6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 50-51-52-53 Cevapları 1. Kitap

Hiç “karsanbaç” yediniz mi? Sizce nasıl ve neyle yapılıyor? Söyleyiniz.

Cevap: Hayır, yemedim; adını ilk kez duydum. Adında “kar” olduğu için temiz karın üzerine pekmez ya da bal gezdirilerek hazırlanan bir kış tatlısı olduğunu tahmin ediyorum.

Aşağıya bir önceki kutuda yazan ifadenin size çağrıştırdığı kelime/kelime grubunu yazınız.

Cevap: Kutulara sırayla şunları yazdım:

• Kepçe → Çorba → Kâse → Kaşık → Sofra

Kepçe bana çorbayı, çorba kâseyi, kâse de kaşığı çağrıştırdı. Kaşıkla birlikte aklıma sofra geldi.

Hem yemek yerken hem de bir halk oyunu oynarken kullanılabilen bir eşya söyleyiniz.

Cevap: Kaşık.

Yandaki karekodu okutunuz ve içeriği dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınarak dinleyiniz. İçeriği dinlerken açıklayıcı metin unsurlarını dikkate alarak önemli gördüğünüz yerleri ve anlamını bilmediğiniz kelime/kelime gruplarını defterinize not ediniz. Dinleme sürecinizi “Değerlendirelim” bölümündeki ölçütleri kullanarak değerlendiriniz.

Cevap: Karekodu okutup içeriği telefonumla oynamadan dinledim. Önemli yerleri not aldım. Bilmediğim sözler defterimde: prodüktör, kaşık havası ve kaşık çalmak.

a. Dinleme sürecinizi aşağıdaki yıldızlı puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir davranışı gerçekleştirme durumunuza göre yıldızlarınızı yay ayraç içine çiziniz.

Cevap: Çizelgeyi örnek olarak şöyle doldurdum:

• Dinlemeden önce not almak için gerekli malzemeleri hazır bulundurdum. → 5 yıldız (Çok Güçlü)
• Dinleme sürecinde dikkatimi konuya yoğunlaştırabildim. → 4 yıldız (Güçlü)
• Dinleme sürecinde uygun oturuş pozisyonundaydım. → 5 yıldız (Çok Güçlü)
• Dinleme sırasında önemli gördüğüm yerleri not aldım. → 4 yıldız (Güçlü)

b. Topladığınız yıldızları hesaplayarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.

Cevap: 5 + 4 + 5 + 4 = 18 olduğu için topladığım yıldız sayısı 18’dir.

• Kendime söz: Sonraki çalışmalar için dinlemeye başlamadan önce defterimi ve kalemimi hazırlamaya, derse tam odaklanmaya gayret edeceğim.
• Kendime aferin: Dinlerken dikkatimi dağıtmadan önemli yerleri defterime not alma konusunda çok iyiyim.

a. İçeriği anlamını bilmediğiniz kelime/kelime gruplarını belirlemek üzere bir kez daha dinleyiniz. Belirlediğiniz kelime/kelime gruplarını defterinize yazınız.

Cevap: İçeriği ikinci kez dinlerken üç tanıdık olmayan söz yakaladım: prodüktör, kaşık havası ve kaşık çalmak. Üçünü de defterime yazdım.

b. Defterinize yazdığınız kelime/kelime gruplarını aşağıdaki tabloya göre puanlayınız. Puanları belirlediğiniz kelime/kelime gruplarının yanına yazınız.

Cevap: Tabloya göre şu puanları verdim:

• Kaşık havasını duymuştum ama ne olduğunu bilmiyordum, bu yüzden 2 puan verdim.
• Kaşık çalmak sözünü ilk kez işittim, 1 puan verdim.
• Prodüktörün ne demek olduğunu tahmin edebildim, 3 puan verdim.

c. 3 puan verdiğiniz kelime/kelime gruplarına yönelik tahminlerinizi defterinize yazınız ve tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. 1 ve 2 puan verdiğiniz kelime/kelime gruplarının anlamlarını yine sözlükten bularak defterinize yazınız. 4 puan verdiğiniz kelime/kelime gruplarını ise defterinizde birer cümlede kullanınız.

Cevap:

• Prodüktör: Tahminim, bir program ya da filmin yapılmasını sağlayan kişi. Sözlükte “yapımcı” anlamında verildiği için tahminim doğru çıktı.
• Kaşık havası: Kaşıkları birbirine vurarak oynanan halk oyunu ezgisi.
• Kaşık çalmak: Kaşıkları birbirine vurup ritim tutmak.
• 4 puan verdiğim söz olmadığı için cümle yazmadım.

a. Dinlediğiniz içerikten hareketle “kaşık” kelimesini 1 numaralı bölümde kendi ifadelerinizle tanımlayınız. 2 numaralı bölümde bu kelimeyi bir cümle içinde kullanınız. 3 numaralı bölümde bu kelimenin aklınıza getirdiği kelime/kelime gruplarını yazınız. 4 numaralı bölümde ise kelimeyi anlatan bir görsel çiziniz.

Cevap: Düşünce haritasını şöyle doldurdum:

• 1. Yemek yemeye ve yemek karıştırmaya yarayan, ucu oval mutfak aracıdır.
• 2. Çorbamı kaşıkla içmeyi çok seviyorum.
• 3. Mutfak, sofra, çorba, çatal, bıçak.
• 4. Sapı uzun, ucu oval bir kaşık çizdim.

b. Etkinliğin “a” maddesindeki yapıyı “karsanbaç, pekmez, oyun havası” kelime/kelime grupları için defterinizde uygulayınız.

Cevap:

• Karsanbaç: (1) Karın pekmez ya da balla tatlandırılmasıyla hazırlanan kış tatlısı. (2) Dün kar yağınca karsanbaç hazırlayıp pencerenin önünde yedik. (3) Kar, pekmez, kış, tatlı. (4) Karla dolu bir kâsenin üzerine pekmez damlatılmış resmi çizdim.
• Pekmez: (1) Üzüm gibi meyvelerin suyunun kaynatılıp koyulaştırılmasıyla yapılan tatlı. (2) Kahvaltıda ekmeğimi pekmeze banıyorum. (3) Üzüm, koyu, tatlı, kahvaltı. (4) Pekmez dolu bir kavanoz çizdim.
• Oyun havası: (1) Halk oyunları oynanırken çalınan ezgi. (2) Düğünde oyun havası çalınca herkes halaya durdu. (3) Halay, davul, zurna, düğün. (4) El ele tutuşup halay çeken insanları çizdim.

a. Aşağıdaki kartlarda dinlediğiniz içerik ile ilgili anahtar kelimelere ait bazı ipuçları verilmiştir. Bu ipuçlarından hareketle anahtar kelimeleri bulunuz ve kartların başına yazınız.

Cevap: Kartların başına şunları yazdım:

• 1. kart (Büyükçe, Karıştırmak, Bakır): Demir kaşık
• 2. kart (Şimşir, Halk oyunu, Kaşık havası): Tahta kaşık
• 3. kart (Çay kaşığı, Tatlı kaşığı, Şeker kaşığı): Kaşık türleri
• 4. kart (Kaşık çalmak, Duru su, Hasır şapka): Kaşık sallamak

b. İzlediğiniz içerik ile ilgili iki anahtar kelime de siz belirleyiniz ve etkinliğin “a” maddesinden hareketle yan tarafta verilen kartlara ipuçlarınızı yazınız. İpuçlarını sıra arkadaşınıza söyleyerek ondan anahtar kelimeleri tahmin etmesini isteyiniz.

Cevap: Anahtar kelime olarak “karsanbaç” ve “pekmez”i seçtim. Karsanbaç kartına “Kar, Tatlı, Kış”, pekmez kartına “Üzüm, Koyu, Tatlı” ipuçlarını yazdım. İpuçlarını sıra arkadaşıma söyledim; iki kelimeyi de buldu.

c. Arkadaşınızın tahminlerinden sonra her kart için hangi anahtar kelimeyi seçtiğinizi nedeniyle açıklayınız.

Cevap: Karsanbaç ve pekmez kelimelerini içerikte geçtikleri için seçtim. Her kartın ipuçları aynı kavramı gösterdiği için bu kelimeleri arkadaşım da kolayca buldu.

a. Dinleme sırasında defterinize aldığınız notları gözden geçiriniz. Dinlediğiniz içeriği “metin yapılarının analizi ve bilgileri organize etme stratejisi”ne göre aşağıdaki çalışma kâğıdı üzerinde inceleyiniz.

Cevap: Çalışma kâğıdını şöyle doldurdum:

• Dinlediğiniz içeriğin konusu: Kaşık kelimesi ve kaşıkla ilgili sözler
• İçerikte konuya kısa ve ilgi çekici bir giriş yapılmış mı? Evet
• Açıklamayı detaylandırmak için yararlanılanlar: Örnek verilmiş, tanım yapılmış, sebep-sonuç ilişkisi kurulmuş, geçmişte yaşanmış bir olay veya durum ile bağlantı kurulmuş.
• Sonuç bölümünde ana fikir dikkat çekici bir şekilde vurgulanmış mı? Evet

b. Metni dinlerken not almanın dinleme becerinizi ne yönde etkilediğini uygun kartı seçerek değerlendiriniz ve gerekçenizi sözlü olarak açıklayınız.

Cevap: Yeşil kartı, yani “Olumlu etkiledi” kartını seçtim. Önemli yerleri yazdığım için dinlediklerimi daha kolay hatırladım.

a. Öğretmeninizin rehberliğinde iki gruba ayrılınız. Birinci grup soru, ikinci grup cevap grubu olacaktır. Grubunuzla aşağıdaki yönergeleri uygulayınız.

Cevap: Soru grubu olarak iki soru hazırladık, cevap grubu da metinden şöyle cevapladı:

• Soru: “Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.” atasözünün çıkış hikâyesi nedir?
  Cevap: Bir mart ayında bir köylünün odunu biter. Hava çok soğuk olduğu için dışarı çıkamaz ve kapı arkasındaki kazma ile küreğin sapını yakar. Atasözü bu olaydan doğmuştur.
• Soru: “Aldanma martın yazına, geldin mi dayın sözüne?” sözü nasıl ortaya çıkmıştır?
  Cevap: Genç bir çoban, güneşli bir mart gününde ince giyinip hayvanlarını otlatmaya çıkar. Dayısının uyarısını dinlemez. Birkaç saat sonra bastıran soğuktan donmak üzereyken kurtulur. Söz bu olaydan kalmıştır.

b. Soru grubu olarak hazırladığınız soruları sorunuz. Cevap grubu olarak sorulan soruları aldığınız notlardan hareketle cevaplayınız.

Cevap: Soru grubu soruları sırayla sordu. Biz de cevap grubu olarak notlarımıza bakıp cevapladık.

c. Gruplara ayrılarak metinden hazırlanan sorular üzerinden tartışmak, metni anlama becerinizi nasıl etkiledi? Aşağıdaki sayı doğrusu üzerinde bir değer vererek kendinizi değerlendiriniz.

Cevap: Sayı doğrusunda kendime 4 verdim. Soruları tartışırken iki atasözünün de hangi olaydan çıktığını daha iyi anladım.