4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 27-30-31-32-33-34-35 Cevapları Ada Yayınları

1. Daha önce hiç uçurtma uçurdunuz mu?

Cevap: Evet, uçurdum. Geçen bahar dedemle köyün üstündeki tepeye çıktık. Uçurtmam o kadar yükseldi ki küçücük bir nokta gibi göründü. İpi tutarken kollarım yoruldu ama çok eğlendim.

2. Uçurtmanın nasıl uçtuğunu biliyor musunuz? Açıklayınız.

Cevap: Uçurtmayı rüzgâr uçurur. Rüzgâr uçurtmanın geniş yüzüne çarpar ve onu yukarı doğru iter. Elimizdeki ip uçurtmayı tuttuğu için uçurtma savrulup gitmez. Kuyruğu da havada dengede durmasını sağlar. Rüzgâr kesilirse uçurtma yere iner.

3. Aşağıda görselleri verilen uçurtmalardan en çok hangisini beğendiniz? Nedenleriyle birlikte söyleyiniz.

Cevap: En çok sol alttaki altıgen uçurtmayı beğendim. Yeşil ve mavi dilimleri bir çarkıfeleğe benziyor. Üç ayrı kuyruğu olduğu için havada daha güzel süzülür diye düşünüyorum.

Metni sessiz okuma yöntemiyle okuyunuz.

Cevap: Metni içimden okudum. Dudaklarımı oynatmadım, satırları parmağımla değil gözümle izledim. Okurken başka bir şeyle ilgilenmedim.

Metinden alınan ve görselleri verilen aşağıdaki kelimeleri anlamlarıyla eşleştiriniz. Ardından kelimeleri birer cümlede kullandıktan sonra sözlüğünüze yazınız.

Cevap:

• çıta: Düzgün biçilmiş uzun ve ensiz tahta.
• tutkal: Deri, kıkırdak vb. hayvansal maddelerden elde edilen, katılaşıp sertleşme özelliğiyle tahta, kâğıt vb. yapıştırmaya yarayan madde.
• çivi: İki şeyi birbirine tutturmak, bir nesneyi bir yere sabitlemek için çakılan, ucu sivri, başlı, metal veya ağaçtan yapılmış ufak çubuk.
• makara: Üzerine iplik, tel, şerit vb. sarılan, kenarları çıkıntılı, ekseni boyunca delik silindir.
• kap: İçi gaz, sıvı veya katı herhangi bir maddeyi alabilen oyuk nesne.
• merkez: Belirli bir yerin ortası.

Cümlelerim

• Marangoz, rafın kenarına ince bir çıta çaktı.
• Kopan kitap kapağını tutkalla yapıştırdım.
• Dedem sallanan rafı iki çiviyle sağlamlaştırdı.
• Annem dikiş kutusundan beyaz bir makara aldı.
• Kedimizin mamasını temiz bir kaba koydum.
• Okulumuz ilçenin tam merkezinde bulunuyor.

Metnin konusunu söyleyiniz. Ardından metni beğenip beğenmediğinizi nedenleriyle birlikte aşağıdaki yazma alanına yazınız.

Cevap: Metnin konusu, elma uçurtmanın adım adım nasıl yapıldığıdır.

• Metni beğendim çünkü: uçurtma yapmayı resimlerle, adım adım öğretiyor. Ben de denemek istedim.

Aşağıdaki soruları metne göre cevaplayınız.

1. Uçurtma yapımı için gerekli olan malzemeler nelerdir?

Cevap: Aynı boyda üç çıta, bir cam çivisi, çekiç, iki kap kâğıdı, bant ya da tutkal, ip ve makas gerekiyor.

2. Uçurtma yapımı kaç aşamada anlatılmıştır?

Cevap: Dört aşamada anlatılmış. Aşamalar 1’den 4’e kadar numaralanmış.

3. İkinci aşamada uçurtma yapımıyla ilgili hangi bilgiler verilmiştir?

Cevap: Bu aşamada uçurtmaya kâğıdı giydiriliyor. Kâğıt düz bir yere seriliyor, iskeletten 1-2 cm taşacak biçimde kesiliyor. Çıtaların yanlarına kesikler açılıyor. Sonra kâğıt ipin üstünden katlanıp çok germeden yapıştırılıyor.

4. Uçurtmanın en son yapılan kısmı neresidir?

Cevap: En son kuyruğu yapılıyor. Renkli kâğıt şeritleri kuyruk ipine bağlanıyor.

5. Uçurtmanın uçabilmesi için nasıl bir alana ihtiyacı vardır? Neden?

Cevap: Geniş, açık ve rüzgâr alan bir alana ihtiyacı var. Çünkü uçurtmayı rüzgâr kaldırır. Çevrede ağaç, bina ya da elektrik teli olursa ip takılır ve uçurtma düşer.

“Haydi Uçurtma Yapalım” metni ile “Sürpriiiiiiiz!” metnini aşağıdaki özelliklere göre karşılaştırınız. Hangi özellik hangi metne aitse onun altındaki kutucuğu işaretleyiniz. İki metin arasındaki farklar hakkında konuşunuz.

Cevap:

• Paragraflar hâlinde yazılmıştır. → Haydi Uçurtma Yapalım ve Sürpriiiiiiiz!
• Metinde kahramanlar vardır. → Sürpriiiiiiiz!
• Diyaloglar önemli yer tutar. → Sürpriiiiiiiz!
• Bilgi vermek amacıyla yazılmıştır. → Haydi Uçurtma Yapalım
• Olay ön plandadır. → Sürpriiiiiiiz!
• Zaman ve mekân unsurları belirgindir. → Sürpriiiiiiiz!
• Bir işin yapılış aşamaları verilmiştir. → Haydi Uçurtma Yapalım

İki metin de düzyazı ama amaçları farklı. “Sürpriiiiiiiz!” bir olayı anlatıyor; içinde öğrenciler, öğretmen ve konuşmalar var. “Haydi Uçurtma Yapalım” ise bize bir şey öğretiyor; içinde kişi ve olay yok, yapılacak işler sırayla veriliyor.

“Haydi Uçurtma Yapalım” metninden alınan aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde kullanılan noktalama işaretlerini daha önce görüp görmediğinizi düşününüz. Ardından bu işaretlerin adlarını söyleyiniz.

“Üstelik yapımı da çok kolay… Haydi başlayalım!”

“Malzemeler:

Aynı boy 3 çıta, 1 cam çivisi, çekiç, 2 kap kâğıdı, bant ya da tutkal, ip, makas.”

Cevap: Bu işaretlerin hepsini daha önce okuduğum kitaplarda gördüm. Adları şöyle:

• “kolay” kelimesinden sonra: üç nokta (…)
• “başlayalım” kelimesinden sonra: ünlem (!)
• “Malzemeler” kelimesinden sonra: iki nokta (:)
• Malzemelerin arasında: virgül (,)
• “makas” kelimesinden sonra: nokta (.)

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında sizden istenilen çalışmanın sonucunda yaptığınız uçurtmayı sınıfta sergileyiniz.

“Haydi Uçurtma Yapalım” metninde aşamaları verilen uçurtmanın ve aile büyüklerinizle öncesinden yaptığınız uçurtmanın yapılış aşamalarını karşılaştırınız. Zorluk ve kolaylık yönünden farklılıklarını açıklayınız.

Cevap: Metindeki elma uçurtmada üç çıta ortadan çiviyle birleştiriliyor ve altı köşe iple tek tek bağlanıyor. Benim uçurtmamda yalnızca iki çıta vardı, çivi de kullanmadık. Bu yüzden benimkini yapmak daha kolay oldu. Elma uçurtmanın denge ipini ayarlamak bana daha zor göründü.

Uçurtma yaparken takip ettiğiniz aşamaları, aşamalarda yaptığınız işlemleri, karşılaştığınız sorunları nasıl çözdüğünüzü aşağıdaki yazma alanına yazınız. Yazınızı bitirdikten sonra kontrol ederek varsa yazım ve noktalama yanlışlarınızı düzeltiniz.

Cevap: (Örnek)

Uçurtma Yaparken İzlediğim Aşamalar

Önce iki ince çıtayı artı şeklinde üst üste koyup iple sıkıca bağladık. Çıtaların uçlarından ip geçirerek çerçeveyi kurduk. Kırmızı naylonu çerçeveye göre kesip bantla yapıştırdık. Sonra denge iplerini bağladık. En son renkli kâğıtlardan uzun bir kuyruk taktık.

Karşılaştığım Sorunlar ve Çözüm Yollarım

İlk denememizde naylon buruştu. Bantları söküp naylonu gererek yeniden yapıştırdık. Uçurtma havada hep sağa yatıyordu, kuyruğunu biraz uzatınca düzeldi. İpin düğümü çözülünce dedem bana çift düğüm atmayı gösterdi.

Kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz? Aşağıda istenilen bilgileri özelliklerinize uygun olacak şekilde doldurunuz.

Cevap: Bu formu herkes kendine göre doldurur. Benim örneğim şöyle:

• Nelerden hoşlanırım: Resim yapmaktan, bisiklete binmekten ve hayvan belgeseli izlemekten hoşlanırım.
• Nasıl vakit geçiririm: Okuldan gelince ödevimi yaparım. Sonra parkta arkadaşlarımla oynarım.
• En sevdiğim oyun: Saklambaç
• Yeteneklerim: Hızlı koşarım, güzel resim çizerim ve bilmeceleri çabuk çözerim.
• Çocuk olmayı çok seviyorum çünkü: doya doya oyun oynayabiliyorum. Her gün yeni bir şey öğreniyorum. Ailem beni koruyor ve çok seviyor. Hayal kurmak da çocukken bir başka güzel oluyor.

Aşağıda verilen görseli inceleyerek haberi okuyunuz.

Cevap: Haber, Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde yapılan Uçurtma Şenliği’ni anlatıyor. Şenlikte okul öncesi ve ana sınıfı öğrencileri aileleriyle birlikte ilçe stadında uçurtma uçurmuş; ebru, yüz ve taş boyama gibi etkinlikler de yapılmış. Fotoğrafta çimenlik bir alanda uçurtma uçuran çocuklar görülüyor.

a. Bu tür haberlerin gazetelerde yayımlanmasının amacı ne olabilir? Düşüncelerinizi açıklayınız.

Cevap: Bence amaç, yapılan güzel etkinliği herkese duyurmak. Haberi okuyan başka okullar da böyle şenlikler yapmak ister. Ayrıca aileler, çocuklarıyla birlikte vakit geçirmenin ne kadar eğlenceli olduğunu görür.

b. Siz de okulunuzda bir uçurtma şenliği düzenleyiniz. Uçurtma şenliğinin düzenleneceği alan, bu alana nasıl gidileceği ve şenliğe kimlerin katılacağı hakkında arkadaşlarınızla konuşunuz. Arkadaşlarınızla farklı ya da benzer düşüncelere sahip olabilirsiniz. Farklı düşünceler, farklı çözümler üretmenize yardımcı olur. Bu nedenle arkadaşlarınız düşüncelerini açıklarken sözlerini kesmeden, saygı ve sabırla dinleyiniz. Arkadaşlarınızla konuşurken onları saygılı bir şekilde dinleyiniz.

Cevap: Ben şenliği mahallemizdeki piknik alanında yapmayı önerdim. Çünkü orası geniş ve çevresinde elektrik teli yok. Arkadaşım Zeynep okul bahçesini önerdi ama bahçemiz dar olduğu için uçurtmalar birbirine dolanabilir. Sonunda piknik alanında karar kıldık. Oraya öğretmenlerimizle birlikte yürüyerek gideceğiz. Şenliğe bütün dördüncü sınıflar, öğretmenlerimiz ve ailelerimiz katılacak. İzin için okul müdürümüzden ve belediyeden yardım isteyeceğiz.

Aile büyüklerinize çocukluk zamanlarında nasıl vakit geçirdikleri ve hangi oyunları oynadıkları hakkında sorular sorunuz. Edindiğiniz bilgileri bir kâğıda yazarak sınıfa getiriniz.

Cevap: Anneanneme sordum. Çocukken okuldan gelince sokağa çıkarlarmış. Kızlar ip atlar ve beş taş oynarmış. Oğlanlar telden araba yapıp sürermiş. Akşam ezanı okununca herkes evine dönermiş. Dedem de en çok çelik çomak ve misket oynadığını anlattı. O zamanlar televizyon çok az evde olduğu için akşamları masal dinlerlermiş.