4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 61-63-64-65-66 Cevapları Ada Yayınları

1. Aşağıdaki alana bayrağımızın resmini çiziniz.

Cevap: Önce cetvelle bir dikdörtgen çizip içini kırmızıya boyadım. Sol tarafına beyaz bir hilal, hilalin açık ağzının önüne de beş köşeli beyaz bir yıldız çizdim.

2. Aşağıda verilen bayrakları inceleyiniz. Türk bayrağını diğer bayraklardan ayıran özellikleri söyleyiniz.

Cevap: Bizim bayrağımızın zemini baştan sona kırmızı, üstünde yalnızca beyaz bir ay ile bir yıldız var. KKTC bayrağının zemini beyaz, ay yıldızı ve iki şeridi kırmızı. Azerbaycan bayrağı mavi, kırmızı ve yeşil olmak üzere üç renkli. Doğu Türkistan bayrağı bizimkine çok benziyor ama zemini mavi. Türkmenistan bayrağı yeşil ve birden çok yıldızı var. Almanya bayrağında ise ay yıldız yok; siyah, kırmızı ve sarı şeritlerden oluşuyor.

Şiiri beğenip beğenmediğinizi nedenleriyle yazınız.

Cevap: Şiiri beğendim. Çünkü şair bayrakla bir insanla konuşur gibi konuşuyor. Okurken bayrağımızın bizim için ne kadar değerli olduğunu bir kez daha anladım ve gurur duydum.

Aşağıda karışık verilen harflerden anlamlı kelimeler oluşturarak anlamlarının yazılı olduğu kutucuklardaki noktalı yerlere yazınız. Anlamını öğrendiğiniz kelimeleri birer cümle içinde kullanınız.

Cevap:

• İstek, dilek. → murat (uratm)
• Buyruk, emir. → ferman (ermfan)
• Güçlü ve yürekli, alp, kahraman, mert. → yiğit (iğyti)
• Duman veya buhar çıkarmak. → tütmek (mektüt)
• Başkasının, birine gösterdiği saygının dayandığı kişisel değer, onur. → şeref (ereşf)
• Kutsal bir ülkü veya inanç uğrunda ölen kimse. → şehit (heşit)
• Düşmanın gelmesi beklenilen yollar üzerinde, askerî önem taşıyan şehirlerde güvenliği sağlamak için yapılan kalın duvarlı yapı. → kale (alek)

Cümlelerim

• Muradım pilot olmak.
• Padişah ferman yazdırdı.
• Yiğit asker nöbet tuttu.
• Bacamız tütüyor.
• Şerefimizle yaşarız.
• Şehitlerimizi unutmayız.
• Kaleye bayrak diktik.

Aşağıdaki soruları şiirden hareketle cevaplayınız.

1. Bayrağımızın rengi nereden gelmektedir?

Cevap: Bayrağımız al rengini vatan uğruna can veren şehitlerimizin kanından alıyor.

2. Türk evlatlarının muradı nedir?

Cevap: Türk evlatlarının dileği, gerekirse bayrağın gölgesinde, yani onun uğruna canını vermek.

3. “Seni ister şu toprağın her yanı” dizesiyle şair ne anlatmak istemektedir?

Cevap: Şair, yurdumuzun her köşesinde bayrağımızın dalgalanmasını istediğimizi anlatıyor. Vatanın hiçbir parçası bayraksız kalmamalı.

4. Şair, bayrağımıza karşı hangi duygular içerisindedir?

Cevap: Şair bayrağımıza büyük bir sevgi ve saygı besliyor, onunla övünüyor. Bayrağa bağlılığını da dile getiriyor.

Şiirin konusunu ve ana duygusunu yazınız.

Cevap:

• Şiirin konusu: Türk bayrağı ve onun milletimiz için taşıdığı değer.
• Şiirin ana duygusu: Bayrak sevgisi ve bayrağımızla duyulan gurur.

Aşağıdaki cümleleri okuyarak “ocak” kelimesinin anlamı üzerinde düşününüz. Ardından “ocak” kelimesinin sözlük anlamlarını okuyunuz. Cümlelerdeki “ocak” kelimesinin hangi sözlük anlamıyla kullanıldığını açıklayınız.

Cevap:

• a. Annemle teyzem ocakta ateş yakıp ekmek pişirdiler. → 1. anlam: Ateş yakmaya yarayan, pişirme, ısıtma, ısınma vb. amaçlarla kullanılan yer.
• b. Dedem ocağı devam etsin diye büyük mücadeleler vermiş. → 3. anlam: Ev, aile, soy.
• c. Ocağı söndürmeden evden çıkmamalısın. → 2. anlam: Isı vererek üzerine veya içine konulan maddeleri ısıtan, pişiren, kaynatan, eriten araç veya alet.

Okuduğunuz metinde geçen gerçek, mecaz ve terim anlamlı ikişer kelime belirleyiniz. Bu kelimeleri birer cümlede kullanınız.

Cevap: (Örnek)

• Gerçek anlamlı kelimeler: kan, gökyüzü
• Cümlelerim: Parmağımdaki kan hemen durdu. Gökyüzü bugün masmavi.
• Terim anlamlı kelimeler: destan, ferman
• Cümlelerim: Derste Dede Korkut destanlarını okuduk. Padişah yeni bir ferman yayımladı.
• Mecaz anlamlı kelimeler: uyanmak, kanat
• Cümlelerim: Bahar gelince bütün köy uyandı. Annem bizi kanatlarının altına aldı.

Aşağıdaki cümlelerde zıt anlamlı kelimeleri belirleyiniz. Bu kelimelerin yerine zıt anlamlılarını koyarak cümleleri yeniden yazınız. Cümlelerin anlamında meydana gelen değişiklikleri söyleyiniz.

Cevap:

• Nice düşman kalesine uzandın. → Nice dost kalesine uzandın.
• Gökyüzüne çıkmak mıdır muradın? → Gökyüzüne inmek midir muradın?
• O, sınıfımızın en çalışkan öğrencisidir. → O, sınıfımızın en tembel öğrencisidir.
• Dostlarımın varlığı beni hep mutlu etmiştir. → Dostlarımın yokluğu beni hep mutlu etmiştir.
• O şartlarda mücadele etmek kolay değildi. → O şartlarda mücadele etmek zor değildi.
• Askerlerim gece boyunca sessizce ilerlediler. → Askerlerim gündüz boyunca sessizce ilerlediler.

Cümlelerin anlamı tersine döndü: Bayrak artık düşmanın değil dostun kalesine uzanıyor. Yükselmek yerine aşağı inmek isteniyor. Övülen öğrenci, eleştirilen bir öğrenci oldu. Dostların yanında olması değil, olmaması mutluluk veriyor. Güç olan mücadele kolaymış gibi anlatılıyor. Askerlerin yürüyüşü de karanlıktan aydınlığa alındı.

Bayrağımıza karşı hissettiklerinizden hareketle bir şiir yazınız. Şiirinize başlık koymayı unutmayınız. Bitirdikten sonra yazdıklarınızı gözden geçirerek gördüğünüz yazım ve noktalama yanlışlarını düzeltiniz. Şiirinizi arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap:

Al Bayrağım

Gökte süzülür nazlı nazlı,
Rengi al, ay yıldızı beyaz.
Onu gören gözlerim parlar,
Sevgim içime sığmaz.

Okulumun önünde her sabah,
Selam veririm ona.
Dalgalan özgürce bayrağım,
Gölgen yeter bana.

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında sizden istenilen araştırma sonuçlarını da kullanarak “ülkemizin bağımsızlığı” konusunda bir konuşma yapınız. Konuşmanızda defterinize yazdığınız sözleri doğru yerde kullanmaya özen gösteriniz. Konuşmanızda uygun hitap ve nezaket ifadeleri kullanmaya, arkadaşlarınızı dinlerken de onların sözünü kesmemeye dikkat ediniz.

Cevap: Sayın öğretmenim, sevgili arkadaşlarım; bugün sizlere bağımsızlığın öneminden söz etmek istiyorum. Bağımsız bir ülkede kararları o ülkenin kendi milleti verir. Bayrağımız özgürce dalgalanır, kendi dilimizi konuşur, kendi okullarımızda okuruz. Atalarımız bunun için Millî Mücadele’de canlarını ortaya koydular. O günlerde Atatürk “Ya istiklal ya ölüm!” demişti. Bir başka sözünde de “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir.” diyor. Bize düşen, çok çalışarak ülkemizi daha güçlü yapmak. Beni dinlediğiniz için hepinize teşekkür ederim.

Çoklu medya kaynaklarından yararlanarak 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü konulu kamu spotları izleyiniz.

Cevap: Ailemle birlikte genel ağdan 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile ilgili kamu spotlarını izledim. Spotlarda ellerinde bayraklarla meydanlarda toplanan insanlar vardı. Milletimizin vatanına ve demokrasiye birlik içinde sahip çıktığını gördüm.