8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 158-159-160-161-162 Cevapları Hecce Yayıncılık
7 dk okuma 0 yorum
8. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının dördüncü ünitesi “Madde ve Endüstri”nin 5. bölümü “Maddenin Isı ile Etkileşimi”dir. Konuyu iki yazıya ayırdık. Bu ilk yazıda bölüm kapağı ile “Isı ve Sıcaklık Nedir?” ve “Öz Isı” alt başlıklarındaki 6, 7 ve 8. Etkinlikler var: 158-159-160-161-162. sayfalar. Maddenin hâl değişimleri 163. sayfada başlar ve ikinci yazıda ele alınır; 163. sayfadaki giriş paragraflarında cevap bekleyen ayrı bir soru yoktur. 8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 158-159-160-161-162 Cevapları Hecce Yayıncılık yazısında deney sorularının altındaki sarı “Neden?” notuna dokunarak gerekçeyi okuyabilirsiniz. Tablodaki sıcaklıklar örnek ölçümlerdir; sınıfta kendi bulduğunuz değerleri yazabilirsiniz.
Maddenin Isı ile Etkileşimi Konusu Cevapları
Isı, maddenin tanecik enerjisinin toplamıdır; sıcaklık ise taneciklerin ortalama hareket enerjisinin göstergesidir. Aynı ısıyı alan maddelerin sıcaklığı aynı artmaz. Bu fark, maddenin cinsine, kütlesine ve verilen ısı miktarına bağlıdır; 1 gram maddenin sıcaklığını 1 °C artırmak için gereken ısıya da öz ısı denir.
Sayfa 158 Cevapları
Bu sayfada: “Maddenin Isı ile Etkileşimi” bölümünün kapağı açılıyor. Kaynayan su görselinden yola çıkıp suyu kaynatmak için ne yapılması gerektiğini söylüyoruz. Konu / Kavramlar kutusunda “Isı ve öz ısının bağlı olduğu faktörler” yazıyor.
Görsel 4.48’deki gibi suyu kaynatmak isterseniz ne yapmanız gerekir?
Cevap: Suyu ocağın üstünde ısıtmaya devam etmem gerekir. Su yeterli ısıyı alınca sıcaklığı kaynama noktasına çıkar ve kaynamaya başlar. Deniz seviyesinde bu sıcaklık yaklaşık 100 °C’tur.
Neden?
Sıvı su ısı aldıkça tanecikleri hızlanır ve sıcaklığı yükselir. Kaynama sıcaklığına gelen su gaz hâline geçmeye, yani kaynamaya başlar.
Sayfa 159 Cevapları
Bu sayfada: “Isı ve Sıcaklık Nedir?” bilgi metni ile katı, sıvı ve gaz tanecik düzenleri sorusuzdur. “Öz Isı” alt başlığında 6. Etkinliğin amacı, araç gereci ve ilk iki basamağı veriliyor: düzeneği kurup sıvıları tartıyoruz. Tablo ve sorular bir sonraki sayfadadır.
6. Etkinlik: Maddenin Cinsinin Sıcaklık Değişimine Etkisi
Maddenin Cinsinin Sıcaklık Değişimine Etkisi
Amaç: Farklı cins maddelerdeki sıcaklık değişimlerini kavramak
Araç Gereç: Üç adet 250 ml’lik beherglas, üç adet sacayağı, üç adet özdeş ısıtıcı, üç adet termometre, mutfak tartısı, su, alkol, sıvı yağ, bağlama parçası, bünzen kıskacı, destek çubuğu, döküm ayak.
Etkinliğin Yapılışı
• Görseldeki düzeneği kurunuz. Beherglasların içine su, alkol ve sıvı yağ koyarak 50 g olacak şekilde tartınız.
• Termometreyle sıcaklıklarını ölçüp not ediniz.
Cevap: Düzeneği kurup üç beherglasa tartıda 50 g su, 50 g alkol ve 50 g sıvı yağ koyduk. Termometreler her üç sıvıda da başlangıçta 22 °C gösterdi (örnek ölçüm).
Neden?
Sıvıların kütlesi ve başlangıç sıcaklığı eşit alınır; böylece sıcaklık farkı çıkarsa bunun sebebi yalnızca maddenin cinsi olur.
Sayfa 160 Cevapları
Bu sayfada: 6. Etkinliğin devamında sıvıları ısıtıp sıcaklıklarını ölçüyor, ilk ve son değerleri tabloya yazıyoruz. Etkinlik Sorularını cevapladıktan sonra öz ısı kavramını ve bazı maddelerin öz ısı değerlerini okuyoruz.
• Sacayaklarını ısıtıcıların üstüne gelecek şekilde ayarlayınız.
• Sacayaklarının üstüne beherglasları koyunuz.
• Isıtıcıları aynı anda yakarak beherglas içindeki su, alkol ve sıvı yağı 5 dakika süreyle ısıtınız.
• Termometreleri beherglas içine batırarak sıcaklıklarını ölçüp tekrar not ediniz. (Termometreler beherglasın tabanına temas etmemelidir.)
• Sıvıların sıcaklıklarını aynı anda birer dakika ara ile ölçünüz.
• Ölçme işlemini beş dakika boyunca tekrarlayınız. Ölçüm sonuçlarınızı aşağıdaki tabloya kaydediniz.
• İspirto ocaklarını kapatıp termometreyle sıcaklıklarını ölçüp sıcaklık değerlerini tekrar not ediniz.
Cevap: Beş dakikalık ısıtmadan sonra sıcaklıklar şöyle oldu (örnek ölçüm):
- Su: ilk sıcaklık 22 °C, son sıcaklık 32 °C
- Alkol: ilk sıcaklık 22 °C, son sıcaklık 50 °C
- Sıvı yağ: ilk sıcaklık 22 °C, son sıcaklık 44 °C
Etkinlik Soruları
1. Ölçümlerinize göre maddelerin sıcaklık değişimleri aynı mıdır? Söyleyiniz.
Cevap: Hayır, aynı değildir. Su 10 °C, sıvı yağ 22 °C, alkol 28 °C ısındı. En çok alkol, en az su ısındı.
Neden?
Son sıcaklıktan ilk sıcaklığı çıkarırsak her sıvının sıcaklık artışını buluruz: 32 − 22 = 10, 44 − 22 = 22, 50 − 22 = 28. Üç sayı da birbirinden farklıdır.
2. Farklı ölçüm sonuçlarına ulaştıysanız bu durumun sebebi ne olabilir? Tartışınız.
Cevap: Sıvıların kütlesi, başlangıç sıcaklığı ve aldığı ısı aynıydı; yalnızca cinsleri farklıydı. Her maddenin öz ısısı kendine özgüdür. Öz ısısı büyük olan su geç ısındı, öz ısısı küçük olanlar çabuk ısındı.
Neden?
Eşit kütleli maddelere eşit ısı verilirse sıcaklık artışı eşit olmaz; öz ısı büyükse madde geç ısınır ve geç soğur. Suyun öz ısısı yüksek olduğu için en az suyun sıcaklığı arttı.
Sayfa 161 Cevapları
Bu sayfada: 7. Etkinlikte 50 ml ve 100 ml suyu aynı süre ısıtıp son sıcaklıkları karşılaştırıyoruz. Etkinlik Sorularının ardından bilimsel deneylerdeki bağımsız, bağımlı ve sabit tutulan değişken türleri anlatılıyor; bu kısım sorusuzdur.
7. Etkinlik: Hangisi Daha Sıcak?
Hangisi Daha Sıcak?
Amaç: Kütlenin sıcaklık artışına etkisini gözlemlemek
Araç Gereç: 250 ml’lik iki adet beherglas, iki adet ispirto ocağı, iki adet sacayağı, bağlama parçası, bünzen kıskacı, destek çubuğu, döküm ayak, dereceli silindir, su, iki adet termometre, kibrit veya çakmak.
Etkinliğin Yapılışı
• Deney düzeneğindeki gibi beherglaslardan birine aynı sıcaklıkta olacak şekilde 50 ml, diğerine 100 ml su koyunuz.
• Beherglaslardaki suyun sıcaklığını termometre ile ölçüp not ediniz. (Termometreler beherglasın tabanına temas etmemelidir.)
• İspirto ocaklarını aynı anda yakınız.
• Beş dakika süreyle beherglaslardaki suları ısıtınız.
• İspirto ocaklarını aynı anda kapatıp suların sıcaklığını ölçerek aşağıdaki tabloya not ediniz.
• Ölçtüğünüz değeri ilk bulduğunuz değerlerle karşılaştırınız.
Cevap: Örnek ölçümlerimiz şöyle:
- 50 ml su: ilk sıcaklık 20 °C, son sıcaklık 60 °C
- 100 ml su: ilk sıcaklık 20 °C, son sıcaklık 40 °C
Etkinlik Soruları
1. Beherglaslardaki sulardan hangisinin son sıcaklık değeri daha yüksektir?
Cevap: 50 ml suyun son sıcaklığı daha yüksektir (60 °C’a karşılık 40 °C).
Neden?
İki beherglasa da aynı sürede aynı ısı verildi. Bu ısı az suya düşünce her tanecik daha çok enerji aldı ve su daha çok ısındı.
2. Kaplardaki su örneklerinin başlangıçtaki sıcaklık değerleri aynı ve her ikisi de beş dakika ısıtılmış olmasına rağmen neden son sıcaklıkları farklı oldu?
Cevap: Suların kütleleri farklıydı. Aynı ısı, kütlesi küçük olan suda sıcaklığı daha çok artırdı; kütlesi büyük olanda ise az artırdı.
Neden?
Cins, ısıtıcı, süre ve ilk sıcaklık aynıydı; değişen tek şey su miktarıydı. Aynı maddede kütle arttıkça aynı ısıyla oluşan sıcaklık artışı azalır.
Sayfa 162 Cevapları
Bu sayfada: 8. Etkinlikte iki beherglastaki suyu farklı sürelerde ısıtıp “Isı-Sıcaklık İlişkisi”ni inceliyoruz, sıcaklıkları tabloya yazıyoruz ve bağımlı ile bağımsız değişkenleri belirliyoruz. “Isınmanın Bağlı Olduğu Değişkenler Etkileşimli İçerik” karekodu isteğe bağlıdır.
8. Etkinlik: Isı-Sıcaklık İlişkisi
Isı-Sıcaklık İlişkisi
Amaç: Isınma ile sıcaklık değişimi arasındaki ilişkiyi anlamak
Araç Gereç: Su, iki adet beherglas, iki adet ispirto ocağı, kibrit, iki adet termometre, iki adet sacayağı, bağlama parçası, bünzen kıskacı, destek çubuğu, döküm ayak, iki adet etiket.
Etkinliğin Yapılışı
• Deney düzeneğindeki gibi beherglasların her ikisine de ilk sıcaklıkları eşit olacak şekilde 100 ml su koyunuz.
• Beherglasları etiketle A ve B şeklinde işaretleyiniz.
• Beherglaslardaki suların sıcaklıklarını termometre ile ölçüp kaydediniz.
• Beherglasları ispirto ocaklarının üzerine yerleştirip aynı anda ısıtmaya başlayınız.
• Beherglaslara 5 dakika ısı verdikten sonra A beherglasına ısı verme işlemini durdurunuz.
• Hemen her iki beherglastaki suyun sıcaklığını ölçüp kaydediniz.
• B beherglasını 5 dakika daha ısıtıp tekrar suyun sıcaklığını ölçünüz ve aşağıdaki tabloya kaydediniz.
Cevap: Örnek ölçümlerimiz şöyle:
- A beherglasındaki su: ilk sıcaklık 20 °C, 5. dakikadaki sıcaklık 40 °C (son sıcaklık yazılmaz, çünkü A’nın ısıtılması 5. dakikada bitti)
- B beherglasındaki su: ilk sıcaklık 20 °C, 5. dakikadaki sıcaklık 40 °C, son sıcaklık 60 °C
Etkinlik Soruları
1. Bu etkinlikte bağımlı ve bağımsız değişkenler hangileridir? Sebebini açıklayınız.
Cevap: Bağımsız değişken, suya verilen ısı miktarıdır (ısıtma süresi). Bağımlı değişken, suyun sıcaklık değişimidir.
Neden?
Isı miktarını biz değiştirdik: A’yı 5, B’yi 10 dakika ısıttık. Sıcaklık artışı ise verdiğimiz ısıya bağlı olarak ortaya çıktı. Su miktarı, ilk sıcaklık ve ısıtıcı aynı tutulduğu için bunlar kontrol edilen değişkenlerdir.
2. Hangi beherglastaki suyun sıcaklığı daha fazla ölçüldü? Nedenini söyleyiniz.
Cevap: B beherglasındaki suyun sıcaklığı daha fazla ölçüldü (60 °C). B’ye 10 dakika, A’ya 5 dakika ısı verildiği için B daha fazla ısı aldı.
Neden?
Aynı maddeye verilen ısı arttıkça sıcaklık artışı da artar. B’ye A’nın iki katı ısı verildiği için B’nin sıcaklığı 40 °C’tan 60 °C’a çıktı, A ise 40 °C’ta kaldı.
Soru sor ya da yorum yaz