7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-111 Cevapları 1. Kitap

A. Aşağıda verilen kelime ve kavram havuzunu inceleyiniz. Bu kelime ve kavramlardan üçünü seçiniz ve bunların size hangi kelimeleri çağrıştırdığını aşağıda verilen alana not alınız. Seçtiğiniz kelimeler, kavramlar ve notlarınızdan hareketle bir konuşma planlayınız.

Cevap:

• azim ve kararlılık: pes etmemek, sabır, Elif’in kağnısı
• özgürlük: hür yaşamak, bayrak, istiklal
• omuz omuza: birlik, yardımlaşma, cephe gerisi

Konuşma planım: “Omuz omuza verince özgürlüğü kazandık” konulu bir konuşma. Girişte işgal yıllarını, gelişmede Elif gibi kahramanların azmini ve halkın birliğini anlatırım. Sonuçta özgürlüğü korumanın bizim görevimiz olduğunu söylerim.

B. Planlama sırasında aşağıdaki açıklamalara dikkat ediniz.

Cevap: Konuşmamın amacını arkadaşlarımı bilgilendirmek ve duygulandırmak olarak belirledim. Konuyu “Millî Mücadele’de birlik” olarak seçtim ve konuşma türünü sınıf içi sunum yaptım.

C. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki açıklamalara dikkat ediniz.

Cevap: Konuşurken nefesimi kontrol ettim, vurgu ve tonlamayı konuya uygun kullandım, sözcükleri doğru söyledim ve sesimi arkadaşlarımın duyacağı şekilde ayarladım.

A. Aşağıdaki cümlelerde yer alan isim ve fiil çekim eklerini inceleyiniz. Bu eklerin kelimelere kattığı anlamı düşününüz.

Cevap: Cümleleri okudum; isimlere gelen eklerin durum, çokluk ve aitlik anlamı, fiillere gelen eklerin zaman, kişi ve soru anlamı kattığını gördüm.

B. Numaralandırılmış cümlelerde incelediğiniz çekim eklerini örnekteki gibi uygun bölüme yazınız.

Cevap:

• 1 (örnek): İsim çekim ekleri: -ten, -e. Fiil çekim ekleri: -dü, -ler.
• 2: İsim çekim ekleri: -u, -i, -ı, -na, -dan, -ya, -dan, -a. Fiil çekim ekleri: -ti.
• 3: İsim çekim eki yok (sözcükler yalın). Fiil çekim ekleri: -ma, -dı, -nız, -mı.
• 4: İsim çekim ekleri: -lar, -lar, -ın, -ı, -dan. Fiil çekim eki: -dı.
• 5: İsim çekim ekleri: -ı, -nı, -ya. Fiil çekim ekleri: -yor, -du.

C. Ayırdığınız isim ve fiil çekim eklerinin işlevlerini sınıflandırınız.

Cevap:

• İsme çoğul anlamı katan ek: -lar, -ler
• İsme belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma anlamı katan ek: -ı, -e, -da, -dan
• İsme ilgi anlamı katan ek: -ın, -in, -un, -ün
• İsme iyelik anlamı katan ek: -ım, -ın, -ı, -ımız, -ınız, -ları
• Fiile zaman veya dilek anlamı katan ekler: -dı, -yor, -ecek, -mış
• Fiilin hangi kişi tarafından yapıldığını belirten ek: -m, -n, -k, -nız, -lar
• Fiile soru anlamı katan ek: mı, mi, mu, mü

Ç. Aşağıdaki kelimelere uygun ekler getirerek cümleleri tamamlayınız.

Cevap:

• Atatürk, 29 Ekim 1923′te Cumhuriyet’i ilan etti.
• Türk milleti, Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde zafere yürüdü.
• Askerler vatanı düşmandan temizledi.

A. Kendinizi okulunuzun bahçesinde göndere çekilmiş bir bayrağın yerine koyunuz. Onun gözünden okulunuzda 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı günü yaşananları anlatan öyküleyici bir metin yazınız. Metninizin planını aşağıda verilen hikâye haritasını kullanarak yapınız. Metninizi defterinize yazınız.

Cevap: Planı 111. sayfadaki hikâye haritasına yazdım, öyküyü de aşağıdaki sayfada defterime yazdım.

B. Metninizi açık ve anlaşılır bir dille yazınız. Deyim, atasözü ve söz sanatları ile anlatımınızı zenginleştiriniz.

Cevap: Önce hikâye haritamı doldurdum:

• Şahıs/varlık kadrosu: Ben (okulun bayrağı), öğrenci Nehir, müdür, öğretmenler.
• Yer ve zaman: Okul bahçesi, 23 Nisan sabahı.
• Olay akışı 1: Nöbetçi öğrenciler beni göndere çeker; bahçe daha sessizdir.
• Olay akışı 2: Nehir bayram konuşmasını okurken kâğıdı rüzgârla uçar, telaşlanır.
• Olay akışı 3: Rüzgâr beni dalgalandırır; Nehir bana bakıp cesaretini toplar.
• Olay akışı 4: Konuşmasını bitirir, bahçe alkışlar; ben gururla dalgalanırım.
• Verilmek istenen mesaj: Bayrak sevgisi ve cesaret. Bayram, çocukların umududur.

Öykümü bu plana göre yazdım:

Güneş yeni doğmuştu. Nöbetçi öğrenciler beni göndere çektiğinde bahçe kuş sesinden başka ses duymuyordu. Birazdan her yer çocuk kaynayacaktı. Nehir, elinde bir kâğıtla kürsüye çıktığında ayakları titriyordu. Tam konuşmaya başlayacakken sert bir rüzgâr kâğıdı elinden kaptı. Nehir donup kaldı. O sırada ben dalgalanmaya başladım. Başını kaldırıp bana baktı, sanki “Korkma, ben buradayım” dedim. Gülümsedi ve kâğıda ihtiyaç duymadan konuşmaya başladı: “Bu bayram, çocukların bayramıdır; çünkü Atatürk geleceği bize emanet etti.” Bahçe bir anda alkıştan yankılandı. Öğretmenler gözlerini sildi. Ben de ilmek ilmek dokunmuş bir bez olduğumu unuttum, gururdan kabardım. Akşam olup bahçe boşaldığında bile içimde o alkış vardı. Çünkü bayram biterdi ama çocukların umudu bitmezdi.

“Üretim Vakti” konuşma bölümünde kullanmak üzere “Çanakkale, Atatürk, kahramanlık, gazilik, şehitlik” konularını içeren şiirler seçiniz. Seçtiğiniz şiirlere uygun fon müzikleri belirleyerek bir dinleti hazırlayınız. “Üretim Vakti” yazma bölümünde kullanmak üzere tema boyunca öğrendiğiniz kelime veya kelime gruplarını, deyim ve atasözlerini tespit ediniz.

Cevap: Dinleti için Mehmet Akif Ersoy’un “Çanakkale Şehitlerine” şiirini ve bu temadaki “Mustafa Kemal’in Kağnısı” şiirini seçtim. Fon müziği olarak sakin, hüzünlü bir enstrümantal parça belirledim. Tema boyunca öğrendiğim “kağnı, mahzun, siper, cephane, dirlik” sözcüklerini ve “Canını dişine takmak” deyimini yazma çalışması için not aldım.