker, balbal ve kemer tokası resimleri çizeriz.

Yukarıdaki bulmacayı çözünüz.
1. Tarihte bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu coğrafyadır.
2. II. Göktürk Devleti Dönemi’nden kalan, Türklere ait ilk yazılı kaynaklardan biridir.
3. İlk Türk devletlerinde halkın coğrafyaya uyum sağlayabilmek ve hayvancılık yapabilmek için tercih ettiği yaşam biçimidir.
4. Uygurlarda rastlanan resim sanatlarındandır.
5. Mete Han tarafından bulunan askerî sistemdir.
6. İlk Türk devletlerinde önemli meselelerin görüşülüp karara bağlandığı devlet meclisidir.
7. Uygurların diğer Türk devletlerinden farklı olarak tercih ettiği inanıştır.

Cevap:

1. TÜRKİSTAN
2. ORHUN KİTABELERİ
3. KONARGÖÇER
4. MİNYATÜR
5. ONLUK SİSTEM
6. KURULTAY
7. MANİHAİZM