8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 210-214-215-216-217 Cevapları Hecce Yayıncılık

1. Sağlıklı yaşamak için neler yapıyorsunuz? Anlatınız.

Cevap: Her gün okula yürüyerek gidiyor, bol su içiyor ve sebze meyve yemeye özen gösteriyorum. Geceleri geç yatmamaya, telefonla az vakit geçirmeye çalışıyorum. Haftada iki gün de arkadaşlarımla top oynuyorum.

2. Geçmiş dönemlerde kullanılan tedavi yöntemleri hakkında neler biliyorsunuz? Bu tedavi yöntemlerinin günümüzde kullanılanlardan farkı nedir? Açıklayınız.

Cevap: Eskiden hastalar çoğunlukla bitki çayları, merhemler ve kaynatılmış otlarla tedavi edilirmiş. Bugün ise hastalığı muayene ve tahlille anlıyor, bilimsel yöntemlerle üretilmiş ilaçlar kullanıyoruz. Eski yöntemler deneyime dayanırdı; günümüz yöntemlerinin etkisi ise deneylerle sınanır.

Metni önemli bilgi, düşünce ve olayları hatırlamanızı sağlamak amacıyla not alarak okuma stratejisine uygun şekilde okuyunuz. Bunun için metni türünün özelliklerine ve noktalama işaretlerine dikkat ederek sessiz okuyunuz. Sessiz okuma sırasında metinde önemli gördüğünüz bölümleri defterinize not ediniz. Okumanın ardından notlarınızı arkadaşlarınızın notlarıyla karşılaştırınız.

Cevap: Defterime şu notları aldım: Lokman Hekim Misis’te yaşıyor ve otların dilinden anlıyor. Nane her sancıya, kekik deri ağrılarına, dağ çayı midelere iyi geliyor. Lokman ölüme çare bulmak için gizlice çalışıyor. Bir tan vakti ota ulaşıyor, ama ilaç yele kapılıp dökülüyor. Arkadaşlarımın notları da büyük ölçüde benimkilerle aynıydı.

Harfleri karışık verilen kelimeleri sözlük anlamından da yararlanarak yazınız.

Cevap:

• LEY → YEL (rüzgâr)
• MERDAN → DERMAN (bir hastalığı iyileştiren ilaç)
• AFİŞ → ŞİFA (hastalıktan kurtulma)
• ÇİAL → İLAÇ (hastalığı iyi etmek veya önlemek için kullanılan madde)

1. Lokman Hekim kimdir, insanlara nasıl yardım etmektedir?

Cevap: Lokman Hekim, otların ve çiçeklerin dilinden anlayan bir şifacıdır. Kırlardan topladığı bitkilerden ilaç yapar ve evine gelen hastaların derdine derman olur.

2. Olaylar, hangi şehrimizde geçmektedir?

Cevap: Masal, Adana’nın Çukurova bölgesindeki Misis kasabasında geçer.

3. Lokman Hekim’in ölüme çare arama çabası hakkında ne tür bilgiler verilmektedir?

Cevap: Lokman zaman zaman ölüme de bir ilaç bulmak istediğini söyler. Ağır hastaların ısrarı üzerine bu konuda gizlice çalışır. Bir tan vakti otun sesini dinleyip ilacı hazırlar; ama tam eve götürürken bir yel ilacı döker ve çaba boşa gider.

4. Metinde geçen “engin şifa” kelime grubu ne ifade etmektedir?

Cevap: “Engin şifa”, sınırı olmayan, büyük ve tam bir iyileşme demektir. Metinde ölümü bile ortadan kaldıran derman bu sözle anlatılıyor.

5. Metindeki olayların gerçekçi bir temeli var mıdır? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Bence yoktur. Otlar konuşamaz, ölümü yenen bir ilaç da yoktur; bunlar masalın hayal ürünüdür. Yalnız bitkilerle hastaları iyileştirmek eskiden gerçekten yapılan bir şeydir.

Okuduğunuz metnin konusunu ve ana fikrini aşağıya yazınız.

Cevap:

• Metnin konusu: Lokman Hekim’in bitkilerle şifa dağıtması ve ölüme çare araması.
• Metnin ana fikri: Ölümün çaresi yoktur, ama iyilik yapmak değerlidir.

Okuduğunuz “Lokman Hekim’in Masalı” adlı metnin yapı unsurlarını belirleyerek aşağıya yazınız.

Cevap:

• Yer: Adana ili, Çukurova, Misis kasabası, Seyhan kıyısı, köprü altı.
• Zaman: Çok çok eski zaman, her sabah, bir tan vakti, ilacın döküldüğü an, zaman geçmiş.
• Kişiler/Varlıklar: Lokman Hekim, hastalar, nane ve kekik, ölüme çare olan ot, bir deli yel.
• Olay örgüsü: Lokman Hekim, kırlardan topladığı otlarla hastalara derman olur. Ünü yayılır, her yerden insanlar derdine çare aramaya gelir. Ölüme de bir ilaç bulmak ister ve gizlice çalışır. Bir tan vakti seslenen ota gider, ilacın nasıl yapılacağını öğrenir. İlacı hazırlar, tam eve götüreceği sırada deli bir yel ilacı döker. Bitkiler ona küser, ölüme çare bulunamaz.

Okuduğunuz metindeki gerçek ve kurgusal unsurları belirleyiniz. Belirlediğiniz gerçek ve kurgusal unsurları aşağıya yazınız.

Cevap:

• Gerçek unsurlar: Adana ve Misis gibi yer adları; Seyhan Irmağı ve köprü; bitkilerin ilaç olarak kullanılması; hastaların şifacıya gitmesi.
• Kurgusal unsurlar: Konuşan otlar ve çiçekler; ölüme çare olan bir otun bulunması; otun Lokman’a seslenmesi; ilacı döken deli yel.

Metinde geçen deyimleri belirleyerek deyimlerin geçtiği cümleleri aşağıya yazınız. Bu deyimleri kullanarak birer cümle yazınız.

Cevap:

• dile gelmek → Metindeki cümle: “Her yaprak, her çiçek gözü, her rengin aydınlık yüzü dile gelir.” Cümlem: Eski fotoğraflar dile gelip bana dedemin gençliğini anlattı.
• kulak kabartmak → Metindeki cümle: “Ağır hastaların, yaşlıların … demelerine iyice kulak kabartır.” Cümlem: Kapının ardından gelen sesi duyunca merakla kulak kabarttım.
• yolunu tutmak → Metindeki cümle: “O, kırların yolunu tutar tutmaz çimenlerin, otların fısıltısı bir musiki olurmuş sanki.” Cümlem: Yağmur yağmaya başlayınca herkes otobüs durağının yolunu tuttu.

İnsanların geçmişten günümüze ilaç ihtiyaçlarını nasıl karşıladıkları ile ilgili bir araştırma yapınız. Araştırmanızın sonuçlarını sınıfta arkadaşlarınıza bir konuşma yaparak sununuz. Yaptığınız konuşmayı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz.

Cevap: Konuşmamda eski çağlarda insanların şifalı otları, kökleri ve çayları ilaç olarak kullandığını, bilgilerini sonraki kuşaklara aktardığını anlattım. Bugün ise ilaçların laboratuvarda üretildiğini ve denenerek güvenliğinin sınandığını söyledim. Ölçütlere göre kendimi örnek olarak şöyle değerlendirdim:

• Tonlama ve vurgulamaya dikkat ettim. → Evet
• Akıcı ve anlaşılır bir dil kullandım. → Evet
• Dinleyicilerle göz teması kurdum. → Kısmen
• İşitilebilir bir ses tonu kullandım. → Evet
• Konuşma sırasında dinleyicilere sorular sordum. → Hayır
• Konuşma sırasında bana sorulan sorulara cevap verdim. → Kısmen

Aşağıya “ilaç kullanımı” konusunda yazma sürecine uygun bilgilendirici bir metin yazınız. Metinde yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanmaya özen gösteriniz. Metninizi gözden geçirirken varsa yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Metninize uygun bir başlık belirlemeyi unutmayınız. Yazdığınız metni sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap: Metnime “İlacı Akıllıca Kullanmak” başlığını verdim. Örnek bir cevap olarak yazdım:

İlaç, doğru kullanılırsa hastalığı iyileştiren, yanlış kullanılırsa zarar verebilen bir üründür. Bu yüzden her ilacı doktorumuzun söylediği miktarda ve sürede almalıyız. Kutusundaki kullanma kâğıdını okumak, nasıl saklanacağını öğrenmek de önemlidir. Komşumuza ya da arkadaşımıza iyi gelen ilacı kendimize uygun saymamalıyız. Son kullanma tarihi geçen ilaçları da kullanmayıp eczaneye vermeliyiz. Bu kurallara uyarak hem kendimizi hem de çevremizi koruruz. İlaçların bir kısmı aç karnına, bir kısmı tok karnına alınır; bunu ancak doktorumuz ya da eczacımız söyleyebilir. İlaç alırken su yerine çay ya da süt içmek bazı ilaçların etkisini değiştirebilir. Bu yüzden ilaçları bol su ile almak en güvenli yoldur. Bir ilacı iyi hissettik diye kendi kendimize bırakmamalıyız. Özellikle mikrop öldüren ilaçlar, doktorun verdiği süre boyunca bitirilmelidir. Aksi hâlde hastalık geri dönebilir ve daha zor tedavi edilir. İlaçlar çocukların ulaşamayacağı yerde, serin ve kuru bir dolapta saklanmalıdır. Banyodaki nemli dolap ilaç için uygun değildir. Evde artan ilaçları lavaboya ya da çöpe atmak yerine eczanedeki ilaç kutularına bırakmalıyız. Böylece ilaçlar doğaya ve suya karışmaz. Bir ilacı kullanmadan önce alerjimiz olup olmadığını da doktorumuza söylemeliyiz. Yan etki görürsek ilacı bırakıp hemen doktora başvurmalıyız. Bilinçli ilaç kullanmak, kendi sağlığımıza gösterdiğimiz saygıdır. Bu nedenle ilaç konusunda internette okuduklarımıza değil, uzman görüşüne güvenmeliyiz. Sağlıklı bir toplum, ilacı yerinde ve zamanında kullanan bireylerden oluşur. İlaç prospektüsündeki küçük yazıları atlamadan okumak yan etkileri önceden bilmemizi sağlar. Birçok ilacın yan etkisi hafif olabilir, ama bazıları ciddi sorunlara yol açabilir. Hamile ya da çocuk emziren kişiler ilaç kullanmadan önce mutlaka hekime danışmalıdır. Çocuklara yetişkin ilaçları verilmemelidir, çünkü doz farklıdır. Ayrıca vitamin ve bitkisel ürünlerin bile bilinçsizce kullanılması zarar verebilir. Doğru ilaç, doğru zamanda ve doğru miktarda kullanılırsa iyileşme çabuklaşır.