7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 51-52-53-54-55 Cevapları 1. Kitap

A. İfadelerin başında boş bırakılan yerlere doğru ifadeler için “D”, yanlış ifadeler için “Y” yazınız. Yanlış olduğunu düşündüğünüz ifadelerin doğrusunu altındaki noktalı yerlere yazınız.
1. ( ) Dünya’nın çevresinde dolanan artık hiçbir işlevi olmayan insan yapımı cisimlerin tümüne uzay teknolojileri denir.
2. ( ) Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk gözlem uydusu Türksat 6A’dır.
3. ( ) Yıldızların kütleleri ne kadar büyükse yaşamı o kadar kısa olur.
4. ( ) Atbaşı, Orion ve Tarantula bilinen bulutsulardan bazılarıdır.
5. ( ) Küçük kütleli yıldızların hayatları süpernova patlaması ile son bulur.

Cevap:

• 1. (Y) Doğrusu: Bu cisimlerin tümüne uzay çöpü denir.
• 2. (Y) Doğrusu: Türksat 6A gözlem değil, ilk yerli ve millî haberleşme uydumuzdur.
• 3. (D)
• 4. (D)
• 5. (Y) Doğrusu: Süpernova ile büyük kütleli yıldızların hayatları son bulur.

B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri verilen ifadelerden uygun olanı ile tamamlayınız.
uzay mekiği, soğuk, uzay sondası, astronomi, bulutsu, sıcak, uzay, güneş panelleri, yapay uydular, uzay kirliliği, evren, ışık kirliliği
1. Dünya ile uzay arasında astronotların ve gerekli araç gereçlerin gidip gelmesini sağlayan …………..…………….. yeniden kullanılabilme özelliğine sahiptir.
2. Mars’ın yörüngesinde dolanan …………..…………….. sayesinde bu gezegen hakkında pek çok bilgi ediniyoruz.
3. Ülkemizde haberleşme için Türksat 3A, Türksat 4A, Türksat 4B, Türksat 5A ve Türksat 5B gibi …………..…………….. kullanılmaktadır.
4. Gözlemevi kurulacak yerlerde …………..…………….. olmaması gerekir.
5. Uzay araçlarının enerji ihtiyacını karşılamak için geliştirilen …………..…………….. günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır.
6. Dünya atmosferi dışındaki tüm gök cisimlerin fiziksel ve kimyasal yapısını, özelliklerini, hareketlerini inceleyen bilim dalına …………..…………….. denir.
7. Uzay roketinin patlayan parçaları …………..…………….. oluşumuna sebep olur.
8. Mavi renkli yıldızlar en …………..…………….. yıldızlardır.
9. Hidrojen gazı, toz ve diğer materyallerden oluşan …………..…………….. kütle çekim kuvvetlerinin etkisiyle yoğunlaşarak yıldızların oluşmasını sağlar.
10. Dünya, yıldızlar, gezegenler, galaksiler, sistemler, asteroitler gibi tüm gök cisimlerini içine alan boşluğa …………..…………….. denir.

Cevap:

• 1. Dünya ile uzay arasında astronotların ve gerekli araç gereçlerin gidip gelmesini sağlayan uzay mekiği yeniden kullanılabilme özelliğine sahiptir.
• 2. Mars’ın yörüngesinde dolanan uzay sondası sayesinde bu gezegen hakkında pek çok bilgi ediniyoruz.
• 3. Ülkemizde haberleşme için Türksat 3A, Türksat 4A, Türksat 4B, Türksat 5A ve Türksat 5B gibi yapay uydular kullanılmaktadır.
• 4. Gözlemevi kurulacak yerlerde ışık kirliliği olmaması gerekir.
• 5. Uzay araçlarının enerji ihtiyacını karşılamak için geliştirilen güneş panelleri günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır.
• 6. Dünya atmosferi dışındaki tüm gök cisimlerin fiziksel ve kimyasal yapısını, özelliklerini, hareketlerini inceleyen bilim dalına astronomi denir.
• 7. Uzay roketinin patlayan parçaları uzay kirliliği oluşumuna sebep olur.
• 8. Mavi renkli yıldızlar en sıcak yıldızlardır.
• 9. Hidrojen gazı, toz ve diğer materyallerden oluşan bulutsu kütle çekim kuvvetlerinin etkisiyle yoğunlaşarak yıldızların oluşmasını sağlar.
• 10. Dünya, yıldızlar, gezegenler, galaksiler, sistemler, asteroitler gibi tüm gök cisimlerini içine alan boşluğa evren denir.

C. Numaralanmış kutularda uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler ile ilgili bazı kavramlar verilmiştir.
1. Uzay istasyonu, 2. Uzay mekiği, 3. Uzay teleskobu, 4. Uzay roketi, 5. Yapay uydu, 6. Uzay sondası
Buna göre aşağıda verilen ifadeler için geçerli olan kavramların numaralarını noktalı yerlere yazınız (Aynı kavram numarası birden fazla kullanılabilir.).
a. Astronotlu uzay araçlarıdır.
b. İnsansız uzay araçlarıdır.
c. Güneş panellerinin kullanıldığı uzay araçlarıdır.
ç. Tekrar kullanılabilme özelliği olan uzay araçlarıdır.
d. Gök cisimlerini incelemek için kullanılan araçlardır.
e. Dünya’nın yörüngesinde dolanan uzay araçlarıdır.
f. İletişim, gözlem, keşif vb. amaçlar için kullanılan araçlardır.
g. Uzay kirliliğine sebep olabilecek araçlardır.

Cevap:

• a. 1, 2
• b. 3, 4, 5, 6
• c. 1, 5, 6
• ç. 2, 4
• d. 3, 6
• e. 1, 3, 5
• f. 5
• g. 1, 2, 3, 4, 5, 6

Ç. Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar verip ilgili oklar yönünde ilerleyerek doğru çıkışa ulaşınız.

Cevap: 4. Çıkış

• “Uzay teleskobu, yer tabanlı teleskoplara göre çok daha net ve detaylı görüntüler elde eder.” → D
• “Astronotlar uzaydaki çalışmalarını uzay sondalarında gerçekleştirir.” → Y
• “Rasat gözlem uydusu hâlâ kullanılmaktadır.” → Y

D. Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Yıldızlar sıcaklıklarına göre farklı renkte görünür.
Yıldızların sıcaklıklarını yüksekten düşüğe doğru renklerine göre yazınız.

Cevap: Mavi ya da beyaz → sarı → turuncu ya da kırmızı

2. Evinizin adresini tarif ederken kullandığınız il, ilçe, sokak ve mahalle isimleri ile Dünya’nın evrende bulunduğu konum arasındaki ilişkiyi yazınız.

Cevap: İl, ilçe, mahalle, sokak gibi iç içedir: evren → galaksi → Güneş sistemi → Dünya.

3. Takımyıldızlardan hangi alanlarda faydalanıldığını listeleyiniz.

Cevap: Yön bulmada, gökyüzü gözleminde, eskiden denizcilikte ve takvim yapımında.

4. Haberleşme için kullanılan ülkemize ait uyduların isimlerini yazınız.

Cevap: Türksat 3A, 4A, 4B, 5A, 5B ve 6A

5. Uzay kirliliğinin neden olabileceği sorunları ve bu sorunlara çözüm önerilerini yazınız.
Sorunlar:
Çözüm önerileri:

Cevap:

• Sorunlar: Parçalar uydulara ve uzay istasyonuna çarpıp zarar verir; haberleşme, ulaşım ve güvenlik aksar.
• Çözüm önerileri: Çöpler özel sistemlerle yakalanıp Dünya’ya getirilebilir; çevreci, yeniden kullanılan araçlar üretilebilir.

6. Yıldızların bir yaşam süreci vardır.
Kelebekler ile yıldızların yaşam süreci arasında benzerlik ilişkisi kurulmak isteniyor.
(1 Yumurta, 2 Larva, 3 Pupa, 4 Yetişkin)
I ve II numaralı soruları verilen bilgilerden yararlanarak cevaplayınız.
I. Buna göre aşağıdaki benzerlik ilişkilerinden hangisi daha doğru olur?
(Sırasıyla Yumurta, Larva, Pupa, Yetişkin)
A) Bulutsu, Büyük kütleli yıldız, Süpernova, Kara delik
B) Nötron yıldızı, Büyük kütleli yıldız, Bulutsu, Kırmızı dev
C) Beyaz cüce, Küçük kütleli yıldız, Kırmızı dev, Bulutsu
D) Bulutsu, Küçük kütleli yıldız, Kara delik, Beyaz cüce

Cevap: A) Bulutsu, Büyük kütleli yıldız, Süpernova, Kara delik

II. Görseldeki yetişkin kelebeğin (4) beyaz cüceyi temsil ettiği kabul edilirse larva (2), yıldız yaşam sürecinde hangi aşamayı temsil ediyor olabilir?

Cevap: Küçük kütleli yıldızı; çünkü beyaz cüceyle biten yol onunkidir.

7. Aşağıda uydularımız ve bu uyduların özellikleri ile ilgili ifadeler verilmiştir. İfadelerin önündeki boş kutulara ilgili olduğu uyduların numarasını/numaralarını yazınız.
1. Rasat, 2. Bilsat, 3. Türksat 4B, 4. İmece, 5. Göktürk 1, 6. Türksat 6A
Aktif olarak kullanılan yer gözlem uydumuzdur.
Deneysel amaçlı geliştirilen ilk uzaktan algılama uydumuzdur.
TÜBİTAK UZAY tarafından yerli ve millî olarak geliştirilen yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydumuzdur.
İlk yerli ve millî haberleşme uydumuzdur.

Cevap:

• Aktif olarak kullanılan yer gözlem uydumuzdur. → 4, 5 (İmece, Göktürk 1)
• Deneysel amaçlı geliştirilen ilk uzaktan algılama uydumuzdur. → 2 (Bilsat)
• TÜBİTAK UZAY tarafından yerli ve millî olarak geliştirilen yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydumuzdur. → 4 (İmece)
• İlk yerli ve millî haberleşme uydumuzdur. → 6 (Türksat 6A)

8. Uzay sondası, uzay mekiği, uzay roketi, yapay uydu, uzay teleskobu ve uzay istasyonu araçlarının kullanım alanları, kullanım amacı, yeniden kullanılabilme, enerji kaynağı vb. özelliklerinin benzerlik ve farklılıklarını aşağıdaki tabloya örnekte olduğu gibi yazınız.
Uzay istasyonu-Uzay mekiği (örnek): Benzerlik: İnsanlı olması. Farklılık: Güneş paneli.
Uzay sondası-Uzay teleskobu
Yapay uydu-Uzay istasyonu
Uzay mekiği-Uzay roketi
Uzay teleskobu-Uzay istasyonu

Cevap:

• Uzay sondası-Uzay teleskobu: Benzerlik: Gök cisimlerini inceleme. Farklılık: Teleskop yere de kurulur.
• Yapay uydu-Uzay istasyonu: Benzerlik: Güneş paneli kullanma. Farklılık: İstasyonda astronot var.
• Uzay mekiği-Uzay roketi: Benzerlik: Uzaya yük taşıma. Farklılık: Roket Dünya’dan yönetilir.
• Uzay teleskobu-Uzay istasyonu: Benzerlik: Yörüngede bulunma. Farklılık: İstasyonda deney yapılır.
• Uzay roketi-Uzay sondası (eklenen): Benzerlik: Dünya’dan kontrol. Farklılık: Rokette güneş paneli yok.
• Yapay uydu-Uzay teleskobu (eklenen): Benzerlik: Gözlem yapma. Farklılık: Uydu iletişim de sağlar.

E. Aşağıdaki bulmacayı çözünüz.
Yukarıdan aşağıya
1. Küçük kütleli yıldızlardan geriye kalan demir ve karbon yığınıdır.
3. Uzay araçlarını yeryüzünden yörüngeye veya daha uzak bölgelere taşımak için kullanılan araçlardır.
4. Işığın boşlukta 1 yılda aldığı yaklaşık mesafedir.
6. Açık bir havada gece gökyüzüne bakıldığında bir aradaymış gibi görünen yıldız gruplarıdır.
8. Dünya dışında kalan tüm gök cisimlerini içine alan boşluktur.
Soldan sağa
2. Yıldız oluşum bölgeleridir.
5. Uzay istasyonunda düşük yer çekimli ortamda araştırmalar ve bilimsel deneyler yapar.
7. Kutup Yıldızı’nın yer aldığı takımyıldızdır.
9. Astronomların uzay ile ilgili araştırma yaptıkları yerlerdir.
10. Bir gezegeni veya gök cismini incelemek için gönderilen uzay aracıdır.

Cevap:

• Yukarıdan aşağıya: 1. BEYAZ CÜCE, 3. UZAY ROKETİ, 4. IŞIK YILI, 6. TAKIMYILDIZ, 8. UZAY
• Soldan sağa: 2. BULUTSU, 5. ASTRONOT, 7. KÜÇÜKAYI, 9. GÖZLEMEVİ, 10. UZAY SONDASI