6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 149-150-151-152-153 Cevapları 1. Kitap

c. Tanık gösterme, metne hangi yönden katkıda bulunmuş olabilir? İşaretleyiniz.

Cevap: Güvenilirlik, inandırıcılık ve zenginlik seçeneklerini işaretledim.

Aşağıdaki uçak biletlerinde ülkelere özgü gelenekler anlatılmıştır. İstediğiniz biletten başlayarak okları takip ediniz ve okul numaranızın ilk ya da son rakamı kadar ilerleyiniz. Durduğunuz biletteki geleneğin Türkiye’deki karşılığını arkadaşınıza anlatınız.

Cevap: Bulgaristan biletinde durdum. Orada “evet” demek için kafa sağa sola, “hayır” demek için aşağı yukarı sallanıyor. Bizde ise “evet” için kafamızı aşağı yukarı, “hayır” için sağa sola sallarız.

a. “Olmayan Ülke” adında bir yere gittiğinizi hayal ediniz. Aşağıdaki sorulardan hareketle bu hayali gezinizi anlatan bir konuşma yapınız.

Cevap: Olmayan Ülke’ye vardığımda beni kanatlı, sevimli yaratıklar karşıladı. İnsanlar birbirleriyle şarkı söyler gibi konuşuyordu. En çok herkesin birbirine yardım etmesi beni şaşırttı. Çocuklar derslerini ağaç evlerde alıyordu.

b. Konuşmanızda okuduğunuz kitaplardan, izlediğiniz filmlerden ya da günlük hayatta denk geldiğiniz durumlardan esinlenebilirsiniz. Hikaye, masal gibi farklı anlatı yapılarını tercih edebilirsiniz.

Cevap: Konuşmamı bir masal gibi kurdum: “Bir zamanlar, hiçbir haritada olmayan bir ülke varmış. Orada herkes yalnızca iyilik yarışına girermiş…” Anlatırken sesimi duruma göre ayarladım.

a. Sınıfınızda yüzen okul, otobüs okul ve göçebe okulu temsil eden üç çalışma grubu oluşturunuz. Bulunduğunuz grubu temsil eden okula giden bir çocuk olduğunuzu düşününüz. Bu okulun olumlu ve olumsuz özelliklerinin neler olabileceği üzerine grup arkadaşlarınızla 5 dakika boyunca tartışınız.

Cevap: Yüzen (tekne) okul grubundaydım.

• Olumlu: Okul suyun üstünde olduğu için sel bastığında bile derslerimiz sürebilir.
• Olumlu: Teknede bilgisayar var; hem öğrenir hem eğleniriz.
• Olumsuz: Tekne küçük olduğu için az çocuk sığar.
• Olumsuz: Okul, muson yağmurları başlayınca çalıştığından eğitim yılın bir kısmında kesilebilir.

b. Tartışma tamamlandığında sırayla söz alınız ve tüm sınıfa hitaben temsil ettiğiniz okulun olumlu yanlarını öne çıkaracak bir konuşma yapınız. Diğer gruplardaki arkadaşlarınızı sizin grubunuza gelmesi için ikna etmeye çalışınız. Bu sırada karşı grubun konuşmalarını inceleyiniz, tutarsız ve geçersiz görüş ve bilgileri belirleyip çürütünüz.

Cevap: “Sevgili arkadaşlar, ben yüzen okulun temsilcisiyim. Okulumuz suyun üzerinde olduğu için taşkın olsa bile derslerimiz kesilmiyor. Teknede bilgisayarda hem öğreniyor hem eğleniyoruz. Bize katılırsanız çok memnun kalırsınız.”

c. Etkinlik sırasında söz alarak konuşmaya, konuşmaları saygılı ve dikkatli bir şekilde dinlemeye özen gösteriniz.

Cevap: Konuşmak için söz istedim ve arkadaşlarımı sözlerini kesmeden dinledim.

a. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili ifadelerin öncesi ve sonrasında düşünce yönünün nasıl değiştiğini belirleyiniz ve dairelerin içine “☺” ve “☹” emojilerinden uygun olanları çiziniz.

Cevap:

• Bu ülkede yiyecekler lezzetli (☺) ama pahalı (☹).
• Hem yeni yerler görmek istiyor (☺) hem de uçağa binmekten korkuyor (☹).

b. Buna göre altı çizili ifadelerin düşüncenin yönünü nasıl değiştirdiğini işaretleyiniz.

Cevap: “Altı çizili ifadeler zıt yöndeki düşünceleri birbirine bağlamıştır.” seçeneğini işaretledim.

c. Aşağıdaki metni okuyunuz ve zıtlık işlevli ifadelerin altını çiziniz.

Cevap: Altını çizdiğim ifadeler: ancak, aslında, hem … hem de, yoksa, hâlbuki, tam tersine, lakin.

ç. Öğrendiklerinizden hareketle defterinize zıtlık işlevli ifadeler içeren kısa bir paragraf yazınız.

Cevap: Hafta sonu pikniğe gidecektik ancak sabahtan yağmur yağmaya başladı. Önce üzüldüm ama babam evde oyun gecesi yapmayı önerdi. Aslında piknik kadar eğlendik, hatta daha çok güldük.

a. Yan tarafta verilen kelimeleri sonlarına “etmek” fiilini getirerek söyleyiniz. (His, Af)

Cevap: Hissetmek, affetmek.

b. Yeni oluşan kelimelerde “etmek” sözü dışında başka hangi ünsüze ihtiyaç duydunuz? Açıklayınız.

Cevap: “His” kelimesinde s, “af” kelimesinde f ünsüzüne ihtiyaç duydum: hissetmek, affetmek.

c. Öğrendiklerinizden hareketle aşağıdaki ifadeleri anlamlı şekilde sıralayınız.

Cevap: IV – I – V – II – VI – III – VII. Cümle şöyle çıkar: Türkçedeki bazı kelimeler başka bir kelime ile birleştiklerinde ya da ünlü harfle başlayan bir ek aldıklarında kelimenin sonundaki ünsüz harf tekrarlanır. Bu ses olayına ünsüz türemesi denir.

Aşağıda Norveçli Aksel’in (Aksel) Gazze’de yaşayan arkadaşına gönderdiği bir mektup verilmiştir. Mektubu okuyup yazım kuralları bakımından (de, mi, ki’nin yazımı) inceleyiniz. Yazımı yanlış olan ifadeleri belirleyip mektup üzerinde örnekteki gibi düzeltiniz.

Cevap:

• Ülken de → Ülkende
• yokki → yok ki
• Türkiye’de ki → Türkiye’deki
• haberide → haberi de
• doydumu → doydu mu
• uyudumu → uyudu mu
• çün kü → çünkü
• ağabeyinin ki → ağabeyininki
• Mektuplarımız da → Mektuplarımızda
• gelsinki → gelsin ki

a. “GÖREVİMİZİ BİLELİM!” bölümünde araştırdığınız farklı kültürlerdeki oyunlardan birini seçiniz ve A4 kağıdına bu oyunu tanıttığınız bir yazı yazınız. Yazınızda aşağıda verilen ipucu sorulardan hareket ederek düşünceyi geliştirme yollarından en az üçünü kullanınız.

Cevap: Seksek oyununu seçtim. Seksek, yere çizilen karelerde tek ayakla zıplanarak oynanan bir oyundur (tanımlama). Birçok ülkede farklı adlarla oynanır (örnekleme). Oyun, bir merdiveni tırmanmaya benzer (benzetme). En az iki kişiyle oynanır ve kareler 1’den 10’a kadar numaralanır (sayısal veri).

b. Yazınızı sınıf panosunda sergileyerek arkadaşlarınızla paylaşınız. Arkadaşlarınızın yazılarını okuyup inceledikten sonra aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.

Cevap:

• Araştırma sürecimde bulduğum kaynaklardan memnun kaldım çünkü kaynaklar sade ve doğruydu; sunumuma uygun fotoğrafları da bulabildim.
• Farklı kültürlere ait oyunları yeniden araştıracak olsaydım daha çok oyun inceler, kurallarını da ayrıntılı bir şekilde not alırdım.

a. Farklı milletlerden dünya çocuklarını bir araya getirecek bir etkinlik hayal ediniz. Bu etkinliğin süresini, nerede yapılacağını, özelliklerini kendi bakış açınızla anlatacağınız bir yazı yazınız. Yazınızı yazmadan önce aşağıdaki yönergelerden hareketle planlayınız.

Cevap: Planımı şöyle yaptım:

• Konu: Benim Gözümden Dünya Sanat Atölyesi
• Ortam: A4 kâğıdı
• Paylaşım: Öğretmenimin rehberliğiyle okul panosuna asarak sergileyeceğim.
• Yazım: “Benim Gözümden Dünya Sanat Atölyesi beş gün sürecek ve deniz kenarındaki büyük bir okul bahçesinde yapılacak. Her çocuk kendi ülkesinden bir resim, şarkı ya da el sanatı getirecek. Hep birlikte boya ve kâğıtlarla dev bir dünya haritası yapacağız. Böylece herkes birbirini tanıyacak ve yeni arkadaşlıklar kuracak.”

b. Yazınıza uygun bir cümleyle başlamaya, paragraflar arasında mantıklı bir bağlantı oluşturmaya, yazınızı uygun bir bitiş cümlesiyle bitirmeye özen gösteriniz.

Cevap: Yazıma “Hiç hayal ettiniz mi, dünyanın her yerinden çocuklar aynı bahçede buluşsa?” cümlesiyle başladım. Paragrafları “böylece” ve “hep birlikte” gibi sözlerle bağladım. “Dünya bu atölyede küçük bir köy olacak.” cümlesiyle bitirdim.

c. Bu etkinliği tekrar yapacak olsanız aşağıdakilerden hangisini/hangilerini değiştirmek isterdiniz? Değiştirmek istediğiniz unsurları işaretleyiniz.

Cevap: Yazma ortamı kutusunu işaretledim. Bu kez dijital ortamda yazıp yazıya görseller de eklemek isterdim.

Yaşadığınız coğrafyada tek mevsim olsaydı hayatınız nasıl değişirdi?

Cevap: Tek mevsim olsaydı hep aynı meyve ve sebzeleri yer, hep aynı kıyafetleri giyerdik. Kar da yağmur da olmayacağı için yaz tatili ya da kış oyunları gibi değişiklikleri özlerdik.

Kutup bölgelerinde yaşam insan ve diğer canlılar için ne tür zorluklara sahiptir?

Cevap: Kutuplarda aşırı soğuk yüzünden barınmak ve beslenmek zordur. Bitki az olduğu için yiyecek bulmak da güçtür. İnsanlar kalın giysilerle dışarı çıkar.

Dünyanın uç noktalarında insan yaşamı için sanat ve müziğin yeri nedir?

Cevap: Sanat ve müzik insanların duygularını anlatmasını, umutlarını canlı tutmasını ve birbirine bağlanmasını sağlar. Soğuk, uzak yerlerde yaşayan insanlar için moral kaynağıdır.