7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 134-136-137-138 Cevapları 1. Kitap

1. Yakın çevrenizdeki insanlar birbirleriyle nasıl selamlaşmaktadır? Gözlemlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Mahallemizde insanlar “günaydın”, “merhaba” ya da “selamün aleyküm” diyerek selamlaşıyor. Büyüklerin elini öpüyoruz; arkadaşlarımla tokalaşıyor ya da sarılıyoruz. Uzaktan görünce el sallayanlar da çok.

2. Güzel sözlerle nezaket arasında nasıl bir ilişki vardır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Güzel söz, nezaketin ilk işaretidir. “Lütfen” ve “teşekkür ederim” diyen kişi karşısındakine değer verdiğini gösterir. Kaba konuşunca niyetim iyi olsa bile karşımdaki incinebilir.

Aşağıdaki metnin etkinliklerine göz gezdiriniz. Bu etkinlikler ve metnin türünden hareketle metni okurken kullanacağınız strateji veya yöntemi seçiniz. Okuma sırasında kullanacağınız materyalleri (sözlük, defter vb.) belirleyiniz.

Cevap: Metin bir deneme. Etkinliklerde anahtar sözcükler, düşünceyi geliştirme yolları ve öznel-nesnel ifadeler soruluyor. Önce metni baştan sona okuyup önemli yerlerin altını çizeceğim, sonra her bölümün ana düşüncesini kendi cümlelerimle not alacağım. Sözlük ve defter kullanacağım.

A. Aşağıdaki kelime veya kelime gruplarının hangilerinin okuduğunuz metnin anahtar söz varlığı unsuru olabileceğini belirleyiniz.

Cevap: Anahtar söz varlığı unsurları şunlardır:

• hayır
• hayrını görmek
• hayra yormak
• ağzını hayra açmak

B. Bu kelime veya kelime gruplarının metinde hangi anlamda kullanıldığını belirledikten sonra sözlük anlamlarını bulup arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Metinde “hayır” sözcüğü iyilik, yarar ve güzel söz anlamında kullanılıyor.

• hayrını görmek: bir şeyin yararını görmek (metinde “hayır görmemek” biçiminde geçer)
• hayra yormak: bir olayı ya da rüyayı iyiye yormak
• ağzını hayra açmak: iyi şeyler konuşmak, hayırlı söz söylemek

C. Verilen kelimelerden eş anlamlısı, zıt anlamlısı ve eş seslisi bulunanları belirleyip aşağıdaki uygun alanlara yazınız.

Cevap:

• Eş anlamlısı bulunanlar: yeğlemek, kelam, yâd etmek, akıbet
• Zıt anlamlısı bulunanlar: hayrını görmek, hayra yormak, ağzını hayra açmak, hayır (iyilik anlamında)
• Eş seslisi bulunanlar: hayır (ret sözü), hayır (iyilik, yarar)

Ç. Etkinliğin “C” kısmında tabloya yerleştirdiğiniz kelimelerin veya kelime gruplarının eş ve zıt anlamlarını tablodaki ilgili alanlara yazınız.

Cevap:

• Eş anlamlar: yeğlemek: tercih etmek, kelam: söz, yâd etmek: anmak, akıbet: son, sonuç
• Zıt anlamlar: hayrını görmek: zararını görmek, hayra yormak: şerre yormak, ağzını hayra açmak: ağzını bozmak, hayır (iyilik): şer

Aşağıdaki soruları “Ya Hayır Söyle…” metninden hareketle sözlü olarak cevaplayınız. 1. “Hayır söyleyin ki hayır bulasınız.” sözüyle anlatılmak istenen nedir?

Cevap: Güzel ve iyi söz söyleyen kişi karşılığında iyilik bulur. Söylediğimiz söz, bize iyilik olarak geri döner.

2. Koşan bir çocuğa eskilerin “düşeceksin” yerine “aman oğlum düşmeyesin” diye seslenmelerinin sebebi nedir? Açıklayınız.

Cevap: Eskiler, ağızdan çıkan sözün gerçeğe dönüşebileceğine inanırdı. “Düşeceksin” kötü bir dilek gibi duyulur. “Aman oğlum düşmeyesin” ise çocuğu koruyan bir dua gibidir.

3. Bir dilin “erozyona uğrayan topraklar” gibi eriyip gitmemesi için ne yapılmalıdır?

Cevap: Dilin sözcüklerine, deyimlerine ve atasözlerine sahip çıkmalıyız. Kendi sözcüklerimizi değerini bilerek kullanmalı, onlardan vazgeçmemeliyiz.

4. “By by” ve “çav” gibi ifadelerin kullanımının artması yazar tarafından hangi temel soruna bağlanmaktadır?

Cevap: Yazar bunu kültür karmaşasına bağlıyor. Kendi kültürümüzün selamını beğenmeyip başkalarınınkini yeğliyoruz.

5. Günlük hayatta kullandığımız bazı kelimelerin insan hayatı üzerindeki etkileri nelerdir? Örnekler vererek açıklayınız.

Cevap: Sabah “günaydın” demek ortamı yumuşatır. Arkadaşıma “hayırlı olsun” dediğimde sevincini paylaşmış olurum. Sürekli “yapamam” dersem kendime güvenim azalır. Sözcükler hem düşüncemizi hem ilişkilerimizi etkiler.

A. Okuduğunuz metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını belirleyiniz ve bunların kullanıldığı birer cümleyi ilgili bölümlere yazınız. Metinde kullanılmayan düşünceyi geliştirme yolunun karşısına örnek bir cümle yazınız.

Cevap:

• Tanımlama: «Hayır kalmak», işe yarar hali kalmaktır.
• Tanık gösterme: Mevlana: “Hayır söyleyin ki hayır bulasınız.”
• Örneklendirme: Günaydın, iyi günler, selam, merhaba gibi selamlaşma biçimleri
• Karşılaştırma: Olumlu söz imkânları gerçekleştirir, olumsuz söz olumsuzlukları.
• Benzetme: Dil, erozyona uğrayan topraklar gibi eriyip gitmiyor mu?
• Sayısal verilerden yararlanma (metinde yok, örnek cümle): Sınıfımızdaki 30 öğrencinin 22’si güzel sözlerin günü güzelleştirdiğini söyledi.

B. Belirlediğiniz düşünceyi geliştirme yolları kullanılmamış olsaydı metnin anlatımında ne değişirdi? Açıklayınız.

Cevap: Bu yollar olmasaydı metin yalnızca yazarın kişisel görüşlerinden oluşurdu. Mevlana’nın sözü olmasaydı düşünce inandırıcı olmazdı. Selamlaşma örnekleri olmasaydı anlatım soyut kalırdı. Benzetmeler olmasaydı metin bu kadar etkileyici olmazdı.

A. Okuduğunuz metinde geçen ifadeleri sınıflandırmak için “öznellik-nesnellik” veya “deyim-kalıp ifade olma” ölçütlerinden birini seçiniz.

Cevap: “Öznellik – nesnellik” ölçütünü seçtim. Metin yazarın duygu ve yorumlarıyla dolu olduğu için bu ölçüt uygun.

B. Belirlediğiniz ölçüte göre metindeki ifadeleri gruplandırıp aşağıdaki kutucuklara yazınız. Grupları adlandırınız.

Cevap:

• Öznel İfadeler: Ben ne semantik uzmanıyım, ne dil uzmanı. / Ben mirasyedi değilim, elimdeki her şeyi değerlendirmek isterim. / Beğenmiyoruz kendimizinkileri.
• Nesnel İfadeler: «Hayır sahibi», iyilik sever kişidir. / «Hayırlar», ne var ne yok demektir. / «Hayra alamet», iyiye işarettir.