4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 148-151-152-153-154 Cevapları Ada Yayınları

1. Size göre insanı ya da bir canlıyı özel kılan nedir?

Cevap: Bence bir canlıyı özel yapan, herkesin yaptığını tekrar etmeyip kendi merakının peşinden gitmesidir. Bir de çok sevdiği bir iş için yılmadan uğraşması onu ötekilerden ayırır.

2. Bildiğiniz kuş adlarını söyleyiniz.

Cevap: Serçe, martı, güvercin, kırlangıç, leylek, bülbül, saka, kumru, ağaçkakan, kartal ve flamingo aklıma ilk gelen kuşlardır.

3. Bir kuş türünü, diğer kuş türünden ayıran özellikler hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Kuşların boyu, tüy rengi ve gagası birbirine benzemez. Kimi tohum yer, kimi balık avlar. Sesleri ve uçuşları da farklıdır. Bazıları göç eder, bazıları hep aynı yerde yaşar.

“Nesi Var?” adlı oyunla ilgili aşağıdaki bilgileri okuyunuz. Ardından öğretmeninizin rehberliğinde oyunu arkadaşlarınızla oynayınız.

Cevap: Önce pelikanın gagasındaki kelimeleri tahtaya yazdık: iskele, fit, lokma, dalga, sendelemek, tekne, beden, avlamak, süzülmek, sahil, karın, hamsi, kavis. Sıra arkadaşımla tahtaya çıktık. Ben anlatıcı oldum ve aklımdan “tekne” kelimesini tuttum. Arkadaşım üç soru sordu: “Canlı mıdır?” (Hayır), “Denizde mi bulunur?” (Evet), “İçine binilir mi?” (Evet). Tek hakkını kullanıp “tekne” dedi ve bildi. Böylece sıradaki grubu o seçti.

1. Jonathan uçuş çalışmalarını nerede yapıyor?

Cevap: Sahilden ve tekneden çok uzakta, denizin üstünde yapıyor. Yanında başka martı yok, yalnız çalışıyor.

2. Martı Jonathan’ı, diğer martılardan ayıran özellikler nelerdir?

Cevap: Öbür martılar yalnızca karın doyurmak için uçar, başka bir şey öğrenmeye uğraşmaz. Jonathan içinse önemli olan yemek değil, uçmanın kendisidir. Uçmayı büyük bir tutkuyla sever ve hep yeni şeyler öğrenmek ister.

3. Babası Jonathan’dan neyi öğrenmesini istiyor?

Cevap: Nasıl yiyecek bulacağını öğrenmesini istiyor. Çünkü kış yaklaşıyor ve balık bulmak zorlaşacak.

4. Jonathan babasıyla konuşmasının ardından nasıl davranıyor?

Cevap: Önce boynunu eğip babasını dinliyor. Birkaç gün öbür martılar gibi iskelenin ve teknelerin çevresinde ekmek, balık peşinde koşuyor. Ama bunu içinden gelerek yapamıyor. Kısa süre sonra denizin uzak yerlerine gidip yeniden uçmayı öğrenmeye başlıyor.

5. Jonathan romanın devamında hangi özelliklerde iki martıyla karşılaşıyor? Onlarla neler yapıyor?

Cevap: Gece yarısı ışıklar saçan, çok güzel uçan iki martıyla karşılaşıyor. Bu martılar onunla aynı aileden olduklarını söylüyor. Jonathan onlarla birlikte gökyüzünde yükselip gözden kayboluyor. Gittiği yerde Sullivan ve Chiang adlı martılardan çok şey öğreniyor, sonra dünyaya dönüyor.

Metnin konusunu ve ana fikrini yazınız.

Cevap:

• Metnin konusu: Uçmayı tutkuyla seven Martı Jonathan’ın daha iyi uçmak için verdiği emek.
• Metnin ana fikri: Sevdiğimiz iş için çok çalışırsak başarırız; öğrenmenin yaşı yoktur.

Metindeki gerçek ve hayalî ögelerden bazılarını aşağıya yazınız.

Cevap:

• Gerçek ögeler: Martılar yiyecek arar. Balıkçı tekneleri denize açılır. Kışın balıklar derinde yüzer.
• Hayalî ögeler: Martılar konuşur. Jonathan ders verir. Işık saçan martılar vardır. Jonathan’ın vücudu şeffaflaşıp kaybolur.

Okuduğunuz metinde geçen martı Jonathan’ın yerinde siz olsaydınız daha iyi uçabilmek için neler yapardınız? Hedefinizle aranıza giren engelleri diğer insanları kırmadan nasıl ortadan kaldırırdınız? Yazınız.

Cevap: Her gün aynı saatte uçuş denemesi yapardım. Yanlışlarımı aklımda tutar, usta martıları izlerdim. Önce karnımı doyurur, kalan zamanda çalışırdım. Böylece babamın sözünü de dinlemiş olurdum. Beni anlamayanlara kırıcı konuşmaz, neden uçmak istediğimi sakince anlatırdım.

Martı Jonathan’ın ve babasının kişilik özelliklerini karşılaştırarak yazınız.

Cevap:

• Jonathan’ın kişilik özellikleri: Meraklı ve azimlidir. Öğrenmeyi çok sever. Hayalinden vazgeçmez.
• Babasının kişilik özellikleri: Yumuşak huyludur. Tedbirlidir, kışı düşünür. Yavrusunu korumak ister.

“Martı” metnini, olayların oluş sırasına dikkat ederek özetleyerek aşağıya yazınız.

Cevap: Jonathan adlı martı, sahilden uzakta tek başına uçuş çalışması yapar. Öbür martılar yalnızca yiyecek için uçar, o ise uçmayı tutkuyla sever. Babası ondan yiyecek bulmayı öğrenmesini ister. Jonathan birkaç gün söz dinler ama mutlu olmaz, yeniden uçmaya döner. Karanlıkta bile uçmayı başarır. Bir gece ışık saçan iki martıyla tanışıp onlarla gider. Çok şey öğrenip dünyaya döner ve genç martılara öğretmenlik yapar.

Öğretmeninizin kontrolünde okul bahçesine çıkınız. “Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında hazırlayarak sınıfa getirdiğiniz yiyecekleri bahçede uygun bir yere koyunuz. Kuşların yiyecekleri nasıl yediklerini gözlemleyiniz. Ardından dışarıda yaşayan bütün canlılar için yiyecek bulmanın oldukça zor olduğu kış mevsiminde, kuşların ve diğer canlıların yiyecek bulabilmesi için neler yapılabileceği hakkında arkadaşlarınızla konuşunuz. Konuşmalarınızda kelimeleri anlamlarına uygun kullanmaya ve konuşma kurallarına uymaya dikkat ediniz.

Cevap: Getirdiğim buğdayı ve ekmek kırıntılarını bahçe duvarının üstüne serptim. Serçeler önce uzaktan baktı, sonra birer birer gelip taneleri gagalarıyla hızlı hızlı topladı. Bence kışın balkonlara ve ağaç dallarına yemlik asabiliriz. Kar yağınca pencere önüne kırıntı, bir kaba da su koyabiliriz. Sokaktaki kediler ve köpekler için kapı önüne mama ve su bırakabiliriz.

Aşağıda Kuş Cenneti ile ilgili verilen bilgileri okuyunuz. Siz de canlılara ev sahipliği yapan, onlara besin sağlayan doğal mekânların nasıl korunacağıyla ilgili defterinize bir metin yazınız. Metninize başlık koymayı, metninizi bitirdikten sonra kontrol ederek varsa yazım ya da noktalama yanlışlarınızı düzeltmeyi unutmayınız. Eğer istiyorsanız metninizi derste okuyabilir ya da sınıf panosunda sergileyebilirsiniz.

Cevap: (Örnek)

Yuvalarına Sahip Çıkalım

Göller, sazlıklar ve ormanlar binlerce canlının yuvasıdır. Kuşlar orada yumurtlar, balıklar orada büyür. Bu yerleri korumak için önce çöpümüzü yere ve suya atmamalıyız. Sazlıkları yakmamalı, ağaçları kesmemeliyiz. Kuşların yuva yaptığı yerlerde gürültü yapmamalı, yumurtalara dokunmamalıyız. Göle kirli su akıtılmamalı. Gezmeye gittiğimizde yalnızca yürüyüş yolunu kullanmalıyız. Doğayı korursak kuşlar her yıl yuvalarına geri döner.

Güvenilir kaynaklardan yararlanarak geri dönüşüm konusunda araştırma yapınız. Sınıfınıza kullanmadığınız bir pet şişe getiriniz.

Cevap: Geri dönüşüm, işi biten kâğıt, cam, plastik ve metal atıkların fabrikada işlenip yeniden kullanılır hâle getirilmesidir. Atıklar çöpe değil, ayrı kutulara atılır. Böylece daha az ağaç kesilir, doğa daha az kirlenir, enerji de boşa gitmez. Sınıfa boş bir su şişesi götüreceğim.