7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 144-145-146-147 Cevapları 1. Kitap

1. Nezaket ve görgü kuralları sadece yüz yüze iletişimde mi önemlidir? Dijital ortamlarda bu kurallara uymamanın kimlere ne tür etkileri olabilir? Görüşlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Nezaket yalnızca yüz yüze iletişimde değil, ekran başında da önemlidir. Mesaj yazarken karşımdaki kişiyi göremem; bu yüzden kırıcı söz daha kolay çıkar. Dijital ortamda saygısızlık eden kişi karşısındakini üzer, ona kendini değersiz hissettirir ve aradaki dostluğu zedeler.

2. Değer verdiğimiz bir kişinin günlük iletişimde yaptığı yanlışların farkına varmasını istediğimizde ona yaklaşımımız nasıl olmalıdır? Ona nasıl yaklaşmalı, nelerden kaçınmalıyız? Sınıfça beyin fırtınası yapınız ve maddeler hâlinde defterinize not alınız.

Cevap:

• Onu herkesin içinde değil, baş başayken uyarmalıyız.
• Yumuşak bir ses tonuyla ve “bana öyle geldi” diyerek konuşmalıyız.
• “Sen hep böylesin” gibi genellemelerden ve suçlamadan kaçınmalıyız.
• Onu dinleyip kendi bakış açısını da anlamaya çalışmalıyız.
• Eleştirirken bir çözüm önerisi sunmalıyız.

A. Aşağıda verilen kelime veya kelime gruplarından izlediğiniz içeriğin anahtar söz varlığı unsuru olabileceklerini belirleyiniz.

Cevap: Anahtar söz varlığı unsurları: sanal zorbalık, mizah, canını sıkmak, iddia etmek, yorum.

B. Verilen kelime veya kelime gruplarının önce metindeki anlamlarını belirleyiniz. Ardından aşağıdaki sözlük anlamları ile eşleştirerek uygun alanlara yazınız. Son olarak bu kelime veya kelime gruplarının çağrıştırdıkları ifadeleri ayrılan alanlara yazınız.

Cevap:

• Bir olayı belli bir görüşe göre açıklama, değerlendirme. → yorum (çağrıştırdığı ifadeler: klavye, tepki, beğeni)
• Sözlerle veya davranışlarla kişinin neşesini kaçırmak, huzurunu bozmak. → canını sıkmak (üzüntü, öfke, alınganlık)
• Sözünde direnmek, bir iddia ileri sürmek. → iddia etmek (ısrar, savunma, söz)
• Dijital teknolojiler kullanılarak gerçekleştirilen zorbalık. → sanal zorbalık (ekran, alay, kırıcı yorum)
• Gülmece. → mizah (kahkaha, espri, neşe)

Aşağıdaki soruları izlediğiniz “Dijital Tayfa – Komik mi Şimdi?” adlı içerikten hareketle sözlü olarak cevaplayınız. 1. Hayri ile kardeşi ve arkadaşları arasındaki görüş ayrılığının sebebi nedir?

Cevap: Kardeşi Hale ile arkadaşları Kamil ve Sevim, “Espri Piri” adlı hesabın alaycı yorumlarına kahkaha atıyor. Hayri ise bu yorumları komik bulmuyor; onlara göre ortada yalnızca gereksiz bir yorum var. Ayrılığın sebebi, bu yorumların şaka mı yoksa kırıcı mı sayılacağı.

2. Hale, Kâmil ve Sevim’in tepkileri neden değişim göstermiştir?

Cevap: Üçü de başta yorumları masum bir espri sayıyordu. Sonra “Cevizli” adlı hesap kendi fotoğraflarına benzer alaycı yorumlar yazdı. Hale’nin canı sıkıldı, Kamil gülüyormuş gibi yaptı, Sevim de aynı şeyi yaşadı. Başlarına gelince Hayri’yi anladılar.

3. İçerikteki gibi arkadaşlarınızın duygu ve düşüncelerinizi anlamadığı durumlarda neler hissediyorsunuz?

Cevap: Önce üzülür ve içime kapanırım. Sonra sakin bir dille düşüncemi bir örnekle anlatırım. Çoğu zaman anlaşılmamak, kendimi iyi anlatamamamdan kaynaklanır.

4. Hayri, sosyal medyada uygun olmayan yorumlara gösterilen ilginin neye sebep olacağını vurgulamaktadır?

Cevap: Hayri, kaba yorumlara ilgi göstermenin yorumu yazan kişileri ve başkalarını cesaretlendireceğini vurguluyor.

5. İçerikte anlatılanlara göre mizah ve zorbalık arasındaki fark nedir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Mizahta amaç güldürmek ve eğlenmektir; şakanın muhatabı da gülebilir. Zorbalıkta amaç karşıdakini küçük düşürmektir ve o kişi rahatsız olur. Bir şakanın hangisi olduğunu anlamak için muhatabın gerçekten gülüp gülmediğine bakmak yeter.

A. İzlediğiniz içerikte kullanılan ikna tekniklerini aşağıdakiler arasından seçiniz. Seçtiğiniz tekniklerin hangi karakter tarafından nasıl kullanıldığını sözlü olarak açıklayınız.

Cevap: Seçtiğim teknikler Karşılıkta Bulunma ve Tutarlılık.

• Karşılıkta Bulunma: Hayri, “Cevizli” adıyla arkadaşlarının başkalarına gülünce yaptığı şeyi onlara yaptı; kendi paylaşımlarına alaycı yorum yazdı.
• Tutarlılık: Arkadaşları “alınmam, hoşgörülüyüm” demişti. Hayri, tepkilerinin sözleriyle çeliştiğini göstererek onları kendi sözlerine uygun davranmaya çağırdı.

B. Belirlediğiniz tekniklerin birbirleriyle ve içeriğin konusu ile nasıl bir ilişkisi vardır? Sözlü olarak açıklayınız.

Cevap: İki teknik birbirini tamamlıyor. Hayri önce arkadaşlarına aynı davranışı yaşatarak karşılık verdi; bu, “alınmam” sözleriyle gerçek tepkileri arasındaki çelişkiyi ortaya çıkardı. İçeriğin konusu mizah ile zorbalık arasındaki fark olduğu için iki teknik de bu farkı arkadaşlarına yaşatarak göstermeye hizmet ediyor.

“Hazırlık Vakti”nin 2. sorusunda belirlediğiniz maddeleri ölçüt olarak kullanınız. Hayri’nin yaptıklarını ölçütlerinizle karşılaştırınız ve seçtiği yolun doğruluğunu değerlendiriniz. Ulaştığınız sonucu gerekçelerinizle aşağıdaki alana yazınız.

Cevap: Ölçütlerim baş başa, yumuşak ve suçlamadan uyarmaktı. Hayri arkadaşlarını herkesin önünde utandırmadı, önce “Demedi demeyin” diye uyardı. Sonra Cevizli ile aynısını yaşattı ve videoda kırmadan açıkladı. Yolu doğruydu, çünkü kimse küçük düşmeden dersini aldı.

A. İzlediğiniz içeriğin genelinde yaşananları gözden geçiriniz. Hayri’nin düşüncelerini; Hale, Kâmil ve Sevim’in yorumlara verdikleri tepkilerdeki değişimi inceleyiniz. Bunlardan hareketle içeriğin vermek istediği mesajı belirleyip aşağıdaki alana yazınız.

Cevap: Hayri baştan sona aynı düşüncede kalıyor: kaba yorumları komik bulmuyor. Kamil ile Sevim önce bu yorumlara gülüyor, aynısı kendi paylaşımlarına yapılınca fikir değiştiriyor. Hale de alınıyor. Bu değişim mesajı gösteriyor: bir yorumu yazmadan önce karşımdakinin yerine geçip iki kere düşünmeliyim. Şaka diye başkasını üzmemeliyim.

B. İzlediğiniz içeriği serim, düğüm, çözüm bölümlerinin kurgulanışı bakımından inceleyiniz. Söz konusu bölümlerin kurgulanışını verilen sorular doğrultusunda sorgulayıp seçimlerinizi yapınız. Düşüncelerinizi gerekçeleriyle açıklayınız.

Cevap: Serim bölümündeki başlangıç olayı dikkat çekici ve merak uyandırıcıdır. Çünkü ilk sahnede Hayri ile arkadaşları yorumlar yüzünden tartışıyor. İzleyici sonucu merak ediyor. (Şemada “Daha dikkat çekici olabilirdi” kolunu seçmedim.)