7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 122-126-127-128-129 Cevapları 1. Kitap

1. Dil (lisan) kelimesi size neleri çağrıştırıyor? Cevabınızı 4. etkinlikte ayrılan alana yazınız ve arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Bana konuşmayı, anlaşmayı, anne babamla aynı dili paylaşmayı ve duygularımı anlatabilmeyi çağrıştırıyor. Cevabımı 4. etkinlikte (128. sayfa) yazdım.

2. Dilini bilmediğiniz bir ülkede yaşamak zorunda kaldığınızı düşününüz. Bu durumda karşılaşabileceğiniz güçlükleri ve insanlarla nasıl iletişim kurabileceğinizi anlatınız.

Cevap: En büyük güçlüğüm ihtiyaçlarımı anlatamamak ve kimseyi anlayamamak olurdu; kendimi çok yalnız hissederdim. İletişim için el kol hareketlerini, resimleri, yüz ifademi kullanır, gülümserdim. Her gün birkaç yeni sözcük öğrenirdim.

Metni sessiz okuyunuz. Metni okurken “metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme stratejisi”ni kullanınız. Bunun için defterinize bir hikâye haritası çiziniz ve metindeki önemli bilgileri not ediniz. Okuma sırasında anlamını bilmediğiniz kelime veya kelime grupları ile bunların anlamlarına yönelik tahminlerinizi 1. etkinlikteki uygun alanlara yazınız.

Cevap: Metni sessizce okudum. Defterime kişileri (Hasan, hala, eskici), yeri (vapur, tren, Filistin’deki kasaba) ve olayları not edip bir hikâye haritası çizdim. Bilmediğim sözcükleri (“ücra, peltek, mukavva, entari, çiriş, iskemle, nasırlaşmış, tomar”) 1. etkinliğe yazdım.

Belirlediğiniz kelime veya kelime gruplarının TDK Güncel Türkçe Sözlük’teki anlamlarını inceleyip tahminlerinizin doğruluğunu kontrol ediniz.

Cevap: Tabloya yazdığım tahminlerimi sözlükle şöyle kontrol ettim:

• ücra: Tahminim: uzak, ıssız yer. Sözlük anlamı: çok uzak, kimsenin uğramadığı yer.
• peltek: Tahminim: sesleri tam çıkaramayan. Sözlük anlamı: bazı sesleri, özellikle “s” ve “z”yi doğru çıkaramayan (kişi).
• mukavva: Tahminim: kalın, sert kâğıt. Sözlük anlamı: kâğıt hamurundan yapılan kalın levha.
• entari: Tahminim: uzun, bol elbise. Sözlük anlamı: önü açık, uzun ve bol bir giysi.
• çiriş: Tahminim: yapıştırıcı bir madde. Sözlük anlamı: ayakkabı yapımında kullanılan, nişastadan yapılmış yapıştırıcı macun.
• iskemle: Tahminim: sandalye. Sözlük anlamı: tek kişilik, sırtsız ya da sırtlı oturak.
• nasırlaşmış: Tahminim: sertleşmiş, kalınlaşmış. Sözlük anlamı: nasır bağlamış, sertleşmiş.
• tomar: Tahminim: sarılıp toplanmış deste. Sözlük anlamı: sarılarak yuvarlak hâle getirilmiş kâğıt ya da deri.

1. Hasan nereye yolculuk yapmıştır? Bu yolculuğun sebebi nedir?

Cevap: Hasan, Filistin’in ücra bir kasabasındaki halasının yanına gitmiştir. Babası ölmüş, annesi de ölünce uzak akrabaları ve komşular onu halasına göndermiştir.

2. Kitabınızın arkasındaki haritadan Hasan’ın yolculuk yaptığı güzergâhı inceleyiniz. Bu güzergâhtaki değişimleri yazar nasıl betimlemiştir? Açıklayınız.

Cevap: Yazar manzaranın yolculuk boyunca giderek kuraklaştığını anlatır. Önce çiçek açmış, meyveli, nemli bahçeler ve zeytinlikler vardır. Sonra kuru, çatlak dağlar gelir. En sonunda ağacın, derenin, evin olmadığı uçsuz bucaksız bir düzlüğe çıkılır. Bu değişim Hasan’ın yalnızlaşmasıyla paralel gider.

3. Hasan’ın yolculuğu sırasında çevresindeki insanlara ilişkin gözlemleri onun davranışlarına nasıl yansımıştır?

Cevap: Hasan, çevresindekilerin bilmediği bir dilde konuştuğunu ve adının bile “Hassen” olarak değiştiğini görmüştür. Bunu görünce kendine yabancı hissetmiş, içine kapanıp susmaya başlamıştır.

4. Eskiciyle karşılaşıncaya kadar Hasan neden konuşmamıştır?

Cevap: Çevresinde kimse Türkçe konuşmuyordu; herkes Arapça konuşuyordu. Hasan kendini anlatamayacağını düşündüğü için konuşmamıştır. Kendi dilini duymak istiyordu ama duyamıyordu.

5. Metnin ana fikri nedir? Açıklayınız.

Cevap: Metnin ana fikri, insanın kendini rahat ifade etmesi ve bir yere ait hissetmesi için kendi dilini duymasının çok önemli olduğudur. Hasan Türkçe konuşan biriyle karşılaşınca aylardır tuttuğu duygularını bir anda döker; bu da dilin insanı bağlayan en güçlü bağ olduğunu gösterir.

A. Hasan’ın yolculuğunun başında, halasının evinde ve eskiciyle tanıştığında hissettiği duyguları inceleyiniz. Bu duygulardaki değişimin sebeplerini ve duyguların Hasan’ın iletişimine yansımalarını sebep-sonuç ilişkisi içinde aşağıdaki alana yazınız.

Cevap:

• Yolculuğun başında: Sebep: vapurda ilginç şeyler görmesi, herkesle kendi dilinde konuşabilmesi. Duygular: neşe, merak, eğlence. İletişime etkisi: peltek, şirin konuşmalarıyla yolcuları güldürdü; rahatça iletişim kurdu.
• Halasının evinde: Sebep: çevresindekilerin dilini bilmemesi, kimsenin onu anlamaması. Duygular: yalnızlık, korku, yabancılık. İletişime etkisi: susmaya başladı; haftalarca tek söz etmedi.
• Eskiciyle tanıştığında: Sebep: ilk kez Türkçe konuşan biriyle karşılaşması. Duygular: sevinç, rahatlama, özlem. İletişime etkisi: durmadan konuştu; aylardır biriken her şeyi anlattı.

B. Metnin farklı bölümlerindeki bu duyguların sebepleri ve iletişim üzerindeki etkilerinde ne tür benzerlik ve farklılıklar olduğunu belirleyip arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Yolculuğun başı ile eskiciyle tanışma benzerdir; ikisinde de Hasan kendi dilini konuşabildiği için sevinçli ve konuşkandır. Halasının evi ise bunlardan farklıdır; dil engeli yüzünden Hasan korku ve yalnızlık duyup susmuştur. Demek ki duygularımız iletişimimizi doğrudan etkiler.

“Hazırlık Vaktı”nin ilk sorusunu tekrar okuyunuz ve kendi bakış açınızla verdiğiniz cevabı hatırlayınız. Ardından metnin bütününü dikkate alarak Hasan’ın bakış açısıyla “dil”in ne olduğunu sınıfça ele alınız. Yorumunuzu Hasan’ın bakış açısını yansıtan ifadelerle detaylandırarak aşağıdaki alanlara yazınız.

Cevap:

• Benim bakış açımla “dil”: Dil, düşündüğümü ve hissettiğimi başkalarına ulaştıran en önemli araçtır; onunla arkadaşlarımla bağ kurarım.
• Hasan’ın bakış açısıyla “dil”: Hasan için dil, evi ve memleketi demektir. Türkçeyi duyunca konuşmaya başlıyor, duyamayınca susuyor.

A. Okuduğunuz metnin serim, düğüm, çözüm bölümlerini belirleyiniz. Belirlediğiniz bölümlerin başladığı cümleleri aşağıdaki alana yazınız.

Cevap:

• Serim: “Vapur rıhtımdan kalkıp, ta Marmara’ya doğru uzaklaşmaya başlayınca yolcuyu geçirmeye gelenler, üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar:”
• Düğüm: “Fakat vapur, şuraya buraya uğrayıp bir sürü yolcu bıraktıktan sonra sıcak memleketlere yaklaşınca kendisini bir durgunluk aldı:”
• Çözüm: “Bir gün halası sokaktan bağırarak geçen bir satıcıyı çağırdı.”

B. Metnin bölümlerinin birbirleriyle bağlantısını belirleyiniz. Bölümler arasındaki geçişlerin uygun bir şekilde yapılıp yapılmadığına yönelik arkadaşlarınızla fikir alışverişinde bulununuz.

Cevap: Serimdeki neşeli Hasan, düğümde dil engeliyle karşılaşınca suskun bir çocuğa dönüşür. Bu suskunluk çözümde eskici gelene kadar sürer. Her bölüm bir öncekinin sonucudur; geçişler uygun ve tutarlıdır.

Metni okurken defterinize not aldığınız önemli bilgileri gözden geçiriniz. Bu bilgileri kullanarak metni kendi cümlelerinizle metindeki olay akışına uygun olarak aşağıdaki alana özetleyiniz.

Cevap: Hasan’ın annesi ve babası ölünce akrabaları onu Filistin’deki halasının yanına gönderir. Vapurda neşeli ve konuşkan olan Hasan, çevresindekilerin Arapça konuştuğunu fark edince susmaya başlar. Hatta adı bile “Hassen” olur. Trenle çorak bir düzlüğe girdikçe içi de boşalır. Halasının evinde haftalarca tek söz etmez. Günlerden bir gün evlerine bir eskici uğrar. Eskici Türkçe konuşunca Hasan, aylardır biriken her şeyi durmadan ona anlatır. İşi biten eskici gitmek isteyince Hasan hıçkıra hıçkıra ağlar, çünkü Türkçe konuşacak kimse kalmayacaktır. Bu durum sert görünen eskicinin yüreğini bile yumuşatır.