8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 142-145-146-147-148 Cevapları Hecce Yayıncılık

Sizce Mustafa Kemal Atatürk “Öğretmenler yeni kuşağı, cumhuriyetin fedâkâr öğretmen ve eğitimcileri sizler yetiştireceksiniz. Ve yeni kuşak, sizin eseriniz olacaktır.” sözüyle ne anlatmak istemiştir? Düşüncelerinizi anlatınız.

Cevap: Bence Atatürk, yeni nesli yetiştirenin öğretmenler olduğunu söylemek istemiş. Cumhuriyet’in geleceği, öğretmenlerin gençlere kazandırdığı bilgi ve değerlere bağlıdır. Gençler başarılı olursa bu, öğretmenlerin emeğinin sonucu olur.

Bulmacanın altında anlamları verilen kelimeleri bularak bulmacayı çözünüz.

Cevap:

• Toplum bilimi. → SOSYOLOJİ
• Ekonomi. → İKTİSAT
• Öğrenim. → TAHSİL
• Dili ve yazılı belgeleri dil ve tarih açısından inceleme. → FİLOLOJİ
• Bir işi yapabilme, bir direnmeyi yenme gücü. → KUDRET
• Kuşak. → NESİL
• Söylev. → NUTUK
• Beğenmek. → TAKDİR
• Ün. → ŞAN
• Birinin düşüncesine göre, birinin gözünde. → NAZARINDA
• Gönençli. → MÜREFFEH
• Toplum düzenini ve yapısını daha iyi duruma getirmek için yapılan köklü değişiklik, iyileştirme. → İNKILAP
• Akla uygun, aklın kurallarına dayanan; ölçülü, ussal, hesaplı. → RASYONEL
• Birey. → FERT
• Beyin. → DİMAĞ
• Siyasal veya toplumsal bir öğreti oluşturan, bir hükümetin, bir partinin, bir grubun davranışlarına yön veren politik, hukuki, bilimsel, felsefi, dinî, moral, estetik düşünceler bütünü. → İDEOLOJİ

Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
1. Atatürk’ün eğitim konusuna ne kadar önem verdiği nasıl vurgulanmıştır?

Cevap: Metin “Milletleri kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir.” sözüyle açılır. Atatürk’ün en çok uğraştığı konulardan birinin milli eğitim ve kültür işleri olduğu, okul programlarıyla bizzat ilgilendiği anlatılır. “Cumhur reisi olmasam maarif vekilliğini almak isterdim.” sözü de bu önemi gösterir.

2. Atatürk’e göre ideal bir öğretmen nasıl olmalıdır?

Cevap: İdeal öğretmen öğrencisine geleceğin büyüğü gözüyle bakmalı ve ona öyle davranmalıdır. Öğrencisi hangi yaşta ve sınıfta olursa olsun bu tutumunu değiştirmemelidir.

3. Millî eğitim ve kültür alanındaki ilerlemenin önemi nedir?

Cevap: Atatürk’e göre en medeni ve en müreffeh millet olma hedefi bu ilerlemeyle gerçekleşir. Okuma yazma bilmeyen vatandaş kalmaz, ülkenin ihtiyaç duyduğu teknik elemanlar yetişir. Millet davalarını nesilden nesile yaşatacak insanlar ve kurumlar da böyle ortaya çıkar.

4. Türk büyüklerinden hangilerine hayranlık duymaktadır?

Cevap: Atatürk, Alparslan, Fatih, Yavuz ve Kanuni gibi ordu yöneten büyüklere hayrandır. Mimar Sinan ve Piri Reis gibi uygarlık eseri veren büyüklere de ayrı bir değer verir.

5. Metinde geçen “rasyonel tarzda çalışmak” ne demektir?

Cevap: Rasyonel çalışmak, işi rastgele yapmayıp önce düşünerek, bir plana ve ölçüye göre yürütmek demektir. Bu çalışmada her adım hesaba katılır.

Aşağıdaki soruları cevaplayarak okuduğunuz metnin türünü belirleyiniz.
1. Metin; herhangi bir konuda bilgi vermek, bir tezi kanıtlamak, bir gerçeği ortaya koymak ya da bir düşünceyi savunmak için mi yazılmıştır?
2. Yazar; metinde kanıt, belge ve inandırıcı veriler sunup düşüncelerini ispatlamaya çalışmış mıdır?
3. Metinde açık, anlaşılır ve ciddi bir dil mi kullanılmıştır?
4. Tutarlı, tarafsız, bilimsel bir üslup mu kullanılmıştır?

Cevap: Dört sorunun cevabı da evettir. Metnin türü: bilgilendirici metin.

Düşünce, duygu ya da ilkeleri kısa ve öz bir biçimde anlatan sözler “özdeyiş” olarak adlandırılır. Özdeyişleri kimin söylediği bellidir. Mustafa Kemal Atatürk’ün aşağıdaki özdeyişlerini okuyunuz. Atatürk’ün bu özdeyişlerle ne anlatmak istediğini altlarına yazınız.

Cevap:

• Egemenlik milletindir. → Ülkeyi yönetme gücü bir kişide değil, milletin kendisindedir.
• Ben, sporcunun zeki, çevik ve aynı zamanda ahlaklısını severim. → Sporcuda yalnız güç yetmez; akıllı, çevik ve ahlaklı olmak da gerekir.
• Dünyada herşey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, muvaffakiyet için en hakikî yol gösterici ilimdir, fendir. → Her işte doğru yolu bilim ve akıl gösterir.
• Büyük işleri yalnız büyük milletler yapar. → Büyük başarılara ancak birlik olmuş, kendini yetiştirmiş milletler ulaşır.

Yukarıdaki örneklerden yararlanarak siz de tek yargılı, içinde fiilimsi olan, noktalama işaretiyle ayrılan ve bağlaçla bağlanan cümle örnekleri yazınız.

Cevap:

• Tek yargılı cümle: Annem akşam yemeği hazırladı.
• İçinde fiilimsi olan cümle: Dersi dinleyerek notlarımı tamamladım.
• Noktalama işaretiyle ayrılan cümle: Yağmur yağdı, sokaklar ıslandı.
• Bağlaçla bağlanan cümle: Hava soğuktu fakat parkta oynamaya devam ettik.
• Tek yargılı cümle: Kardeşim her sabah erkenden kalkar.
• İçinde fiilimsi olan cümle: Koşarak durağa yetişmeye çalıştı.
• Noktalama işaretiyle ayrılan cümle: Güneş doğdu, kuşlar ötmeye başladı.
• Bağlaçla bağlanan cümle: Kitabı okudum ve özetini yazdım.
• Tek yargılı cümle: Öğretmenimiz yarın sınav yapacak.
• İçinde fiilimsi olan cümle: Okumak, insanı geliştirir.

Sınıfınızda “Atatürk’ün millî eğitime verdiği önem” konulu bir konuşma yapınız. Yaptığınız konuşmayı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz.

Cevap: Konuşmamda Atatürk’ün “Bütün ümidim gençliktedir.” sözünden başladım. Yeni harflerin kabulüyle okuma yazmanın yayıldığını, köylere okullar açıldığını ve kızların da okula gitmesinin desteklendiğini anlattım. Sonunda eğitimin, Cumhuriyet’in en önemli temeli olduğunu söyledim. Aşağıda örnek bir değerlendirme var.

• Tonlama ve vurgulamaya dikkat ettim. → Evet
• Akıcı ve anlaşılır bir dil kullandım. → Evet
• Dinleyicilerle göz teması kurdum. → Kısmen
• İşitilebilir bir ses tonuyla konuştum. → Evet
• Konuya uygun bir konuşma yaptım. → Evet
• Konuşmamı bütünlük ve tutarlılık içinde sürdürdüm. → Evet
• Konuşma sırasında dinleyicilere sorular sordum. → Hayır
• Konuşma sırasında bana sorulan sorulara cevap verdim. → Evet

“Atatürk” adının size çağrıştırdığı kavramları aşağıya yazınız.

Cevap: Bağımsızlık, Cumhuriyet, gençlik, bilim.

Yazdığınız kavramlardan, yaşantınızdan, düşüncelerinizden ve hayallerinizden hareketle “yaratıcı yazma” yöntemine uygun olarak “Atatürk” konulu bir şiir yazınız. Şiirinizi gözden geçirirken varsa şiirinizdeki yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Yazdığınız şiiri sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap: Şiirimin adı “Yolumuzun Işığı” (örnek şiir):

• Bir sabah çıktı yola, ardında umut vardı,
• Dağlar bile yol verdi bağımsız bir sese,
• Çocuk gülüşlerinde bayrak dalgalanırdı,
• Vatan, onun adıyla uyandı yeni güne.
• Cumhuriyet bir ağaç gibi kök saldı toprağa,
• Okullar açıldı her köyün meydanında,
• Bilimle yoğurdu aklını bu millet,
• Gençlik, onun emaneti, bizim yarınımız.
• Bugün her sınıfta adı sevgiyle anılır,
• Sözleri defterlerde, izleri yüreklerde,
• Biz onun gösterdiği yolda yürürüz,
• Atatürk, ışığımız, sonsuza dek yanımızda.