4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 225-226-227-228-229 Cevapları Ada Yayınları

1. Büyüklerin, küçüklere nasihat etmelerinin nedenleri neler olabilir?

Cevap: Büyükler bizden çok yaşamış, çok şey görmüş. Kendi yaptıkları yanlışları bizim de yapmamızı istemezler. Bizi sevdikleri için doğru yolu göstermeye, başımıza kötü bir şey gelmesin diye uyarmaya çalışırlar.

2. Aile büyüklerimizin sözlerini yerine getirmek neden önemlidir?

Cevap: Çünkü onlar bizim iyiliğimizi düşünür. Sözlerini dinlersek tehlikelerden uzak dururuz, işlerimiz daha kolay yoluna girer. Ayrıca sözlerini tutmak onlara saygı duyduğumuzu gösterir, onları mutlu eder.

Metni dinleme sürecinden önce 1 ve 2. etkinliği yapınız. Ardından metni tonlama, vurgu ve telaffuza dikkat ederek dinleyiniz.

Cevap: Önce 226. sayfadaki ilk iki etkinliği yazdım. Sonra karekodu okutup metni sessizce, okuyanın ses tonuna ve kelimeleri söyleyişine dikkat ederek dinledim.

Metne ait görsellerden hareketle metnin konusunu tahmin ederek yazınız. Metni dinledikten sonra tahmininizi kontrol ediniz.

Cevap: Resimde üç genç kazma ve kürekle tarlayı kazıyor. Bence metin, bir çiftçinin oğullarının tarlada çok çalışmasını anlatıyor. Dinleyince tahminimin doğru olduğunu gördüm.

Metinden alınan aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Sizce cümlelerde anlatılan olaydan sonra neler yaşanmış olabilir? Yazınız.

Cevap: Bence çiftçi, çocuklarına son isteklerini söylemiştir. Onlara tarlayı satmamalarını ve çalışmayı bırakmamalarını öğütlemiştir. Çocukları da babalarına söz vermiştir.

“ata, gömü, harman, yılmamak, öğüt, bellemek ve bilge” kelimelerinin anlamlarını tahmin ediniz. Ardından tahminlerinizi bu kelimelerin sözlük anlamlarıyla karşılaştırınız. Kelimeleri anlamlarıyla birlikte sözlüğünüze yazdıktan sonra “Ben Kimim?” oyununu oynayınız.

Cevap:

• ata: Dedelerimiz, bizden önce yaşamış büyüklerimiz.
• gömü: Toprağın altına saklanmış para ya da değerli eşya; define.
• harman: Biçilen ekinin tanesini sapından ayırma işi; bu işin yapıldığı yer ve zaman.
• yılmamak: Zorluk karşısında korkup vazgeçmemek.
• öğüt: Birine yol göstermek için söylenen söz; nasihat.
• bellemek: Toprağı bel denilen aletle kazıp altını üstüne getirmek.
• bilge: Çok bilgili, görmüş geçirmiş kişi.

BEN KİMİM? Öğretmeninizin kontrolünde tahtaya çıkınız. Tahtada yazan kelimelerden birini seçiniz. Anlamından hareketle seçtiğiniz kelimeyi kullanmadan anlamını anlatmaya çalışınız.

Cevap: (Örnek) Tahtaya çıkınca “gömü” kelimesini seçtim ve adını söylemeden şöyle anlattım: “Ben toprağın altında saklı dururum. İçimde altınlar olabilir. Beni bulmak için harita çizenler bile var. Ben kimim?” Arkadaşım doğru bildi ve sıra ona geçti. “Öğüt” için de “Büyükler beni küçüklere verir ama ben bir eşya değilim, bir sözüm.” denebilir.

1. Yaşlı çiftçi ölümünün yaklaştığını anlayınca ne yapıyor?

Cevap: Oğullarını yanına çağırıp onlarla yalnız konuşuyor. Onlara son öğüdünü veriyor.

2. Yaşlı çiftçi çocuklarına ne söylüyor?

Cevap: Atalarından kalan tarlayı sakın satmamalarını söylüyor. Toprağın altında bir gömü olduğunu, her yeri kazıp sabırla ararlarsa onu er geç bulacaklarını anlatıyor.

3. Oğulları, yaşlı çiftçinin istekleri karşısında nasıl davranıyor?

Cevap: Babalarının sözünü tutuyorlar. Tarlayı satmıyorlar; gömüyü bulmak için kazma kürekle her köşesini kazıyorlar.

4. Yaşlı çiftçinin oğulları gömüyü neden bulamıyorlar?

Cevap: Çünkü toprağın altında gömülü bir altın ya da para yok. Babaları bu sözü, oğulları tarlada çalışsın diye söylemiş.

5. Yaşlı çiftçinin oğulları mevsim sonunda neden daha fazla ürün alıyorlar?

Cevap: Gömü ararken tarlanın kazılmadık yerini bırakmıyorlar. Toprak iyice bellenip havalanınca ekin çok daha verimli oluyor.

6. Metnin konusu ve ana fikri nedir?

Cevap:

• Konusu: Yaşlı bir çiftçinin, oğullarını gömü sözüyle tarlada çalışmaya yöneltmesi.
• Ana fikri: En büyük hazine çalışmaktır; emek veren karşılığını mutlaka alır.

Dinlediğiniz metne farklı bir başlık öneriniz. Bu başlığı ve başlığı seçme nedenlerinizi yazınız.

Cevap: (Örnek)

• Başlığım: Asıl Hazine Emek
• Seçme nedenim: Çünkü oğullar altın bulamıyor ama çalıştıkları için bol ürün alıyor. Gerçek hazine emekleri oluyor.

Atasözleri hakkında edindiğiniz bilgileri hatırlayınız. Ardından aşağıda verilen atasözlerinin anlamları üzerine düşününüz. Sizce bu atasözlerinden hangisi dinlediğiniz metnin ana fikrine daha uygundur? Nedenleriyle birlikte yazınız.

Cevap: “Bakarsan bağ olur, bakmasan dağ olur.” Çünkü oğullar tarlayı kazıp emek verince toprak bol ürün veriyor.

Aşağıdaki metni okuduktan sonra “Çiftçiyle Oğulları” metnini bir kez daha dinleyiniz. İki metni olay ve varlık kadrosu açısından karşılaştırınız.

Cevap:

• Çiftçiyle Oğulları → Olay: Oğullar gömü ararken tarlayı kazar, bol ürün alır. Varlık kadrosu: Yaşlı çiftçi ve oğulları.
• Birlikten Kuvvet Doğar → Olay: Baba, dal demetiyle oğullarına birliği öğretir. Varlık kadrosu: Baba (çiftçi) ve üç oğlu.

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında sizden istenilen çalışma sonucunda edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

Cevap: (Örnek) Arkadaşlarıma annemin, tatile giden komşumuzun çiçeklerine kendi çiçekleri gibi baktığını anlattım. Dedemin de ödünç aldığı aleti temizleyip hemen geri verdiğini söyledim.

Bir kişiye emanet edilen şeylerin korunmasının önemi konusunda sınıfça bir tartışma ortamı oluşturunuz. Tartışmanızda konuşma ve dinleme kurallarına uygun hareket ediniz.

Cevap: Tartışmada şunları söyledim: “Emanet, bize ait olmayan ama korumamız için bırakılan şeydir. Biri bize eşyasını bırakıyorsa bize güveniyor demektir. Onu kırar ya da kaybedersek bu güven sarsılır, bir daha kimse bize bir şey bırakmak istemez. Bu yüzden emaneti kendi eşyamızdan bile daha dikkatli kullanmalı, zamanında ve sağlam geri vermeliyiz.” Söz almak için parmak kaldırdım, konuşan arkadaşımı sonuna kadar dinledim.

Aşağıdaki hikâyeyi tamamlayınız. Hikâyeyi tamamlamaya başlamadan önce veya tamamladıktan sonra hikâyeye bir başlık yazınız. Hikâyeyi bitirdikten sonra tekrar okuyunuz. Gördüğünüz yazım ve noktalama yanlışlarını düzelttikten sonra hikâyenizi arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap: (Örnek) Manavın Yeni Çırağı: Emir okuldan çıkınca doğruca manava koştu. İlk gün domatesleri ezdi, teraziyi yanlış okudu. Çok utandı ama pes etmedi. Akşamları babasına sorular sordu, öğrendiklerini küçük bir deftere yazdı. Sabahları kasaları özenle dizdi, müşterileri güler yüzle karşıladı. Birkaç hafta sonra mahalleli ondan çok memnundu. Babası iyileşip dükkâna gelince gözleri doldu. Emir o gün dedesinin sözünü anladı: Ona bırakılan şey emek, sabır ve güvendi.