5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 169-170-171-172-173 Cevapları 1. Kitap

1. Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.

a) Yazar öz güveni nasıl tanımlamaktadır? Siz olsanız nasıl tanımlardınız?

Cevap: Yazara göre özgüven, insanın kendini olduğu gibi kabul edebilmesi ve bunu çevresine yansıtabilmesidir. Ben olsam özgüveni “yapabileceğime inanıp denemekten korkmamak” diye tanımlardım.

b) Yazara göre yeteneklerimizi keşfetmek için neler yapmalıyız?

Cevap: Kendimize neye ilgi duyduğumuzu sormalıyız. Yaparken zevk aldığımız etkinlikleri belirleyip kâğıda yazabilir, günlük tutabiliriz.

c) Öz güven duygusunun yetersiz olması insanın günlük yaşamını nasıl etkileyebilir? Örneklerle açıklayınız.

Cevap: Özgüveni az olan kişi yanlış yapmaktan korktuğu için sınıfta el kaldırmaya çekinebilir. Sunum yaparken heyecanlanıp bildiklerini unutabilir. Yeni arkadaşlık kurmakta da zorlanabilir.

2. “Boyunla, kilonla, saçının ve gözünün rengiyle… barışık olman, onları kabul etmen demektir.”

a) “barışık olmak” kelime grubunu, cümlede bu kelimeden hemen sonra geçen “kabul etmek” ifadesiyle birlikte değerlendirerek “barışık olmak” kelime grubunun anlamını tahmin ediniz.

Cevap: “Barışık olmak”, bir özelliğimizi olduğu gibi benimsemek, hoş görmek demek.

b) “Donatmak” kelimesini, cümlede bu kelimeden hemen önce geçen “bilgi ve yetenek” kelimeleriyle birlikte değerlendirerek “donatmak” kelimesinin anlamını tahmin ediniz.

Cevap: “Donatmak”, kendimizi bilgi ve yeteneklerle güçlendirmek, hazırlamak demek.

c) Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük kullanarak kontrol ediniz.

Cevap: Sözlükte “barışık” dargın olmayan, “donatmak” ise bir şeyi gerekli araç gereçle ya da özelliklerle güçlendirmek anlamında geçiyor. Tahminlerimin bu anlamlara uygun olduğunu gördüm.

3. a) Okuduğunuz metnin bölümlerini belirleyerek cümlelerdeki boşlukları doldurunuz.

Cevap:

• Okuduğunuz metinde giriş bölümünde özgüven kavramı tanıtılmıştır.
• Okuduğunuz metinde özgüvenin nasıl geliştirileceğini ve yeteneklerin keşfini anlatan paragrafları gelişme bölümüdür.
• Okuduğunuz metinde sonuç bölümünde kendine iyimser davranma ve kendini haksızca yargılamama öğüdü verilmiştir.

b) Metnin bölümleri arasındaki geçişler uygun bir şekilde yapılmış mıdır? Bölümler arasında düşünce akışı tutarlı mıdır? Söyleyiniz.

Cevap: Evet, geçişler uygun. Önce özgüvenin ne olduğu anlatılıyor, sonra nasıl geliştirileceğine geçiliyor, en sonda kendimize nasıl davranmamız gerektiği söyleniyor. Düşünce akışı baştan sona tutarlı.

4. Metinden alınan aşağıdaki cümlelerde yazar hangi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanmıştır? Boş bırakılan yerlere yazınız.

Cevap:

• “Örneğin Lionel Messi kendisini futbolda değil de teniste geliştirmeye çalışsaydı acaba neler olurdu?” cümlesinde örnekleme kullanılmıştır.
• “Tıpkı parçaları zamanla tamamlanan bir yapboz gibi.” cümlesinde benzetme kullanılmıştır.
• “Özgüven, insanın kendini olduğu gibi kabul edebilmesi ve çevresine bunu yansıtabilmesidir.” cümlesinde tanımlama kullanılmıştır.

5. Aşağıdaki yarım bırakılmış cümleleri amaç bildiren ifadelerle tamamlayarak “Arkadaşlık ilişkilerinin güçlendirilmesi için neler yapılabilir.” konulu kısa bir konuşma yapınız.

Cevap:

• Arkadaşımın yanında olduğumu göstermek amacıyla derdini dinlerim.
• Arkadaşımın kendini yalnız hissetmemesi diye ona sık sık yazarım.
• Arkadaşımın bana güvenmesi için sırlarını saklarım.

(Örnek konuşma) Arkadaşlarım, arkadaşlığımızı güçlendirmek için birbirimizi dinlemeliyiz. Arkadaşımın bana güvenmesi için sırlarını saklarım. Arkadaşımın kendini yalnız hissetmemesi diye ona sık sık yazarım. Dinlediğiniz için teşekkür ederim.

Karekodu okutarak “Yolculukta” metnini dikkatlice dinleyiniz.

Cevap: Karekodu okutup metni dikkatle dinledim. Ebru’nun rötar yapan uçağı beklerken duygularını nasıl yönettiğini not aldım.

6. Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metinden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.

a) Ebru’nun müzik dinleme eylemi ve etraftaki insanları gözlemlemeye başlaması onun iç dünyasında ne tür bir dönüşüm yaşadığının ipucunu vermektedir?

Cevap: Ebru önce rötar yüzünden huzursuz ve sinirli olmuştu. Derin nefes alıp müzik dinlemesi ve biraz yürümesi, öfkesini yatıştırıp duygularının kontrolünü ele aldığını gösteriyor.

b) Ebru’nun yerinde siz olsaydınız uçağın rötar yaptığı süre boyunca nasıl hissederdiniz ve duygularınızla nasıl başa çıkardınız?

Cevap: Ben de beklemekten sıkılır, biraz sinirlenirdim. Kulaklığımı takıp sevdiğim şarkıları dinler, yanımdaki kitabı okuyarak zamanı geçirirdim. Böylece huzursuzluğum azalırdı.

7. a) Duygularınızı nasıl yönetiyorsunuz?

Cevap: Öfkelendiğimde ya da üzüldüğümde önce derin nefes alıyorum. Sonra birkaç dakika sessiz bir köşede sakinleşiyorum. Gerekirse annemle konuşup içimi döküyorum. Böylece düşünmeden tepki vermemiş oluyorum.

b) Aşağıdaki yönergeleri inceleyiniz. Yönergelerden hareketle oluşturduğunuz karakterin “Duygu” şehrinde geçirdiği bir günü anlatan hikâyeyi aşağıda boş bırakılan alana yazınız.

Cevap: (Örnek hikâye)

Emre, sabah gözlerini açınca Duygu şehrindeydi. Önce Heyecan Mahallesi’nde yeni bir oyuncak dükkânına koştu. Sonra Şaşkınlık Mahallesi’nde havada uçan balıkları görüp gözlerine inanamadı. Korku Mahallesi’nde karanlık bir sokaktan titreyerek geçti. Öfke Mahallesi’nde herkes bağırıyordu; Emre derin nefes alıp sakin kaldı. Üzüntü Mahallesi’nde ağlayan bir çocuğa sarıldı. Akşam Mutluluk Mahallesi’nde herkesle birlikte şarkı söyledi.

c) Yazdığınız hikâyeyi içerik, yazım ve noktalama yönünden gözden geçiriniz.

Cevap: Hikâyemde altı mahallenin hepsine yer verdiğimi kontrol ettim. Mahalle adlarını ve “Emre” adını büyük harfle yazdım, kesme işaretlerini ve eksik noktaları tamamladım.

Dinleme/İzleme Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği

Cevap: (Örnek) Ölçeği şöyle doldurdum:

• Dinlemede materyal seçimini uyguladım: Evet
• Dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçındım: Evet
• Metnin adından ve görselinden hareketle içeriğini tahmin ettim: Kısmen
• Tahminlerimin doğruluğunu kontrol ettim: Evet

Geliştirmek istediğim becerilerim:

• Dinlerken anahtar sözcükleri not almak
• Tahminlerimi metinle karşılaştırmak
• Dikkatimi dinleme boyunca korumak

Okuma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği

Cevap: (Örnek) Ölçeği şöyle doldurdum:

• Sesimi mekâna ve dinleyiciye göre ayarladım: Evet
• Duygularla ilgili önceki bilgilerimi hatırladım: Evet
• Akıcı bir şekilde okudum: Evet
• Vurgu ve tonlamaya dikkat ettim: Kısmen
• Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminde bulundum: Evet

Geliştirmek istediğim becerilerim:

• Okurken vurgu ve tonlamaya daha çok dikkat etmek
• Bilmediğim sözcüklerin anlamını bağlamdan tahmin etmek
• Daha akıcı ve duygulu okumak

Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği

Cevap: (Örnek) Ölçeği şöyle doldurdum:

• Konuşmamdan önce zihinsel ön hazırlık yaptım: Evet
• Konuşmamda sesimi duygularımı yansıtacak şekilde kullandım: Evet
• Konuşmamla beden dilimin uyumlu olmasına dikkat ettim: Kısmen
• Gereksiz sesler (şey, ııı, eee vb.) çıkarmaktan kaçındım: Evet
• Sesimi herkesin duyabileceği şekilde kullandım: Evet
• Konuşmamda yararlanacağım deneyimlerimi hayal gücümden hareketle zenginleştirdim: Evet
• Ön bilgilerimden yararlandım: Evet
• Kendime has bir konuşma biçimi geliştirdim: Kısmen

Geliştirmek istediğim becerilerim:

• Dinleyicilerle daha çok göz teması kurmak
• Heyecanlanınca hızlanan sesimi yavaşlatmak
• Konuşmamı güçlü bir sonuç cümlesiyle bitirmek

Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği

Cevap: (Örnek) Ölçeği şöyle doldurdum:

• Hikâyeme uygun bir başlık belirledim: Evet
• Yazımdaki başkahraman seçtiğim renge uygundu: Evet
• Yazımda diğer renklere uygun yardımcı kahramanlar belirledim: Kısmen
• Verilen renklerle duyguları ilişkilendirerek hikâyemi oluşturdum: Evet
• Deneyim ve gözlemlerimi hayal gücümle birleştirerek ifadelerimi zenginleştirdim: Evet
• Hikâyemdeki isimleri tür özelliklerine uygun olarak kullandım: Evet
• Hikâyemde gereksiz kelimelere yer vermedim: Kısmen

Geliştirmek istediğim becerilerim:

• Cümlelerimi daha kısa ve açık kurmak
• Betimlemelerle anlatımı zenginleştirmek
• Noktalama işaretlerine daha çok dikkat etmek