8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 20-26-27-28-29 Cevapları Hecce Yayıncılık

Yaşadığınız yerden uzun süre ayrı kalsaydınız neler hissederdiniz? Düşüncelerinizi anlatınız.

Cevap: Evimden ve şehrimden uzun süre ayrı kalsam önce çok özlerdim. Ailemin sesini, sokağımızı, okul arkadaşlarımı arardım. Yeni yerde yeni arkadaşlar edinsem bile dönme günü için gün sayardım.

Metnin başlığından ve görsellerinden hareketle konusunu tahmin ediniz.

Cevap: “Forsa” başlığı ve resimdeki ayağı zincirli, ak sakallı yaşlı adam bana bir esir hikâyesini düşündürüyor. Adamın uzaktaki Türk gemisine bakışından, onun vatanına dönmeyi beklediğini tahmin ediyorum.

Anlamları verilen kelimeleri metinden bularak numaralandırılmış yerlere yazınız.

Cevap: Bulmacayı şöyle doldurdum:

• Yukarıdan aşağı: 1. Poyraz, 4. Esvap, 5. Cizye, 7. Viran, 8. Alaca, 10. Kıble
• Soldan sağa: 2. Ücra, 3. Abdest, 6. Adale, 9. Eda etmek, 11. Mitoloji

1. Kara Memiş kimdir? Malta korsanlarına ne zaman esir düşmüştür?

Cevap: Kara Memiş, adı Türk ilinde destan olmuş cesur bir gemi kaptanıdır. Otuz yaşında, dinç ve güçlü bir kahramanken Malta korsanlarının eline düşmüştür.

2. Askerlerin Kara Memiş’i hemen tanımalarının nedeni söyleyiniz.

Cevap: İhtiyar adını, memleketini ve kaptanlık yaptığını söyleyince askerler onu tanıdı. Aralarında onun menkıbelerini bilmeyen ve şöhretini duymayan yoktu.

3. Turgut, Kara Memiş’in babası olduğunu nasıl anlamıştır?

Cevap: Bey, ihtiyardan sağ kolunu açmasını istedi. Pazıdaki haç şeklindeki derin yara izini görünce karşısındakinin babası olduğunu anladı ve ona sarıldı.

4. Esir düşmesine rağmen namazını kılmaya devam etmesi Kara Memiş’in hangi kişilik özelliğine sahip olduğunu göstermektedir?

Cevap: Bu davranış, onun inancına sıkı sıkıya bağlı ve kararlı biri olduğunu gösterir. Zincire vurulmuş olsa da değerlerinden vazgeçmemiştir.

5. Kara Memiş’in gençleşmiş bir kaplana benzetilmesinin nedeni nedir?

Cevap: Oğlu onu yaşlı diye gemide bırakmak isteyince birden doğruldu, kalkan ve kılıç istedi. Savaşma isteği ona gençlik gücü verdiği için bir kaplana benzetilmiştir.

Okuduğunuz “Forsa” adlı metindeki hikâye unsurlarını belirleyerek aşağıya yazınız.

Cevap: Hikâye unsurlarını şöyle yazdım:

• Yer: Akdeniz’de bir ada, bağdaki kulübe, sahil ve liman, Türk kadırgası, korsan kadırgası
• Zaman: İlkbahar sabahı, kırk yıllık esaret, son on yıl (kulübede), 30. yaş (esir düştüğü zaman), kavuşma anı
• Kişiler/Varlıklar: Kara Memiş, oğlu Turgut, Türk askerleri, Malta korsanları, çiftçi (efendisi)
• Olay örgüsü: Otuz yaşındaki Kara Memiş, Malta korsanlarına esir düşer; yirmi yıl kadırgada kürek çeker, sonra bir çiftçiye satılır. Serbest kalınca bağdaki kulübede yaşar ve Türk gemilerinin gelmesini düşler. Bir sabah donanmayı görüp koşar, gemideki Bey’in öz oğlu Turgut olduğunu öğrenir. Baba oğul sarılır; yaşlı kaptan savaşa katılmakta direnir.

Aşağıya okuduğunuz metinle ilgili üç soru yazınız. Yazdığınız soruları arkadaşlarınıza sorarak onlardan cevaplamalarını isteyiniz.

Cevap: Üç sorumu yazdım, cevapları da yanlarında:

• 1. Soru: Kara Memiş hangi şehirlidir? → Edremitlidir.
• 2. Soru: Kara Memiş, kürekten sonra kimin yanında çalışmıştır? → Bir çiftçinin yanında.
• 3. Soru: Kara Memiş, oğlunu görünce ne yaşar? → Sevincinden bayılır.

Okuduğunuz metne uygun yeni başlıklar bularak bu başlıkları aşağıya yazınız.

Cevap:

• Kara Memiş’in Sevinç Günü
• Kırk Yılın Ardından

Aşağıda okuduğunuz metinden bir paragraf verilmiştir. Yazar bu paragrafta öyküleyici anlatımdan yararlanmıştır. Siz de okuduğunuz metinden öyküleyici anlatım örneği bularak noktalı alana yazınız.

Cevap: “Sevinçten, hayretten dizlerinin bağı çözüldü. Hemen çöktü. Kenara çıkan bölükler, ellerinde al bayrak, kalenin etrafına doğru ilerliyorlardı.” Benzer biçimde şu parça da öyküleyicidir: “Birden kemikleri çatırdadı. Badem ağaçlarının çiçekli gölgeleriyle örtülen yoldan yürüdü. Kenara koştu.” Eylemlerin zaman sırasına dizilmesi anlatımı canlı kılar. Bu parçalarda olaylar art arda dizilmiş, hareket bildiren fiillerle anlatılmıştır.

Aşağıda verilen metinde geçen fiilimsileri bulunuz. Bulduğunuz fiilimsileri metnin altında verilen türlerin karşısına yazınız.

Cevap: “Tatlı Dile Dair” metninde bulduğum fiilimsiler:

• Sıfat-fiil: bilen, yükselmiş, görünmeyen, veren, güler, tamamlandığı
• İsim-fiil: gelmenin, susmak, becermek, konuşmakla, açılması
• Zarf-fiil: olarak, bakarak, başlarken (sevimli olarak, yüzlerine bakarak, söze başlarken)

Okuduğunuz metni özetleyerek aşağıya yazınız. Özetinizi yazarken tekrar edilen ifadelere ve gereksiz olduğunu düşündüğünüz ayrıntılara yer vermeyiniz.

Cevap: Forsa, Akdeniz’de küçük bir adada geçen bir hikâyedir. Ünlü Türk gemi kaptanı Kara Memiş otuz yaşındayken Malta korsanlarına esir düşer. Yirmi yıl boyunca korsanların kadırgasında zincire vurulmuş hâlde kürek çeker. Yaşlanınca bir çiftçiye satılır ve on yıl onun yanında kuru ekmekle çalışır. Sonunda serbest bırakılır; ama gidecek yeri olmadığı için bağın ortasındaki harap kulübede yaşamaya başlar. Orada her gün Türk gemilerinin gelmesini hayal eder, esaret yıllarında bile gizlice namazını kılmayı bırakmaz. Bir ilkbahar sabahı rüyasında gördüğü gibi limana bir Türk donanması girer. Kara Memiş sevinçle sahile koşar, askerlere Edremitli olduğunu ve adının Kara Memiş olduğunu söyler. Askerler onu tanır ve gemiye çıkarır. Bey, ihtiyarın pazısındaki yara izini görünce karşısındakinin babası olduğunu anlar. Baba oğul kucaklaşır, ihtiyar sevincinden bayılır. Oğlu onu gemide bırakmak ister; ama Kara Memiş gençleşmiş bir kaplan gibi doğrulup savaşa katılmakta direnir.

“Kara Memiş’in yerinde siz olsaydınız yaşadığınız bu olaylar karşısında neler hisseder, neler yapardınız?” sorusundan hareketle sınıfınızda hazırlıklı konuşma yapınız. Konuşmanızda empati kurma stratejisini uygulayınız. Bu stratejiyi uygularken kendinizi olaydaki kahramanın yerine koyarak neler hissettiğini, yaşadığını, düşündüğünü anlatmaya çalışınız.
Konuşmanız sırasında beden dilinizi etkili kullanmaya özen gösteriniz. Beden dilini etkili kullanmanın konuşmacının vermek istediği sözlü olmayan mesajları iletmeyi kolaylaştıracağını unutmayınız. Konuşmanızda kelimeleri anlamlarına uygun kullanmaya özen gösteriniz.

Cevap: Örnek konuşma: “Kara Memiş’in yerinde olsaydım zincirin sesiyle uyanıp zincirin sesiyle uyumaktan çok yorulurdum. Ama pes etmezdim; çünkü bir gün gemimizin geleceğine inanırdım. Her sabah denize bakıp bayrağı arardım. Sonunda bir Türk gemisi görsem koşup kıyıya inerdim ve ‘Ben de sizdenim!’ diye bağırırdım. Onun gibi umudumu hiç kaybetmezdim.”

“Forsa” adlı metnin konusundan ve ana fikrinden hareketle defterinize hikâye edici bir metin yazınız. Yazdığınız metne uygun bir başlık bulunuz. Metninizi gözden geçirirken varsa yazım ve noktalama hatalarını düzeltiniz. Yazdığınız metni sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz.

Cevap: Defterime şu örnek metni yazdım:

Limandaki Mektup

Balıkçı Hasan Usta, yıllar önce sefere çıkıp dönmeyen kardeşi Osman’dan ses bekliyordu. Her akşam iskeleye çıkar, ufku seyrederdi. Bir sonbahar günü limana yanaşan yük gemisinden esmer bir adam indi. Hasan Usta’ya yaklaşıp elindeki eski bir pusulayı uzattı. Pusulanın kapağında kardeşlerin çocukken kazıdığı iki harf vardı. İkisi de bir an konuşamadı, sonra sımsıkı sarıldılar. O akşam iskelede uzun yıllardır ilk kez iki kişi oturuyordu.