4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 121-125-126-127-128 Cevapları Ada Yayınları

1. Karadeniz’deki illerden hangilerini gördünüz? Gördüyseniz burada yaşadıklarınızı anlatınız. Görmediyseniz, nereleri görmek isteyeceğinizi nedenleriyle açıklayınız.

Cevap: Ben Samsun’u gördüm. Kuzenimin düğünü için gitmiştik. Sahilde uzun uzun yürüdük, Bandırma Vapuru’nun müzesini gezdik. İlk kez o kadar dalgalı bir deniz görmüştüm. Rize’yi de görmek istiyorum. Çünkü çay bahçelerinin yamaçlarda nasıl durduğunu ve yaylalardaki sisi merak ediyorum.

2. Ailenizle birlikte gezip gördüğünüz yerlerden en çok hoşunuza gideni anlatınız.

Cevap: En çok Kapadokya hoşuma gitti. Peribacaları kocaman külahlara benziyordu. Kayaların içine oyulmuş eski evlere girdik, içerisi serindi. Sabah erkenden kalkıp gökyüzündeki rengârenk balonları seyrettik. O manzarayı hiç unutamıyorum.

Metni sessiz ve sesli okuma yöntemiyle okuyunuz.

Cevap: Metni önce içimden okuyup ara başlıkları ve fotoğrafları inceledim. Sonra sıram gelince bir bölümünü sesli okudum; yer adlarını ve sayıları doğru söylemeye dikkat ettim.

Metinde yer alan aşağıdaki kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Kelimeleri, bulmacada soldan sağa veya yukarıdan aşağıya bularak işaretledikten sonra altta yer alan anlamlarının başındaki noktalı yerlere yazınız. Anlamını yeni öğrendiğiniz kelimeleri sözlüğünüze yazınız.

Cevap: Sözcüklerin bulmacadaki yerleri:

• RESTORE: 2. satırda, soldan sağa
• GÖZE: 3. satırda, soldan sağa
• SARKIT: 5. satırda, soldan sağa
• KESİM: 6. satırda, soldan sağa
• DİKİT: 7. satırda, soldan sağa
• HAN: 9. satırda, soldan sağa
• KONAK: 3. sütunda, yukarıdan aşağıya
• SİKKE: 6. sütunda, yukarıdan aşağıya
• KENT: 1. sütunda, yukarıdan aşağıya (yalnızca K, E, N harfleri var; dördüncü harfin yerinde “dikit” sözcüğünün D’si basılmış)

Anlamların başına yazılacak sözcükler:

1. Eski ve değerli bir yapıyı onarıp eski durumuna getirmek. → restore
2. Sınırlanmış, ayrılmış şey. → kesim
3. Büyük ve gösterişli ev. → konak
4. Mağaralarda tavandan damlayan kireçli suların katılaşmasıyla tabandan yukarıya doğru oluşan kalker birikintisi. → dikit
5. Mağaraların tavanında aşağıya doğru oluşan, genellikle koni biçiminde kalker birikintisi. → sarkıt
6. Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı, şehir, site. → kent
7. Yol üzerinde veya kasabalarda yolcuların konaklamalarına yarayan yapı. → han
8. Su kaynağı. → göze
9. Madenî para. → sikke

Metinle ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Gümüşhane, Karadeniz Bölgesi’nin neresinde yer almaktadır?

Cevap: Doğu Karadeniz Bölümü’nün iç kesimlerinde yer alır.

2. Gümüşhane’nin iklimi nasıldır?

Cevap: Şehirde çoğunlukla Karadeniz iklimi etkilidir. Ama bazı yerlerinde Doğu Karadeniz, bazı yerlerinde de Doğu Anadolu iklimine benzeyen özellikler görülür.

3. Gümüşhane’nin ilk yerleşim yeri neresidir?

Cevap: Bugün Süleymaniye Mahallesi adıyla bilinen yerdir.

4. Tomara Şelalesi’ni diğer şelalelerden farklı yapan özellik nedir?

Cevap: Suyu tek bir yerden değil, pek çok noktadan çıkar. Bu yüzden ona Kırk Gözeler de denir.

5. Gümüşhane’de kış sporları nerede yapılmaktadır?

Cevap: Torul ilçesindeki Zigana Kış Sporları Turizm Merkezi’nde yapılır.

6. Kadırga Açık Cami’nin özellikleri nelerdir?

Cevap:

• Kadırga Yaylası’ndadır.
• Açık hava camisidir ve bu yönüyle dünyada tektir.
• Osmanlı İmparatorluğu döneminde yapıldığı bilinir.
• Yüzyıllardır binlerce insan burada açık havada ibadet eder.
• Sonradan eklenen iki minaresi vardır.

7. Gümüşhane hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunuzu düşünüyor musunuz? Neden?

Cevap: Bu metni okuduktan sonra epey bilgi edindim. Şehrin yerini, iklimini, dağını, çaylarını ve gezilecek yerlerini öğrendim. Yine de her şeyi bildiğimi söyleyemem. Çünkü metin kısaltılmış; yemeklerini, halk oyunlarını ve insanların geçimini anlatmıyor. Bunları da araştırmak isterim.

“Gümüşhane” metni tür olarak nasıl bir metindir? Nedenleriyle birlikte yazınız.

Cevap: Bilgilendirici bir metindir. Çünkü Gümüşhane’nin yerini, iklimini, tarihî yapılarını ve doğal güzelliklerini gerçek bilgilerle ve sayılarla tanıtıyor. İçinde hayalî olay ya da kişi yok.

Metne iki farklı başlık öneriniz. Başlıkları ve bu başlıkları seçme nedenlerinizi yazınız.

Cevap: (Örnek)

• Birinci başlığım: Vadideki Kent
• Seçme nedenim: Şehir, Harşit Çayı vadisi boyunca uzanıyor.
• İkinci başlığım: Gümüşhane’yi Gezelim
• Seçme nedenim: Metin bizi şehrin görülecek yerlerinde dolaştırıyor.

Aşağıda verilen sayılardan birini harflerle yazarak cümle içinde kullanınız.

Cevap: (2.558 sayısını seçtim.) Köyümüzde iki bin beş yüz elli sekiz kişi yaşıyor.

Aşağıda verilen sayılardan birine ekler getirerek cümle içinde kullanınız.

Cevap: (321 sayısını seçtim.) Kitabın 321’inci sayfasında güzel bir harita var.

İçinde sıra sayılarının geçtiği bir cümle yazınız.

Cevap: Kardeşim yarışmada 3. oldu, ben ise 5’inci sırada kaldım.

“Sonraki Derse Hazırlık” aşamasında edindiğiniz bilgiler doğrultusunda kültürümüzün geleceğe nasıl aktarılacağı hakkında arkadaşlarınızla konuşunuz. Konuşmalarınızda nezaket ifadelerini kullanmaya özen gösterirken dilimize henüz yerleşmemiş yabancı kelimeler yerine Türkçelerini kullanınız.

Cevap: (Örnek konuşma) İzninizle ben de düşüncemi söylemek istiyorum. Büyüklerimden öğrendiğime göre eskiden düğünler ve bayramlar bugünkünden farklıymış. Bence bu gelenekleri unutmamak için önce onları dinlemeliyiz. Ninelerimizin anlattığı masalları, mânileri bir deftere yazabiliriz. Okulda halk oyunları ve yöresel yemek günleri düzenleyebiliriz. Müzeleri ve tarihî yerleri gezmek de çok önemli. Bayramlarda el öpmeyi, komşuya ikram götürmeyi biz sürdürürsek bizden sonrakiler de öğrenir. Dinlediğiniz için teşekkür ederim.

Aşağıdaki bilgileri okuyunuz.

Yabancı bir ülkede yaşayan hayalî bir arkadaşınıza yaşadığınız yerdeki tarihî eserleri, doğal güzellikleri, gelenek ve göreneklerinizi anlatacağınız bir mektup yazınız.

Cevap: (Örnek mektup; ben İzmir’i anlattım.)

İzmir, 12 Aralık

Sevgili Emma,

Nasılsın? Umarım iyisindir. Sana bu mektupta yaşadığım şehri, İzmir’i anlatmak istiyorum.

İzmir deniz kıyısında, güneşli bir şehir. Meydanında yüz yıldan eski bir saat kulesi var. Şehre yakın Efes Antik Kenti’nde binlerce yıllık tiyatroyu ve taş yolları görebilirsin. Akşamüstü denizden serin bir rüzgâr eser; herkes sahile inip güneşin batışını seyreder.

Bizde misafire çok değer verilir. Eve gelen konuğa önce kolonya, sonra çay ikram edilir. Bayram sabahları büyüklerin eli öpülür, çocuklara şeker ve harçlık verilir. Her yıl 9 Eylül’de şehrimizin kurtuluşunu bayraklarla kutlarız.

Bir gün gelirsen seni bütün bu yerlere götüreceğim. Sen de bana kendi şehrini yazar mısın?

Sevgiyle kal.

Adım Soyadım

Mektubunuzu bitirdikten sonra tekrar okuyunuz. Gördüğünüz yazım ve noktalama yanlışları varsa bunları düzeltiniz. Mektubunuzu arkadaşlarınıza okuyabilir, isterseniz okul ya da sınıf panosunda sergileyebilirsiniz.

Cevap: Mektubumu baştan okudum; özel adların büyük harfle yazıldığını ve “9 Eylül’de” sözündeki kesme işaretini kontrol ettim. Kitaptaki kurallara uyarak beyaz kâğıdın tek yüzüne tükenmez kalemle temize çektim ve sonunu imzaladım.

Sınıfa millî bayramlarımız konulu bir şiir getiriniz.

Cevap: Kitaplıktan ya da güvenilir bir şiir kitabından millî bayram şiiri seçilebilir. Ben kendi yazdığım şu şiiri götürdüm: Bayram Sabahında

Bayraklar asıldı pencerelere,
Marşlar yayıldı bütün caddelere.
Atam bu günü bize armağan etti,
Çocuklar güldü, yurdum şenlendi.