6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 95-96-97-98-99 Cevapları 1. Kitap

b. Etkinliğin “a” maddesindeki cümlelerden “duygu” ve “oldu” kelimeleri ile benzer özellikler taşıyan birer kelime seçiniz. Seçtiğiniz kelimelerin köklerini bulup yazınız. Daha sonra kelimenin aldığı ekin anlamı nasıl etkilediğini belirleyip işaretleyiniz.

Cevap:

• İlk cümlede seçtiğim kelime: etkileyicidir. Ek almamış hâli: etki. Aldığı ek farklı anlamda yeni bir kelime türetmiş, bu yüzden ilk kutuyu işaretledim.
• İkinci cümlede seçtiğim kelime: güvercinler. Ek almamış hâli: güvercin. Aldığı ek kelimenin cümledeki görevini, sayısını belirlemiş; bu yüzden ikinci kutuyu işaretledim.

c. Etkinlikten öğrendiklerinizden hareketle aşağıdaki şablonu yay ayraç içinde verilen ifadelerle tamamlayınız. (Yapım, Çekim)

Cevap: Yapım eki, isim ya da fiil kök veya gövdelere eklenerek onlardan yeni isim ya da fiiller türetir. Çekim eki; kelimenin cümlede görev almasını, hâlini, sayısını, zamanını ya da durumunu belirler.

a. Mustafa Kemal Atatürk’e ait aşağıdaki anıyı okuyup düşüncelerinizi sınıfta paylaşınız.

Cevap: Atatürk, düşman devletin kralı da olsa bir bayrağın çiğnenmesine razı olmamış. Bu anı bize, her bayrağın bir milletin onuru olduğunu ve saygıyı hak ettiğini öğretiyor.

b. Uluslararası bir spor yarışması düzenlendiğini ve yarışma başlamadan yapılan tören sırasında takımlardan birinin ulusal marşı okunurken diğer takımın taraftarlarının ıslık çaldığını düşününüz. Yarışmayı takip eden izleyicilerden biri Atatürk olsaydı bu duruma nasıl tepki verirdi? Yorumlayınız.

Cevap: Atatürk bu davranışa çok üzülürdü. Marşa saygı göstermenin her milletin hakkı olduğunu, saygısızlığın sporun ruhuna uymadığını anlatır, taraftarları nazikçe uyarırdı.

c. Buna göre farklı milletlerin bağımsızlık sembollerine göstermemiz gereken tutum hakkındaki düşüncelerinizi bir slogan hâline getirerek yazınız.

Cevap: Sloganım: “Kendi bayrağını seven, ötekini de saygıyla selamlar!”

Yan tarafta verilen şiiri aşağıdaki yönergelere uygun şekilde seslendiriniz.

Cevap: “Bu Vatan Kimin?” şiirini önce her dizede sesimi biraz daha yükselterek, sonra her dizede sesimi biraz daha kısarak okudum. Böylece önce kalabalık bir meydana, sonra küçük bir topluluğa seslenmiş gibi oldum.

a. Aşağıdaki kelime/kelime gruplarından birini seçiniz. Bu kelime/kelime gruplarının size hatırlattığı söz varlığı unsurlarını (eş ve yakın anlamlı kelime, zıt anlamlı ve eş sesli kelime, çağrıştırdığı kelime; atasözü, deyim, kalıp söz, terim, ikileme, pekiştirme) belirleyip aşağıya yazınız.

Cevap:

• Seçtiğim kelime: Bağımsızlık
• Yakın anlamlı: özgürlük
• Zıt anlamlı: esaret
• Çağrıştırdığı kelimeler: bayrak, istiklâl, Atatürk
• Deyim: canını dişine takmak

b. Belirlediğiniz söz varlığı unsurlarını bağlama uygun şekilde kullanarak bir konuşma yapınız.

Cevap: Sayın arkadaşlarım, bugün bağımsızlıktan söz etmek istiyorum. Bağımsızlık, yani özgürlük, bir milletin kendi kararlarını kendi verebilmesidir. Atalarımız esaret altında yaşamayı kabul etmedi, canını dişine takarak bu vatanı kurtardı. Bayrağımız ve istiklâlimiz onların bize bıraktığı emanettir. Bu emaneti korumak hepimizin görevi. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.

b. Öğretmeninizin rehberliğinde ikişer kişilik gruplara ayrılınız. Aşağıdakilerden birini seçerek arkadaşınızla rol dağılımı yapınız.

Cevap: “Olayı yaşayan itfaiyeci ve itfaiyecinin arkadaşları” seçeneğini işaretledim; arkadaşımla itfaiyeci rollerini paylaştık.

c. Rol dağılımınıza uygun şekilde sınıfta bir canlandırma yapınız.

Cevap: Arkadaşımla iki itfaiyeci olduk. Bahçelerdeki bayrakları görünce yangını söndürürken bile onları tek tek topladığımızı, zarar görmesinler diye özenle sakladığımızı canlandırdık.

ç. Canlandırmanız sırasında arkadaşınızdan gelen iletiyi çözümlemeye, dönütünüzü belirlerken bu çözümlemeden yararlanmaya, yorum ve değerlendirmenizi yansıtan tepkiler vermeye özen gösteriniz.

Cevap: Arkadaşımın söylediklerini dikkatle dinledim. Cevaplarımı onun cümlelerine göre verdim ve “Bayrağa böyle saygı göstermek çok değerli.” diyerek düşüncemi belirttim.

a. Aşağıdaki rol kartlarını okuyunuz ve rol kartlarından birini seçiniz.

Cevap: Milli Mücadele Dönemi’nde ekmek götüren 13 yaşındaki çocuk rolünü seçtim. Arkadaşım da köyde yardım toplayan subayı canlandırdı.

b. Seçtiğiniz rolün kimliğine bürününüz. Bu role uygun konuşmayı zihninizde kurgulayınız ve arkadaşınızla sınıfta bir doğaçlama yapınız. Doğaçlamaya uygun yeni karakterler ekleyebilirsiniz. Doğaçlamanız sırasında vatan sevgisi, kararlılık, birlik ve beraberlik, fedakârlık, bağımsızlık gibi temel değerleri vurgulayınız.

Cevap: Örnek doğaçlamam şöyle:

• Çocuk: “Asker ağabey, durun! Annem size sıcak ekmek gönderdi. Sabahtan beri yürüyorum.”
• Subay: “Yolun uzundu yavrum. Bu ekmek askerlerimize güç verecek, sağ ol.”
• Çocuk: “Biz köyde bağımsızlığımız için elimizden geleni yapacağız. Ben de büyüyünce asker olacağım.”
• Subay: “Bu birlik ve beraberlikle bu vatanı kimse alamaz.”

a. Aşağıdaki metni okuyunuz ve renkli yazılmış karşılaştırma ifadelerini inceleyiniz.

Cevap: Metni okudum ve renkli yazılmış “göre, neredeyse, işin kötüsü, her ne kadar, daha, nasıl ki, ise” gibi ifadeleri inceledim.

b. Bu ifadelerden dördünü seçiniz ve her birini defterinizde birer cümle içinde kullanınız.

Cevap:

• Haberlere göre yarın hava yağmurlu olacakmış.
• Sınıfın neredeyse tamamı gezi için kayıt yaptırdı.
• Her ne kadar yorulsam da yürüyüşü tamamladım.
• Ali futbolu severken Ayşe ise voleybolu tercih ediyor.

İstiklâl Marşı’nın üçüncü dörtlüğünü dikkatlice okuyup anlamını çözümleyiniz. “Rafadan Tayfa-İstiklâl Marşı” adlı içerik bir çizgi roman olsaydı ve çözümlediğiniz dörtlüğü anlatsaydı sizce olaylar nasıl ilerlerdi? Kahramanların bakış açılarına göre açık ve anlaşılır cümlelerle aşağıdaki konuşma balonlarına yazınız.

Cevap: Balonları kareleri soldan sağa, yukarıdan aşağıya okuyarak şöyle doldurdum:

• Hayri: Bu dörtlük bayrağa seslenmiş, değil mi?
• Akın: Evet, şair bayrağa “çatma” diyor.
• Hayri: Peki bayrağa neden “gül” diyor?
• Akın: Millet bayrak için çok bedel ödedi.
• Mert: Kanlarımız boşa gitmesin diyor.
• Mert: Hak ettiğimiz özgürlük bu!
• Kâmil: İstiklâl, Hakk’a tapan milletin hakkıdır.
• Hayri: Şairin bayrağa sevgisi çok büyük.
• Kâmil: Şehitlerimiz sayesinde dalgalanıyor.
• Hayri: Biz de bayrağımızı hep koruyacağız.
• Akın: O zaman bu marş, özgürlük sözümüzdür.
• Mert: Şiirdeki söz hepimizin sözü!

İstiklâl Madalyası’nın ne olduğu, kimlere verildiği, önemi vb. hakkında araştırma yapınız.

Cevap: İstiklâl Madalyası, Kurtuluş Savaşı’nda cephede savaşan ya da savaşa katkı sunan kişilere verilen bir onur nişanıdır. Millî Mücadele’nin ve bağımsızlık uğruna verilen emeğin simgesi olduğu için çok önemlidir.