6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 63-64-65 Cevapları 1. Kitap

1. Aşağıda verilen “oklava” kelimesinin TDK Güncel Türkçe Sözlük’teki tanımını inceleyerek soruları cevaplayınız.

a. Oklavanın günlük hayatta amacı dışındaki kullanımından hareketle tanımlandığı aşağıdaki cümleyi inceleyiniz.

Cevap: Sözlükte oklava “hamur açmakta kullanılan, silindir biçiminde, uzunca, ince değnek” diye tanımlanmış. İkinci cümlede ise aynı eşya amacı dışında düşünülmüş. Uzun ve ince olduğu için “kanepenin arkasına kaçan eşyaları almaya yarayan mutfak gereci” olarak anlatılmış.

b. Aşağıda bazı eşyalar, amacı dışında kullanılma durumlarından hareketle tanımlanmıştır. Bu eşyaların ne olduğunu bulup karşılarına yazınız.

Cevap:

• Ayna karşısında saçımızı tararken birden mikrofona dönüşen kişisel bakım aracı: Tarak
• İç içe geçirilerek kocaman bir topa dönüşen giyim eşyası: Çorap
• Topuz yapmaya yarayan kırtasiye malzemesi: Kalem
• Sallanan masaların emektar sabitleyicisi: Kâğıt

c. Günlük yaşamınızda kullandığınız iki eşya belirleyiniz. Bu eşyaların yaygın kullanım işlevleri dışında ne amaçlarla kullanıldığını defterinize yazınız.

Cevap: Cetvel ve defteri seçtim. Cetveli çizgi çekmenin dışında yere düşen küçük eşyaları yakına çekmek için kullanıyorum. Defterimi bazen sıcak günlerde yelpaze yapıp serinliyorum.

ç. Bu eşyaları etkinliğin “a” maddesindeki gibi bir sözlük maddesi veya kendi belirlediğiniz bir yapıda (bilmece, reklam metni, sosyal medya sayfası vb.) defterinizde tanıtınız. Yazınızda özgün ve mizahi bir dil kullanmaya özen gösteriniz.

Cevap:

• Cetvel (sözlük maddesi): Düz çizgi çizmeye yarayan, üzerinde ölçü işaretleri bulunan uzun, ince araç. Amacı dışında: Yatağın altına kaçan çorabı çekip çıkarmaya yarayan kurtarma çubuğu.
• Defter (reklam metni): Yalnızca yazı tutmakla kalmaz, yaz sıcağında yelpazeniz olur! Okulun gizli klima görevlisi: Defter.

2. Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.

a. Başlık, görsel ve metnin ilk bölümünden hareketle metnin devamında neler olabileceğini tahmin ediniz. Tahmininizi ve tahmininizin gerekçesini yazınız.

Cevap: Ailenin arabayı kolay bulmak için akıllıca bir yol bulacağını sanıyorum. Başlık “Aklınla Bin Yaşa” olduğu için fikir zekice olmalı.

b. Metnin devamını okuyarak tahmininizin doğruluğunu kontrol ediniz.

Cevap: Tahminim genel olarak doğru çıktı; ama yöntemi bilememiştim. Metindeki kız çocuğu Sema, inerken uçan balonunun ipini arabanın kapısına sıkıştırmış. Annesi balonu görünce araba her yerden bulunur olmuş. Annesi de kızına “Aklınla bin yaşa” demiş.

3. Yandaki karekodu okutarak “Türk Dil Bayramı” adlı içeriği izleyiniz ve soruları cevaplayınız.

a. Hayri ve Kâmil’in haritaya yönelik tahminleri neye dayanmaktadır? Ön bilgi ve deneyimlerinizden hareketle söyleyiniz.

Cevap: Hayri çok yemek yemeyi sevdiği için haritadaki yerleri yemekle, yani böreğe benzeterek yorumlamış. Kâmil’in babası bakkal olduğu için haritayı bakkallarla ilgili sanmış. İkisi de kendi yaşantısından yola çıkarak tahmin etmiş. Oysa harita Türkçenin konuşulduğu yerleri gösteriyor.

b. Bu videoya gelen yorumlardan bazıları aşağıda verilmiştir. Videonun vermek istediği mesajı doğru anlayan kişilerin yorumlarını belirleyiniz. Belirlediğiniz yorumların altındaki beğeni butonunu boyayınız.

Cevap: @Eren61, @Alper1071 ve @Murat.i yorumlarının altındaki beğeni butonlarını boyadım.

• @Eren61: Milletimizin temel kilit taşlarından olan Türkçe, kimliğimizdir.
• @Alper1071: Türkçe, sadece Türkiye’de konuşulmuyormuş.
• @Murat.i: Can Azerbaycan’dan herkese selamlar! Türkçemiz, çok geniş bir coğrafyada konuşulan bir dünya dilidir.

c. Videonun iletmek istediği mesajı en iyi yansıtan yorum hangisidir? Söyleyiniz.

Cevap: Mesajı en iyi yansıtan yorum @Eren61’in “Milletimizin temel kilit taşlarından olan Türkçe, kimliğimizdir.” yorumudur.

4. Aşağıdaki görseli ve söz varlığı örneklerini inceleyerek soruları cevaplayınız.

a. Bu binalardan birinde oturduğunuzu hayal ediniz. Hangi binada ve kaçıncı katta oturduğunuzu, diğer binalarda oturan komşularınızı ve mahallenizi anlatan bir konuşma yapınız. Konuşmanızda yukarıdaki söz varlığından yararlanınız.

Cevap: “Merhaba arkadaşlar. Ben soldan ikinci binanın üçüncü katında oturuyorum. Yan binadaki komşularımızla çok iyi anlaşıyoruz. Ne yemek yapsak ‘Komşuda pişer, bize de düşer.’ diye birbirimize ikram ederiz. Annem hep ‘Ev alma, komşu al.’ der; ben de ona katılıyorum. Konu komşu bayramlarda bir araya gelir, hasta olan komşumuzun hatırını sorarız. Komşu hakkına saygı gösterdiğimiz için mahallemizde kimse yalnız kalmaz.”

b. Öğretmeninizin dönütleriyle kendinizi değerlendirip güçlü ve gelişime açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki çalışmalarınızda ön plana çıkan yönlerinizi zenginleştirmeye, gelişmeye açık yönlerinizi ise güçlendirmeye özen gösteriniz.

Cevap: Öğretmenim atasözlerini yerinde kullandığımı söyledi; güçlü yönüm bu. Konuşurken biraz hızlı olduğumu da belirtti. Sonraki konuşmalarımda daha yavaş ve vurgulu konuşacağım.

5. Bir doğa gezisinde öğretmen öğrencilerden en sevdikleri kelimeleri söylemelerini istemiştir. Her biri farklı bir kelime söyleyen Ömer ve beş arkadaşı ile ilgili şunlar bilinmektedir. Bu bilgilerden yola çıkarak Ömer ve arkadaşlarının aşağıdaki kelimelerden hangilerini söylediğini belirleyip altlarına yazınız.

Cevap: Kelimelerin altına şu isimleri yazdım:

• Ağaçkakan: Selin
• Devetüyü: Altay
• Yakamoz: Ece
• Fesleğen: Tuğrul
• Arkadaş: Ömer
• Gökyüzü: Zeynep

6. Aşağıdaki cümleleri yazım kuralları açısından inceleyiniz. Cümle doğru yazılmışsa mavi, yanlış yazılmışsa kırmızı oku takip ediniz. Ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.

Cevap: Ulaştığım çıkış Ç oldu. Yolum şöyle:

• “Elime kalemi aldım mı beni durdurabilene aşk olsun!” doğru yazılmış → mavi ok
• “Bin bilsende bir bilene danış.” yanlış yazılmış → kırmızı ok
• “Oysa ki bütün yaz şiir dinletisi için hazırlanmıştım.” yanlış yazılmış → kırmızı ok → Ç