7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 95-96-97-98-99-100-101 Cevapları 1. Kitap

Karekodu okutarak “Hey Onbeşli-Bir Çanakkale Ağıdı” adlı türküyü dinleyiniz. Türküyü dinlediğinizde hissettiklerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: Türküyü dinleyince içimde bir hüzün oluştu. Benim yaşımdaki gençlerin cepheye gittiğini, ardından ağlayanların olduğunu düşündüm. Bir yandan da onların cesaretine hayran kaldım.

Karekodu okutarak “Milli Mücadele Sergisi Kahraman Çocuklar” adlı içeriği not alarak izleme yöntemiyle izleyiniz. İçeriği izlerken anahtar kelimeleri belirleyerek not alınız. İçeriğe bağlı etkinliklere göz gezdirip izleme sırasında kullanmak üzere bir strateji seçiniz. İzlerken ihtiyaç duymanız hâlinde seçtiğiniz stratejiyi değiştirebilirsiniz.

Cevap: İzlerken “vatan, çocuk, cephe, siper, cephane, birlik” gibi anahtar sözcükleri not aldım. Sorular ekrandaki yazıyı, müziği ve görüntüyü de sorduğu için yalnızca konuşmaları değil bunları da izlemeye karar verdim.

A. Metnin içeriğine yönelik tahminlerinizi ve tahminlerinizin gerekçelerini aşağıdaki alana yazınız.

Cevap: Başlıkta “Kahraman Çocuklar” yazıyor. Resimde siperde asker kıyafetli çocuklar var; biri kitap okuyor, ikisi ekmek paylaşıyor. Bu yüzden içeriğin Millî Mücadele’de cepheye giden çocukları anlattığını tahmin ediyorum. Cesaretlerini ve birbirine yardımlarını göstereceğini düşünüyorum.

B. Metnin içeriğiyle ilgili tahminleriniz doğru çıktı mı? Tahminlerinizin doğruluğu ile gerekçeleriniz arasındaki ilişkiyi sözlü olarak açıklayınız.

Cevap: Tahminim büyük ölçüde doğru çıktı. İçerikte dokuz yaşında alaya katılan, on üç yaşında cepheye giden çocuklar anlatılıyordu. Başlıktaki “kahraman” sözcüğü ve siperdeki asker çocuklar bana bunu düşündürmüştü. Cephane üreten çocukları ise tahmin etmemiştim.

A. İzlediğiniz içerikte geçen aşağıdaki kelimelerin bağlamda hangi anlamda kullanıldığını belirleyip defterinize yazınız. Sonra sözlük anlamını ve varsa eş veya zıt anlamlarını defterinize not ediniz. (mücadele, meydan muharebesi, cephe, siper, imalat, harbiye, sahip çıkma, dirlik)

Cevap:

• mücadele: İçerikte çocukların vatan için verdiği savaşım demektir. Sözlük anlamı: bir sonuca ulaşmak için gösterilen çaba. Eş anlamlısı: savaşım.
• meydan muharebesi: İçerikte “Sakarya Meydan Muharebesi” olarak geçer. Sözlük anlamı: iki ordunun açık alanda yaptığı büyük savaş. Eş anlamlısı: meydan savaşı.
• cephe: İçerikte çocukların da savaştığı çarpışma yeri anlamındadır. Sözlük anlamı: savaşın yapıldığı yer.
• siper: İçerikte çocuğun gizlice yaklaştığı düşman hendeği demektir. Sözlük anlamı: askerin kurşundan korunmak için kazdığı çukur.
• imalat: İçerikte “imalat-ı harbiye” sözüyle cephane yapma işini anlatır. Sözlük anlamı: bir şeyin yapılması. Eş anlamlısı: üretim.
• harbiye: İçerikte savaşla ilgili işleri anlatır. Sözlük anlamı: savaş ve askerlikle ilgili olan.
• sahip çıkma: İçerikte vatanın yetim çocuklara, çocukların da vatana sahip çıkması anlamındadır. Sözlük anlamı: koruyup kollama. Eş anlamlısı: koruma.
• dirlik: İçerikte “birlik ve dirlik zamanı” sözünde barış içinde bir arada olma demektir. Sözlük anlamı: huzur, düzen. Eş anlamlısı: huzur. Zıt anlamlısı: dirliksizlik.

B. Verilen kelimelerin aralarındaki anlam ilişkilerini sözlü olarak açıklayınız.

Cevap: Mücadele, meydan muharebesi, cephe ve siper savaşın kendisiyle ilgilidir. İmalat ve harbiye, savaşın ihtiyaçlarını karşılayan üretimle ilgilidir. Sahip çıkma ve dirlik ise halkın birbirine ve vatana bağlılığını anlatır. Hepsi birlikte hem savaşı hem dayanışmayı gösterir.

A. İzlediğiniz içerikte geçen yazı, müzik ve görüntüleri dikkatle inceleyiniz. Aşağıda verilen bölümlerde yazı, müzik ve görüntülerin işlevini işaretleyiniz.

Cevap:

• İçeriğin ilk bölümünde ekranda beliren yazılar ve arka plandaki konuşma sesi: Eş anlam oluşturma
• İçeriğin çocukların tanıtıldığı bölümlerinde görüntüler ve arka plandan gelen konuşma sesi: Anlamı destekleme

B. İçeriği hazırlayanlar ögeler arasında nasıl bağlantı kurmuştur? Açıklayınız.

Cevap: Hazırlayanlar önce ekrandaki yazıyı seslendirmiş, sonra her çocuğun hikâyesini kendi ağzından anlattırmıştır. Anlatım sırasında görüntüler hikâyeyi desteklemiş, müzik de bölümleri birbirine bağlayarak duygu katmıştır.

İzlediğiniz “Milli Mücadele Sergisi Kahraman Çocuklar” adlı video ile 80. sayfada bulunan “Sakarya Zaferi” adlı videoyu içerik ve kullanılan dil açısından inceleyiniz. Aralarındaki benzerlik ve farklılıkları listeleyerek aşağıdaki bölümlere yazınız. Bu listeleri kullanarak iki videoyu karşılaştırınız.

Cevap:

• Benzerlikler: İkisi de Millî Mücadele’yi anlatır. İkisinde de görüntü, müzik ve konuşma sesi birlikte kullanılır. İkisi de vatan sevgisini işler.
• Farklılıklar: “Sakarya Zaferi” tek bir savaşı tarih ve sayılarla anlatır; “21 gün 21 gece” ve “23 Ağustos 1921” gibi bilgiler verir. Dili nesnel ve bilgi vericidir. “Kahraman Çocuklar” ise çocukların kendi ağzından, duygulu ve şiirsel bir dille konuşur.

A. Aşağıda şehir halkını Milli Mücadele’ye destek vermeye yönlendirmek için hazırlanmış bir konuşma metni verilmiştir. Özellikle renklendirilmiş kısımlardaki ifadelere dikkat ederek metni okuyunuz. Bu ifadelerin şehir halkını hangi yollarla etkilemeyi amaçlamış olabileceğini düşününüz.

Cevap:

• 1. bölüm: Konuşmacı halkın şimdiye kadarki fedakârlığını ve ecdadın mücadelesini hatırlatıp aynı kararlılığı sürdürmelerini istiyor.
• 2. bölüm: Anadolu’nun dört bir yanından insanların aynı davaya koştuğunu söyleyerek halka yalnız olmadığını gösteriyor.
• 3. bölüm: Cephelerde geçen ömrünü anlatarak güven kazanıyor; esaretle bağımsızlığı karşılaştırıp tarafını seçtiriyor.
• 4. bölüm: Zamanın dar olduğunu vurgulayıp halkı hemen harekete geçirmeye çalışıyor.
• 5. bölüm: Halkın yorgunluğunu anladığını söylüyor, sonra zafere olan inancıyla konuşmayı bitiriyor.

B. Etkinliğin “A” kısmında incelediğiniz bölümlerde kullanılan ikna tekniklerinin numaralarını aşağıdaki tabloda uygun olan yerlere yazınız.

Cevap:

• Karşılıkta bulunma: 5
• Tutarlılık: 1 (kitapta örnek olarak verilmiştir)
• Toplumsal kanıt: 2
• Sevgi (hoşlanma): 2
• Otorite: 3
• Kıtlık: 4
• Karşıtlık: 3
• Uzlaşma: Konuşmada belirgin biçimde kullanılmamıştır.

C. Bu ikna tekniklerine başvurması ikna gücünü ne kadar etkilemiş olabilir? Arkadaşlarınızla görüşlerinizi paylaşınız.

Cevap: Konuşmacı yalnız bir tekniğe güvenmemiş; geçmişi hatırlatmış, halkın birliğini göstermiş, kendi deneyimini anlatmış ve zamanın darlığını vurgulamıştır. Bu teknikler birlikte kullanılınca dinleyen hem aklıyla hem duygusuyla etkilenir. Bu yüzden konuşmanın ikna gücünün yüksek olduğunu düşünüyorum.

A. Tarihî bir yeri tanıtan medya metninde içerik ve görsel tasarım açısından nelerin mutlaka bulunması gerektiğini düşününüz ve öğretmeninizden yardım alarak ölçütler oluşturunuz.

Cevap:

• İçerik: Bilgiler doğru ve güncel olmalı, yerin konumu ve tarihî önemi açıkça anlatılmalı.
• Görsel tasarım: Fotoğraflar ve harita yeri gerçekçi göstermeli, yazı ve renkler okunaklı olmalı, görseller yazıyı desteklemeli.

C. “A” maddesinde oluşturduğunuz ölçütlerle izlediğiniz medya metninin içerik ve görsel tasarımını karşılaştırınız. Medya metninin içerik ve görsel tasarım açısından hazırlanma amacına uygun olup olmadığına yönelik bir yargıya ulaşınız.

Cevap: “Tarih, Kültür ve Doğanın İç İçe Olduğu Bir Kent: Çanakkale” metninde kentin konumu, boğazı, Assos, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı ve diğer yerler kısa ve anlaşılır bilgilerle tanıtılıyor. Her başlığın yanında fotoğraf, girişte de harita var. Ölçütlerimize uyduğu için çocuklara Çanakkale’yi tanıtma amacına uygun buldum.

A. “Gelecek Derse Hazırlık” bölümünde yaptığınız çalışmadan hareketle editörlüğünü yaptığınız genel ağ adresine ilişkin arkadaşlarınıza bilgi vereceğiniz bir konuşma yapınız.

Cevap: Örnek konuşmam şöyle:

“Merhaba arkadaşlar! Editörlüğünü yaptığım genel ağ sayfası Atatürk’ün hayatını fotoğraflarla tanıtıyor. Fotoğrafları üç gruba ayırdım: çocukluk ve öğrencilik, askerlik, devlet adamlığı. Bu ölçütü seçtim çünkü hayatındaki büyük dönüm noktaları bu üç dönemde yaşandı. Askerlik grubunda Çanakkale’deki fotoğrafını seçtim; çünkü cesaretini ve sakinliğini en iyi o gösteriyor. Ziyaretçilerin sayfadan çıkarken Atatürk’ü yalnız bir lider olarak değil, her dönemde çalışan bir insan olarak da tanımasını umuyorum. Hazırladığım sunuyla bunu size göstereceğim. Dinlediğiniz için teşekkür ederim; sorularınızı alabilirim.”

B. Konuşma sırasında aşağıdaki açıklamalara dikkat ediniz.

Cevap: Konuşmama uygun bir selamlamayla başladım, teşekkür ederek bitirdim. Arkadaşlarım uygun zamanda sorular sordu, ben de sırayla cevapladım.

Okul dergisinde hazırlanacak olan Atatürk ve Milli Mücadele konulu yazı dizisi için bir arkadaşınız sizinle fikir alışverişinde bulunmak istemiştir. Bu sebeple anlık mesajlaşma uygulaması üzerinden görseldeki mesajı size göndermiştir. Mesajı okuyarak bu mesaja uygun bir cevap yazınız.

Cevap:

Selam Elif! Bence en büyük güç birlik olmaktı. Atatürk umudunu hiç kaybetmedi ve doğru kararlar aldı. Millet de ona güvenip omuz omuza çalıştı. Cephede askerler, arkada kadınlar ve çocuklar görevini yaptı. Yazında bu birliği anlatırsan çok etkili olur. Kolay gelsin!